Ochotnicza Straż Pożarna w Mikołowie jest jednostką ochrony przeciwpożarowej, funkcjonującą w oparciu o przepisy Pkt 6, Art. 15 Ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawy - Prawo o stowarzyszeniach. Początki pożarnictwa w Mikołowie sięgają 1830 roku, na których to tradycjach powstała późniejsza Ochotnicza Straż Pożarna w Mikołowie.

Cele i Zadania OSP Mikołów
Stowarzyszenie ma jasno określone cele, które realizuje w ramach swojej działalności statutowej. Główne zadania obejmują:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Upowszechnianie wśród członków Ochotniczej Straży Pożarnej kultury fizycznej i sportu, a także prowadzenie działalności kulturalnej i oświatowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
- Działania na rzecz ochrony środowiska.
- Wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych na terenie działania jednostki.
Sposoby Realizacji Celów
Ochotnicza Straż Pożarna realizuje swoje cele i zadania poprzez szereg działań, takich jak:
- Organizowanie swoich członków do działalności na rzecz ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności.
- Przedstawianie organom władzy samorządowej i administracji rządowej wniosków w sprawach ochrony przeciwpożarowej oraz ratownictwa.
- Organizowanie, spośród swoich członków zwyczajnych, zespołu ratowniczego.
- Prowadzenie podstawowego szkolenia ratowniczego członków zwyczajnych OSP i współdziałanie z Państwową Strażą Pożarną w organizowaniu szkolenia funkcyjnych OSP.
- Organizowanie młodzieżowej i kobiecej drużyny pożarniczej.
- Organizowanie zespołów świetlicowych, bibliotek, orkiestr, teatrów amatorskich, chórów, sekcji sportowych i innych form pracy społeczno-wychowawczej i kulturalno-oświatowej.
- Organizowanie zawodów sportowych i imprez propagujących kulturę fizyczną.
- Prowadzenie innych form działalności mających na celu wykonanie zadań wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej i niniejszego statutu.

Działalność Statutowa: Nieodpłatna i Odpłatna
Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej, określona w powyższych punktach, jest wyłączną działalnością statutową i może być prowadzona zarówno jako działalność nieodpłatna, jak i jako działalność odpłatna. Walne zebranie członków jest organem odpowiedzialnym za określenie przedmiotu działalności nieodpłatnej i odpłatnej.
Działalność Nieodpłatna
Przedmiotem działalności nieodpłatnej jest w szczególności:
- Udział w akcjach ratowniczych.
Działalność Odpłatna
Przedmiotem działalności odpłatnej, w ramach której OSP Mikołów może świadczyć usługi, jest:
- Działanie na rzecz ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska przed pożarami, klęskami żywiołowymi i zagrożeniami ekologicznymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami.
- Wykonywanie zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, przeciwpowodziowej, ratownictwa i bezpieczeństwa powszechnego zleconych przez organy administracji publicznej.
- Informowanie o występujących zagrożeniach pożarowych i innych zagrożeniach miejscowych oraz sposobach zapobiegania im.
- Rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury oraz tradycji.
- Rozwijanie i krzewienie kultury fizycznej i sportu.
- Wychowanie dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dla bezpieczeństwa.
- Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz dyskryminacji osób i grup społecznych.
- Promowanie inicjatyw i liderów lokalnych.
- Podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
- Działanie na rzecz ochrony środowiska, różnorodności biologicznej i ekologii.
- Profilaktyka zdrowotna dzieci, młodzieży i dorosłych.
- Prowadzenie działalności na rzecz rozpowszechniania turystyki i poprawy bezpieczeństwa.