Pożary, wypadki, udzielanie pierwszej pomocy - to tylko niektóre z sytuacji, w których wsparcie musi nadejść bardzo szybko. W dużych miastach działają jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP), ale w mniejszych miejscowościach to ochotnicy czuwają nad bezpieczeństwem mieszkańców. Mowa oczywiście o Strażakach Ochotnikach, którzy zwykle jako pierwsi docierają na miejsce zdarzenia. Bez nich nie można mówić o bezpieczeństwie poza granicami miast. Kluczową rolę w ich działaniu odgrywa remiza strażacka, będąca centrum operacyjnym, szkoleniowym i społecznym każdej jednostki.
Charakterystyka Współczesnego Budynku OSP
Projektowany budynek usługowy OSP to często obiekt dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczony. Bryła budynku jest zazwyczaj prostokątna, a jego wysokość może wynosić około 7,7 metra. Obiekty tego typu są budowane w technologii tradycyjnej murowanej i przykryte dachem dwuspadowym o kącie nachylenia połaci dachowych wynoszącym na przykład 40 stopni.
Funkcje i Wyposażenie Strażnicy OSP
Współczesna remiza strażacka jest kompleksowo wyposażona, aby zapewnić strażakom ochotnikom odpowiednie warunki do pracy i przygotowania. Budynek posiada zazwyczaj dwa garaże: jeden na samochód bojowy mały, a drugi na duży. Oprócz tego, zaplecze szatniowe i sanitarne magazynowe jest przeznaczone dla strażaków. Na poddaszu często znajduje się sala konferencyjna, która może służyć do szkoleń, spotkań czy innych aktywności społecznych. Budynki, oprócz garażu, posiadają także pomieszczenia magazynowe, sanitarne, szatniowe, a nawet sale szkoleniowe czy wieże do ćwiczeń strażackich, co podkreśla ich wielofunkcyjny charakter.
Inwestycje i Modernizacje Remiz OSP
Inwestycje w nowoczesne remizy OSP są kluczowe dla zwiększenia bezpieczeństwa lokalnych społeczności i poprawy warunków pracy ochotników. Wiele gmin decyduje się na budowę nowych obiektów lub gruntowną modernizację istniejących, często z wykorzystaniem wsparcia zewnętrznego.
Nowe Obiekty po Powodzi na Opolszczyźnie
W czasie wrześniowej powodzi w 2024 roku woda zalała i uszkodziła na Opolszczyźnie cztery siedziby Ochotniczych Straży Pożarnych w Bodzanowie i Nowym Świętowie w gminie Głuchołazy, w Dziewiętlicach w gminie Paczków oraz w Łowkowicach w gminie Strzeleczki. Zamiast odbudowywać stare budynki, leżące w terenach zalewowych, zdecydowano o przeznaczeniu unijnego dofinansowania na budowę zupełnie nowych obiektów na gminnych działkach, w tych samych miejscowościach, ale z dala od wody. Trzy umowy na budowę nowych remiz są już podpisane z wykonawcami, a przetarg na czwartą właśnie się kończy. Wszystkie mają powstać do końca przyszłego roku. Gminy zdecydowały się na formułę „zaprojektuj - wybuduj”, co oznacza, że wykonawcy najpierw muszą przygotować dokumentację, uzyskać pozwolenie na budowę, a dopiero potem wejdą na plac budowy.
Koszt budowy w niektórych przetargach spadł poniżej 5 milionów złotych. Przykładowo, remizę w Bodzanowie postawi firma Polbau za 4,7 miliona złotych. Powstanie ona przy wyjeździe na ruchliwą drogę wojewódzką. W kwietniu burmistrz Głuchołaz Paweł Szymkowicz podpisał umowę z nyską firmą budowlaną Falbud na postawienie budynku remizy także przy drodze wojewódzkiej za prawie 6 milionów złotych. Kolejną umowę zawarł burmistrz Paczkowa na budowę remizy w Dziewiętlicach za 5,5 miliona złotych. Tamtejsza remiza była w ostatnich latach zalewana kilkakrotnie, między innymi w 2024 i 2022 roku. Obecnie tylko urząd gminy w Strzeleczkach szykuje się do rozstrzygnięcia przetargu na budowę nowej remizy w Łowkowicach, gdzie do przetargu zgłosiło się siedem firm budowlanych, proponując ceny od 4,2 miliona do 5,5 miliona złotych.
Termomodernizacja i Rozbudowa Obiektów OSP
Wiele istniejących remiz przechodzi również gruntowne remonty i modernizacje, aby dostosować je do współczesnych standardów i zwiększyć ich efektywność energetyczną.
Remiza w Lesznie Górnym
Szybko i sprawnie posuwają się roboty budowlane przy termomodernizacji obiektu Ochotniczej Straży Pożarnej w Lesznie Górnym. Dzięki prawie pół miliona złotych wsparcia otrzymanego z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze, prace w ramach tego zadania zostały zakończone 29 maja br. Odnowiona remiza została zaprezentowana już w Poniedziałek Wielkanocny, tradycyjny Śmigus Dyngus, co symbolicznie podkreśla jej nowe otwarcie.
Siedziba OSP w Wolborzu
Siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej w Wolborzu przechodzi gruntowną metamorfozę. Inwestycja realizowana pod nazwą „Rozbudowa, przebudowa i nadbudowa wraz z termomodernizacją budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Wolborzu” to szeroki zakres robót, które mają poprawić nie tylko estetykę obiektu, ale przede wszystkim jego funkcjonalność.
W ramach projektu:
- powstaje nowoczesna klatka schodowa wyposażona w windę, co ułatwi poruszanie się po budynku;
- budowany jest funkcjonalny wiatrołap oraz dodatkowe pomieszczenie gospodarcze;
- w garażach zamontowane zostaną nowoczesne, automatyczne bramy, które usprawnią wyjazd wozów bojowych do akcji.
Ważnym elementem inwestycji jest również termomodernizacja, dzięki której budynek będzie cieplejszy i bardziej oszczędny w utrzymaniu. Całkowity koszt inwestycji wynosi 1 994 300,00 zł, a gmina pozyskała na ten cel znaczące wsparcie zewnętrzne. Postępy prac na placu budowy oceniali radni Rady Miejskiej w Wolborzu oraz przedstawiciele władz miasta.
Rola i Znaczenie Ochotniczej Straży Pożarnej
Jednostki OSP są filarem bezpieczeństwa w wielu regionach kraju, a ich siedziby - remizy - stanowią centrum życia lokalnej społeczności.
Historia OSP w Polsce
Sięgając początków historii, pożary od zawsze były zagrożeniem dla ludzi, a dawniej ryzyko było jeszcze większe, ponieważ większość budynków budowano z drewna czy nawet strzechy, które paliły się w mgnieniu oka. Już setki lat temu pojawiła się potrzeba istnienia osób, które będą walczyły z ogniem, początkowo za pomocą wiader, wody i piasku. Pierwsze jednostki strażackie, które dały początek dzisiejszym Ochotniczym Strażom Pożarnym, powstały już w pierwszej połowie XIX wieku we wszystkich trzech zaborach. W Królestwie Polskim pierwsza Ochotnicza Straż Ogniowa została założona w 1864 roku w Kaliszu, natomiast w Galicji jej odpowiednik powstał rok później, w 1865 roku w Krakowie. W 1921 roku powstał Związek Floriański, który był początkiem organizacji strażackiej na skalę ogólnokrajową.
Film z prezentacji pracy w straży🚒 OSP Gołuchów
Zakres Działań Ochotników
Zaangażowanie ochotników i ciągły, stopniowy rozwój jednostek strażackich sprawił, że dzisiejsza OSP jest bardzo ważną strukturą mniejszych społeczności. Członkowie OSP to ochotnicy, którzy przechodzą szkolenia, aby móc jeździć do akcji pożarniczo-ratowniczych. Pomagają w gaszeniu pożarów, ratowaniu ludzi i zwalczaniu skutków klęsk żywiołowych. Zgodnie z przepisami, OSP pełni również ważną rolę w ochronie ludności i obronie cywilnej. Jednostki działają z Państwową Strażą Pożarną (PSP) oraz innymi służbami, niosąc pomoc wszędzie tam, gdzie jest potrzebna.
Społeczne Zaangażowanie i Edukacja
Wyjazdy do przeróżnych akcji to jeszcze nie wszystko. Strażacy z jednostek OSP angażują się w wiele innych działań. Biorą udział w organizacji festynów i pikników strażackich, uczestniczą w uroczystościach lokalnych, świętach państwowych i religijnych. Co więcej, w swoich jednostkach jednoczą młodzież, która uwielbia Straż Pożarną i chciałaby związać swoją przyszłość z tym zawodem. Ochotnicy dają przykład Młodzieżowym Drużynom Pożarniczym (MDP), szkolą ich i przygotowują do udziału w zawodach sportowo-pożarniczych. Oprócz wspomnianych kwestii, OSP przede wszystkim szkoli i uczy. Jednostki mogą organizować nauczanie w szkołach i przedszkolach o bezpieczeństwie pożarowym albo o udzielaniu pierwszej pomocy. Patrząc na różnorodność działań i to, jak wielkie znaczenie mają strażacy OSP w oczach ludności, można śmiało stwierdzić, że takim człowiekiem warto być.
Prawa i Przywileje Strażaków OSP
Oprócz tego, że Strażak OSP czynnie uczestniczy w wielu akcjach ratowniczo-gaśniczych, może też korzystać z różnych przywilejów.
Usprawiedliwienie Nieobecności i Świadczenia
Przede wszystkim ochotnik może wziąć zwolnienie od pracy na czas akcji strażackiej. Co więcej, strażak OSP może skorzystać również ze zwolnienia, które obejmuje odpoczynek po akcji. Taki czas zwolnienia od pracy może ustalić osoba, która kierowała daną akcją. Kolejnym przywilejem jest zwolnienie od pracy w celu udziału w szkoleniach, jednak jego wymiar nie może przekroczyć 6 dni w danym roku kalendarzowym. Idąc dalej, można także skorzystać ze świadczenia ratowniczego dla strażaków OSP. Taki przywilej przysługuje strażakowi-ratownikowi, jeśli aktywnie uczestniczył jako członek OSP w działaniach lub akcjach ratowniczych - co najmniej raz w roku. Strażak ratownik ma prawo także do kilku innych ważnych świadczeń i przywilejów, zwłaszcza jeśli dozna uszczerbku na zdrowiu lub poniesie szkodę w mieniu podczas służby. Odpowiednie regulacje w tym zakresie znajdują się m.in. w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. 2014, poz. [brakujące dane z pierwotnego źródła]).
Ekwiwalent Pieniężny
Strażak należący do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej nie otrzymuje stałej pensji, jak to bywa w przypadku pracy na pełen etat. Za uczestnictwo w akcji ratowniczo-gaśniczej czy szkoleniu przysługuje tzw. ekwiwalent pieniężny. Jego wysokość może wynosić maksymalnie 1/175 średniego wynagrodzenia za godzinę, a dokładna stawka zależy od uchwały gminy, na której obszarze funkcjonuje dana jednostka OSP.
Skala Działalności OSP w Polsce
W naszym kraju aktualnie funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek Ochotniczych Straży Pożarnej, z czego 5085 należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Te dane są dostępne na portalu gov.pl. Patrząc na ilość jednostek OSP i to, jak bardzo rozwinęły się one na przestrzeni lat w Polsce, warto docenić codzienny trud i poświęcenie naszych ochotników. Dziś niosą oni pomoc tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.