Imię Michał Białek pojawia się w kontekście polskiego pożarnictwa w różnych okresach historycznych i na różnych szczeblach, od lokalnych Ochotniczych Straży Pożarnych po zaangażowanie w projekty krajowe Państwowej Straży Pożarnej. Artykuł przedstawia kluczowe informacje dotyczące Michała Białka, ze szczególnym uwzględnieniem jego ról w jednostkach OSP oraz w szerszym systemie ochrony przeciwpożarowej.
Michał Białek (syn Ferdynanda) w Ochotniczej Straży Pożarnej w Wójcinie
Pierwsze zachowane informacje na temat Straży Ogniowej w Wójcinie pochodzą z początków XX wieku. Nie należy jednak wykluczyć istnienia podobnej grupy w Wójcinie przed rozbiorami Polski i za czasów zaborów. Może o tym świadczyć fakt posiadania przez wieś Wójcin pompy ręcznej do gaszenia pożarów - najprawdopodobniej jednak była to grupa o charakterze doraźnym przy kościele lub miejscowym folwarku.
Z zapisów w dokumentach wynika, iż po ostatnim pożarze drewnianego kościoła wójcińskiego, wraz z częścią zabudowań Wójcina w roku 1911, "życie" zmusiło mieszkańców do kolejnych starań u władz Rosji carskiej, by wydała pozwolenie na powstanie i działalność Straży Ogniowej. Starania te były poparte przez: z Wójcina - ks. Andrzeja Witulskiego, z Dzietrzkowic - ks. Antoniego Snowackiego, zarządców pobliskich majątków, m.in. Dzietrzkowice, Łubnice - Jana Rapparda, a w Wójcinie także dyrektora Szkoły Powszechnej - Włodzimierza Szewczuka. Efektem tych działań była zgoda na powstanie Straży Ogniowej w listopadzie 1911 roku.
Pierwsza kadencja jako Naczelnik (1916-1936)
Pierwszym naczelnikiem Ochotniczej Straży Ogniowej w Wójcinie został dyrektor szkoły Włodzimierz Szewczuk, który pełnił tę funkcję do 1916 roku. Od roku 1916 do 1936 funkcję naczelnika pełnił Michał Białek s. Ferdynanda. W roku 1936 rozpoczęto budowę nowej, już murowanej remizy strażackiej wraz z salą widowiskową, a budowę jej zakończono już podczas trwania II wojny światowej. Na jej stanie była ręczna sikawka przeciwpożarowa i ręczny sprzęt gaśniczy. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku straż miała większe poparcie z racji stacjonowania na tym terenie Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) i ich wsparcia sprzętowego i mundurowego. Od roku 1936 do momentu wybuchu wojny naczelnikiem straży był Franciszek Mendel.
Powojenny powrót do służby w OSP Wójcin
Po wyzwoleniu w 1945 roku straż przemianowano na OSP, a funkcję naczelnika ponownie powierzono sercem oddanemu straży w Wójcinie Michałowi Białkowi synowi Ferdynanda. W roku 1947 na naczelnika straży wybrano Czesława Cichosza, który pełnił tę funkcję do 1951 roku. Pierwszy po wojnie sztandar OSP w Wójcinie zakupiła z własnych funduszy w 1948 roku. W lipcu 1960 roku OSP Wójcin zakupiła z funduszy własnych pierwszy samochód od jednostki wojskowej w Szczecinku. Był to angielski samochód marki "Dodge", przystosowany do celów straży i od 7 maja 1961 roku był oficjalnie użytkowany podczas akcji gaśniczych w Wójcinie i okolicy.
Zmiany w zarządzie OSP Wójcin (1967-1983)
Od 18 czerwca 1967 roku straż pracowała w składzie:
- Prezes - Józef Szybak
- Naczelnik - Zbigniew Tomaszewski
- Skarbnik - Korek Konstanty (później od 1968 Piasta Tadeusz)
- Gospodarz - Kmiecik Czesław
- Sekretarz - Sikora Henryk
- Zastępca naczelnika - Stanisław Flis
- Członek - Kwiryn Mielczarek
Komisja rewizyjna składała się z: Sikory Konrada, Piasty Jakuba, Cichosza Wacława.
Od 1973 do 1983 roku władze OSP wyglądały następująco:
- Prezes - Wilczyński Tadeusz
- Naczelnik - Zbigniew Tomaszewski
- Skarbnik - Piasta Tadeusz
- Sekretarz - Flis Stanisław
- Zastępca naczelnika - Kwiryn Mielczarek
- Członek - Józef Szybak
- Stanowisko "kulturalnego" - Stefan Piekielny
Michał Białek - przedstawiciel samorządu w działalności OSP
Współczesne działania związane z wspieraniem jednostek OSP również odnotowują obecność Michała Białka. W ramach uroczystości przekazania pojazdów strażackich w Kraśnicy, symbolicznego przekazania kluczyków w imieniu Burmistrza Opoczna Dariusza Kosno dokonał Komendant Straży Miejskiej w Opocznie Dariusz Rzepka oraz Michał Białek przedstawiciel Starosty Opoczyńskiego, Janusz Ciesielski reprezentujący Posła Roberta Telusa, a także Prezes OSP Opoczno dh. Paweł Gągolewicz.
Ochotnicza Straż Pożarna w Kraśnicy otrzymała samochód pożarniczy marki Mercedes Atego od jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Opocznie, natomiast jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Modrzewiu otrzymała samochód pożarniczy marki Renault od druhów z Kraśnicy.
Michał Białek w strukturach Państwowej Straży Pożarnej - rozwój systemu ostrzegania i alarmowania
Michał Białek jest również zaangażowany w kluczowe projekty na szczeblu krajowym, działając w ramach Państwowej Straży Pożarnej. W piątek 29 listopada 2024 r., w trybie wideokonferencji, odbyło się spotkanie Zespołu do spraw rozbudowy Systemu Ostrzegania i Alarmowania (SOiA). Ze strony Komendy Głównej PSP w spotkaniu udział wzięli zastępcy komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej nadbryg. Józef Galica oraz st. bryg. dr inż. Grzegorz Szyszko, zastępca dyrektora Biura Ochrony Ludności/kierownik projektu st. bryg. Jacek Bugaj, zastępca dyrektora Biura Informatyki i Łączności/zastępca kierownika projektu st. bryg. Michał Kłosiński, dyrektor Biura Finansów st. bryg. Jarosław Kociołek, zastępca dyrektora Biura Logistyki st. bryg. Adam Łuczaj, dyrektor Biura Prawnego Renata Czyżak oraz sekretarz Zespołu do spraw rozbudowy SOiA Michał Białek.
Projekt realizowany przez Państwową Straż Pożarną jest jednym z największych projektów realizowanych w Polsce i największym realizowanym przez służby. Zakłada on rozbudowę systemu ostrzegania i alarmowania na bazie jednostek ochrony przeciwpożarowej w wybranych 4060 lokalizacjach na terenie całego kraju. Podczas spotkania omówiono zadania realizowane w roku 2024 oraz planowane w Komendzie Głównej oraz komendach wojewódzkich PSP w roku 2025. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom, które są fundamentami przyszłego systemu oraz zadaniom, które prowadzone będą w przyszłym roku przez komendy wojewódzkie PSP.