Ceremoniał pożarniczy towarzyszy strażakom od lat, precyzując zasady i sankcjonując niepisane zwyczaje. Niedawno ukazała się jego kolejna edycja, której zadaniem jest określenie form i zasad indywidualnego oraz wspólnego zachowania podczas uroczystości zarówno strażaków, jak i osób cywilnych. Celem jest, aby wszystkie wydarzenia odbywały się z poszanowaniem strażackiego munduru i tradycji, jednocześnie ciesząc oko.
Wprowadzony do stosowania dokument stanowi kontynuację dotychczasowych zasad, jednak został dostosowany do nowych i wciąż zmieniających się realiów. Przykładem jest coraz częstsza obecność asysty honorowej Państwowej Straży Pożarnej, która stała się elementem uroczystości organizowanych przez formację oraz inne podmioty na szczeblu centralnym, z udziałem najwyższych władz państwowych. Obecność asysty honorowej PSP ma za zadanie nadać tym spotkaniom odpowiednią rangę i podniosły charakter. Udział PSP w nowych przedsięwzięciach uzasadniony był również wysokim poziomem przygotowania i wyszkolenia, który prezentowali strażacy.
Nowa Edycja Ceremoniału: Ujednolicenie i Klarowność
Aktualny ceremoniał precyzuje wiele kwestii i ujednolica zasady organizacji uroczystości, aby usprawnić ich przebieg. Ujmuje zmiany w zakresie umundurowania, wyszkolenia i zachowania pododdziałów. Opisuje elementy uroczystości realizowane dotąd zwyczajowo. Poprzednia edycja była dość skromna pod względem schematów i rysunków, skupiając się na treści pisanej, która również nie precyzowała wielu zagadnień.
Aby proces przygotowania i organizacji uroczystości był łatwiejszy, opracowano wyjaśnienia najważniejszych pojęć oraz przedstawiono graficznie te elementy, które powtarzają się cyklicznie. Mimo że uroczystości - nawet z tej samej okazji - potrafią różnić się od siebie w znacznym stopniu, co mogło powodować trudności organizacyjne, nowa edycja dąży do standaryzacji.
Struktura Uroczystości i Precedencja
Uroczysty apel i uroczysta zbiórka składają się z trzech części: rozpoczęcia, części zasadniczej oraz zakończenia. Do pewnego stopnia można je ujednolicić, dlatego w ceremoniale przypisano do każdej z tych części konkretne działania, aby strażackie uroczystości były organizacyjnie prostsze i jednolite w odbiorze, bez względu na okazję.
Jedną z najczęściej zadawanych kwestii podczas przygotowań do uroczystości z udziałem zaproszonych gości jest określenie, komu oddać prawo pierwszeństwa. Aby zachować porządek pierwszeństwa i starszeństwa, a także uszeregować osoby według ich ważności z uwagi na piastowane funkcje lub stanowiska, określono w ceremoniale precedencję składania meldunków oraz powitania gości.
Apel Pamięci i Kompanie Strażackie
W ceremoniale znalazł się opis przebiegu uroczystej odprawy wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza, w której od kilku lat uczestniczy Kompania Reprezentacyjna Państwowej Straży Pożarnej. Scenariusz uroczystej odprawy wart przewiduje również możliwość odczytania apelu pamięci. Doprecyzowano stosowne zapisy w tym zakresie, definiując apel pamięci jako uroczystą formę odezwy, odwołującą się do postaci i wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii lub miały wpływ na kształtowanie pokoleń, w tym pożarniczych.
Aktualizacja ceremoniału doprecyzowała także podział na funkcje strażackich kompanii, zwłaszcza gdy podczas uroczystości występuje ich kilka. Kompania reprezentacyjna to ta, która reprezentuje konkretny garnizon lub jednostkę i występuje z jej sztandarem. Natomiast kompanią honorową spośród reprezentacyjnych będzie tylko jedna, która pełni najważniejszą funkcję podczas uroczystości - honorową.
Nowością w ceremoniale jest wzór wniosku o skierowanie asysty honorowej PSP do udziału w uroczystości.
Misje Ratownicze, Symbolika Narodowa i Sztandary
Kolejną nowinkę w ceremoniale stanowi opis uroczystego pożegnania i powitania misji ratowniczej realizowanej przez Państwową Straż Pożarną. Rozdział ten przedstawia sposób przygotowania i przebiegu uroczystości zarówno w kraju, jak i za granicą, podkreślając, że poza granicami kraju reprezentujemy Ojczyznę, formację, barwy narodowe oraz ideę ratownictwa i pomocy.
Wiele miejsca w uaktualnionym ceremoniale poświęcono fladze państwowej RP oraz barwom narodowym, ich konfiguracjom i możliwościom ich użycia zgodnie z ustawowymi regulacjami. Graficznie przedstawiono instrukcje wieszania, kładzenia, składania, przenoszenia czy przechowywania flagi państwowej RP, aby pomóc w jej użyciu w sposób zgodny z etykietą i bez narażenia na krytykę. Zaproponowano również sposoby wykorzystania znaku PSP oraz barw narodowych w postaci szarf, kokard i innych elementów ozdobnych i dekoracyjnych.
Sztandar od chwili nadania towarzyszy każdej jednostce organizacyjnej PSP w najważniejszych dla niej momentach. Ślubując na niego, rozpoczynamy służbę, a całując jego płat, żegnamy się z nią. Zajmuje w strażackim życiu szczególne miejsce. Potrzeba uregulowania i usystematyzowania zagadnień dotyczących sztandarów wynikła podczas szkoleń ze strażakami wchodzącymi w skład pocztów sztandarowych jednostek organizacyjnych PSP. Zwracali oni uwagę na problemy, z jakimi spotykają się podczas różnego rodzaju uroczystości, zwłaszcza w kontekście maszerowania, oddawania honorów czy manewrowania sztandarem w ciasnych pomieszczeniach.
Uroczystości Religijne i Dodatkowe Materiały
Do prac nad aktualizacją ceremoniału aktywnie włączyli się również kapelani krajowi Państwowej Straży Pożarnej wyznań: rzymskokatolickiego, prawosławnego oraz ewangelicko-augsburskiego. Dopracowano istniejące już w ceremoniale przepisy dotyczące uroczystości religijnych. Opracowano zasady zachowania się asysty honorowej PSP podczas mszy świętych i nabożeństw, uwzględniając ich charakter, przebieg, dopuszczalne zachowania czy wydawane komendy.
Starting a Fire Chaplain Program
Najbardziej zauważalną zmianą w najnowszym ceremoniale jest bez wątpienia zestaw 36 załączników. Znajdują się w nich między innymi wspomniane znaki graficzne, opis kolejności ustawienia delegacji podczas uroczystości składania wieńców i wiązanek, a także wzór scenariusza uroczystości i planu realizacji zadań związanych z jej organizacją. Pomocną podpowiedzią okażą się z pewnością przykłady i schematy przebiegu poszczególnych uroczystości. W załącznikach znajdziemy również obowiązujące treści pieśni, błogosławieństw, układ tekstu roty ślubowania do odczytania przez kierownika jednostki organizacyjnej PSP oraz kalendarium najważniejszych rocznic i świąt.
Aktualny ceremoniał jest efektem współpracy całej społeczności strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a jego treść konsultowana była z przedstawicielami jednostek organizacyjnych PSP każdego szczebla.
tags: #ceremonial #rozpoczecia #zawodow #pozar