Poniższy artykuł stanowi obszerny przegląd różnorodnych materiałów edukacyjnych, dydaktycznych oraz informacyjnych, obejmujących zakres od wczesnej edukacji dziecięcej, poprzez kwestie bezpieczeństwa, analizę rynku gier komputerowych, aż po dyskusje z dziedziny filozofii i nauki. Prezentowane treści pochodzą z różnych źródeł, w tym planów zajęć dla przedszkoli, podręczników, zeszytów ćwiczeń oraz artykułów z czasopism branżowych i opracowań naukowych.
Edukacja Wczesnoszkolna i Przedszkolna
Działalność plastyczna dziecka zajmuje w wychowaniu przedszkolnym uprzywilejowane miejsce. W trakcie wielu zajęć plastycznych dzieci mają okazję do wypowiadania się poprzez rysowanie, lepienie, malowanie itp. Poprzez prace plastyczne poznajemy dziecko: jego emocje, rozwój intelektualny, zainteresowania. W działaniach plastycznych dziecko może natrafić na problemy, w rozwiązywaniu których należy pozostawić mu możliwie dużo swobody. Sprzyja to bowiem aktywizowaniu myślenia, przyczynia się do rozwoju samodzielności, refleksyjności, pomysłowości. Dlatego tak ważne jest, aby stworzyć dziecku możliwość obcowania ze sztuką, inicjować okazje do swobodnej i twórczej wypowiedzi, wspierać aktywność plastyczną dziecka oraz tworzyć warunki do rozwijania zdolności w tym kierunku.
Zajęcia Tematyczne dla Dzieci
W ramach zajęć edukacyjnych przewidziano różnorodne aktywności, które rozwijają kreatywność, motorykę i wiedzę dzieci.
Dzień Babci i Dziadka
Zajęcia związane z Dniem Babci i Dziadka koncentrują się na wzmacnianiu więzi rodzinnych oraz rozwijaniu umiejętności motorycznych i poznawczych. Przykładowe aktywności obejmują:
- Rymowanki i Rysowanie: Nauka rymowanki, rysowanie po konturach serduszek z jednoczesnym wypowiadaniem słów rymowanki (jedno słowo, jedno serduszko).
- Zabawy ruchowe: Dzieci układają na podłodze sylwety balonów wycięte z kolorowego papieru; podczas nagranego akompaniamentu, np. walczyka, dmuchają na nie tak, aby zaczęły się one poruszać po podłodze w rytm muzyki. Zwracano uwagę na wciąganie powietrza nosem, a wypuszczanie ustami.
- Ćwiczenia poranne:
- Najpiękniejsze ukłony: Dziecko porusza się w rytm np. tamburynu: marsz, bieg, podskoki. Podczas przerwy w grze wykonuje najpiękniejsze ukłony na powitanie babci i dziadka.
- Odkurzamy mieszkanie: Dzieci w lekkim skłonie naśladują odkurzanie podłogi - pomagamy babci i dziadkowi posprzątać mieszkanie.
- Naciągamy pościel: Dzieci są ustawione parami w rozkroku, twarzami do siebie. Podają sobie ręce, napinają i, na przemian, przeciągają ramiona, naśladując naciąganie pościeli.
- Kwiaty dla babci i dziadka: Ćwiczenie wyprostne.
- Taki jak dziadek: Dzieci starają się obunóż podskoczyć jak najwyżej, aby być tak wysokie jak dziadek.
- Sprytne wnuki: Ćwiczenie równowagi, dzieci w pozycji stojącej splatają ręce przed sobą i starają się przełożyć nogę oraz wyjąć z powrotem przez okienko powstałe ze splecionych rąk.
- Wypoczęty dziadek i zmęczony dziadek: Zabawa uspokajająca, dzieci maszerują niedbale po obwodzie koła - naśladują chód zmęczonego dziadka, a potem maszerują rytmicznie - naśladują chód radosnego, wypoczętego dziadka.
- Zabawa dydaktyczna „Co pasuje do babci?”: Oglądanie obrazków pasujących do babci lub dziadka; nazywanie znajdujących się na nich przedmiotów; dzielenie ich nazw na sylaby i na głoski. Dzieci wybierają obrazek i umieszczają go pod sylwetą babci lub dziadka, uzasadniając swoją decyzję. Kończenie zdania: „Do babci (dziadka) pasuje... bo...”.
- Tworzenie łańcuszka skojarzeń: Dzieci wyjmują z pudełka drobne przedmioty, określają ich nazwy i przeznaczenie, a pozostałe dzieci podają swoje skojarzenia, np. wazon - woda - kwiatki - ogród - trawa - pasikonik - łąka.
- Zabawa z napojami: Rodzic układa z szarf drogę, po której dzieci, trzymając na krążkach-tacach małe butelki, donoszą napoje do wyznaczonego miejsca.
- Słuchanie wierszy i piosenek: np. piosenki „Tango dla babci” (sł. i muz. D. i K.).
- Portrety babci i dziadka: Omówienie, co to jest portret, jakie elementy postaci się na nim znajdują. Dzieci malują portrety babci i dziadka, a rodzic przykleja imiona pod obrazkami.
- Ćwiczenia liczbowe: Losowanie kartoników z cyframi, układanie ich, wkładanie znaków i odczytywanie zapisu. Kolorowanie bukietu dla babci i dziadka według instrukcji. Nawlekanie makaronu na sznurki, porównywanie długości korali.
- Prace plastyczne: Obrysowywanie szablonów wazonu i kwiatów, wycinanie ich i tworzenie kompozycji kwiatowej. Wklejanie życzeń lub pisanie po śladzie „Dla babci i dziadka”.
- Zabawa słuchowa „Babciu, dziadku - kto cię woła?”: Dziecko z zasłoniętymi oczami odgaduje, kto je woła.
- Zabawa matematyczna „Organizujemy przyjęcie dla babci i dziadka”: Układanie elementów zdobniczych na serwetkach zgodnie z liczbą kropek, przeliczanie, porównywanie ilości. Układanie ciastek na talerzykach w różnej liczbie, przeliczanie, dodawanie owoców/cukierków.
Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej
Zajęcia te mają na celu wprowadzenie dzieci w tematykę symboli narodowych i świąt państwowych. Przygotowania obejmowały:
- Inscenizacja legendy: Grupa średniaków przygotowała inscenizację legendy „O Lechu, Czechu i Rusie”, gdzie Olek jako książę Lech wołał: „Chodźmy ku północy, serce mi mówi, że tam znajdziemy nasz nowy dom”. Przedstawienie z użyciem wizualizacji leśnej polany z dębem i orłem w gnieździe.
- Robienie chorągiewek: Dzieci przyklejały biało-czerwone karteczki do cienkich patyczków.
- Rozmowy: Na podstawie opowiadania o tym, jak Olek świętował Dzień Flagi, jakie kolory ma flaga Polski, jaki ptak jest symbolem narodowym, co sklejał Olek i co udekorowano.
- Prezentacja symboli narodowych: Rodzic wspólnie z dzieckiem omawia symbole narodowe, ich nazwy i wygląd.
- Ćwiczenia językowe „Co może być polskie?”: Podawanie przykładów rzeczy, które kojarzą się z Polską, np. przedszkola, szkoły, drogi, język, tańce.
Warszawa - Nasza Stolica
Wycieczki i zajęcia edukacyjne dotyczące stolicy Polski:
- Wycieczka do Łazienek Królewskich: Dzieci odwiedziły Amfiteatr, widziały pomnik Fryderyka Chopina (polskiego kompozytora i pianisty) pod wierzbą (symbolem Polski). Obserwowały karpie w stawie i konie. Uczono o regulaminie parku, np. zakazie karmienia zwierząt.
- Słuchanie utworów F. Chopina: Mazurek As-dur, z improwizacją ruchową.
- Zabawa logopedyczna „Mów tak jak ja”: Naśladowanie dźwięków z różnym natężeniem i intonacją.
- Zabawa dydaktyczna „Dzień Flagi”: Przypominanie symboliki barw narodowych i tradycji wywieszania flagi.
Moja Miejscowość
W ramach poznawania najbliższego otoczenia dzieci wykonywały:
- Ćwiczenia gimnastyczne: Przysiad, skłon, podskok, pajacyk, obrót.
- Ćwiczenia logopedyczne: Usprawniające narządy mowy (język, wargi, żuchwa), np. „Wieżowiec” (język raz w górę, raz w dół), „Traktor jeździ w koło po polu” (koliste ruchy języka).
- Zabawa ruchowa „Gdzie kto mieszka?”: Naśladowanie postaw w zależności od miejsca zamieszkania (blok - na palcach, dom - przykuca).
- Praca plastyczna „Herb Rzeszowa”: Ozdabianie ilustracji herbu dowolną techniką.
Rozwój Umiejętności Dziecka
Ćwiczenia Ruchowe i Sensoryczne
Rozwój fizyczny i sensoryczny jest kluczowy w edukacji wczesnoszkolnej:
- Zabawy z balonami: Dmuchanie na balony, aby poruszały się w rytm muzyki.
- Gimnastyka z kubeczkami: Zestaw ćwiczeń z wykorzystaniem kubeczków po jogurtach, np. „Zabierz kubeczek” (bieg między kubeczkami, podnoszenie), „Wędrujący kubeczek” (przekładanie), „Rzuć i podnieś” (upuszczanie z głowy), „Turlamy kubeczek” (po nogach), „Kubeczkowe obuwie” (na stopach), „Zajrzyj do kubeczka” (unoszenie rąk i głowy), „W prawo i w lewo” (na czworakach).
- Ćwiczenia relaksacyjne: Maszerowanie niedbale (zmęczony dziadek) i rytmicznie (radosny dziadek). Płyta CD z muzyką relaksacyjną. Wyobrażenie sobie bycia drzewem.
- Ćwiczenia oddechowe: Puszczanie baniek mydlanych, dmuchanie na piłeczki pingpongowe (zawody), dmuchanie na papierowe motylki/pszczółki/żuczki, dmuchanie balonów (na przyjęcie urodzinowe dla misia).
- Zabawa z płytą CD: Obracanie płytą, aby zobaczyć odbicie lampy (światło odbite) i tęczę (światło ugięte).
- Eksperyment z cukrem i farbą: Rozpuszczanie cukru i farby w wodzie.
- Ćwiczenia sprawności manualnej: Lepienie z plasteliny cienkich wałeczków, tworzenie drogi do przedszkola. Gniecenie gazet w kulki, rozwijanie i ponowne gniecenie. Celowanie kulkami do kosza.
Zabawy Dydaktyczne i Matematyczne
Rozwój myślenia logicznego i umiejętności liczenia:
- Karty pracy: Ćwiczenia w redagowaniu dłuższej wypowiedzi pisemnej (typu „Dokończ opowiadanie”), rozpoznawanie liter (P i p), liczenie uderzeń w bębenek i wykonywanie czynności tyle samo razy. Rysowanie wyników odejmowania.
- Zadania matematyczne: Losowanie dwóch kartoników z cyframi, umieszczanie znaku i odczytywanie zapisu. Liczenie krążków na kartonikach i zastępowanie ich elementami zdobniczymi. Układanie ciastek na talerzykach w różnej liczbie. Rozwiązywanie zadań złożonych na mnożenie i dzielenie. Rozwiązywanie zadań nietypowych i zagadek (np. o kaczątkach). Ćwiczenia w poprawnym używaniu pojęcia połowy.
- Zabawa klasyfikacyjna: Segregowanie zabawek do koszy według rodzaju, kolorów, wielkości lub surowca (plastik, metal, drewno).
- Karty pracy „Nowe przygody Olka i Ady”: Przygotowanie do czytania, pisania i liczenia; wymiana głosek w słowach.
- Zagadki Mensy: Rozwijanie uwagi i spostrzegawczości.
Działalność Plastyczna
Kształtowanie zdolności artystycznych:
- Portrety: Malowanie portretu babci i dziadka, zwracając uwagę na elementy postaci.
- Tworzenie kartek okolicznościowych: Wycinanie i przyklejanie kwiatowych kompozycji w wazonie, pisanie życzeń.
- Dekoracje: Tworzenie chorągiewek biało-czerwonych na Dzień Flagi.
- Bałwanek z waty: Przygotowanie tła, rymowanka, układanie obrazków według kolejności zdarzeń, przyklejanie trzech kul z waty i wykończenie szczegółów.
- Wzory płatków śniegu: Wycinanie i układanie gwiazdek różnej wielkości i kolorów.
- Rysowanie domku: Rysowanie według poleceń: prostokątny dom, trójkątny dach, okna, drzwi, komin, chodnik, garaż, słońce.
Bezpieczeństwo Dzieci
Edukacja w zakresie bezpieczeństwa jest nieodzownym elementem rozwoju dziecka, przygotowującym je do radzenia sobie w różnych sytuacjach życiowych. W programie edukacyjnym uwzględniono następujące aspekty:
Ostrożność wobec Nieznajomych
Podkreślano, że dorośli, zarówno znajomi, jak i nieznajomi, nie zawsze są dobrymi ludźmi i mogą chcieć skrzywdzić, nawet jeśli wyglądają sympatycznie. Dlatego należy być ostrożnym.
- Zasady postępowania: Nie być nigdy samemu w miejscach takich jak las, podwórko, droga do szkoły, klatki schodowe. Nie wchodzić do klatki w bloku, jeśli stoi w niej nieznajomy. Nie podawać nieznajomym swojego imienia ani adresu zamieszkania. Nie wpuszczać nikogo do mieszkania, kiedy jest się samemu. Opowiadać rodzicom o wszelkich sytuacjach zagrożenia. W razie niebezpieczeństwa krzyczeć głośno i wołać o pomoc. Można zadzwonić pod numer policji - 997 lub 112.
- Przykładowe sytuacje: Nieznajomy oferujący zabawkę/cukierka, kierowca proponujący podwiezienie, nieznajoma osoba twierdząca, że została poproszona przez mamę o odprowadzenie do domu, nieznajomy z komunikatora internetowego proponujący spotkanie.
Bezpieczeństwo na Drodze
Zasady ruchu drogowego są kluczowe dla bezpieczeństwa dzieci:
- Zabawa „Przechodzimy przez ulicę”: Użycie skakanek do zaznaczenia jezdni i zebry, ćwiczenie przechodzenia bez i z sygnalizacją świetlną.
- Zabawa „Samochody i piesi”: Dzieci naśladują jazdę samochodem prawym pasem jezdni, z uwzględnieniem pieszych.
Zachowanie w Sytuacjach Zagrożenia
Dzieci uczą się, jak reagować w sytuacjach awaryjnych:
- Atak psa: Nie uciekać, kucnąć (chroni brzuch i klatkę piersiową), zasłonić rękami głowę (chroni najcenniejsze części ciała), wzywać pomocy. Uczulano na to, że nie wszystkie psy są przyjazne i mogą atakować z różnych przyczyn. Poznawanie mowy ciała psa.
- Burza: Piorun może powalić drzewo i wywołać pożar. Nie należy przebywać pod drzewem ani w namiocie podczas burzy.
- Pierwsza pomoc:
- Zranienia: Przemyć ranę wodą z mydłem, ucisnąć krwawiące miejsce chusteczką. Pamiętano o różnicach między krwawieniem z tętnic i żył.
- Krwotok z nosa: Usiąść, ucisnąć skrzydełka nosa, pochylić głowę lekko w przód, można użyć zimnej chusteczki u nasady nosa.
- Oparzenia: Dotknięcie gorącego czajnika (skóra piecze, jest zaczerwieniona).
- Numery alarmowe: 997 (policja), 112 (ogólny numer alarmowy).
- Bezpieczeństwo na wakacjach: Zasady bezpiecznego zachowania podczas kąpieli wodnych, np. na plaży. Tworzenie gry planszowej z „pułapkami” (niebezpieczne sytuacje) i „premiami” (bezpieczne zachowania).
Analiza Rynku Gier i Poradniki
Poniższa sekcja zawiera materiały z miesięcznika SECRET SERVICE, numery od 33 do 42, koncentrujące się na branży gier komputerowych z połowy lat 90.
Trendy i Nowości w Świecie Gier (1996-1997)
Rok 1996 obfitował w wiele dobrych i bardzo dobrych gier. W grudniu 1996 roku na rynku ukazało się tak wiele tytułów, że o słabiznach nikt już nie pamiętał. Druga połowa roku 1996 obfitowała zarówno w tytuły wydane zupełnie z zaskoczenia, jak i te, które nie zawiodły oczekiwań (np. PHANTASMAGORIA 2, LARRY 7, DISCWORLD 2). Większość gier otrzymała noty powyżej 85%. Wśród najważniejszych trendów w ówczesnej branży gier wyróżniono:
- Multiplayer zdobywa świat: Granie wieloosobowe, zarówno przez modem, kabel, jak i Internet, zyskiwało na popularności.
- Lepsze gry: To równanie oznaczało lepszą grafikę i lepsze scenariusze. Rosnące znaczenie animacji (tzw. cut-scenes) i sekwencji wideo (FMV) z żywymi aktorami.
- Rosnące wymagania sprzętowe: Nowe gry wymagały coraz mocniejszych komputerów (Pentium), często 8 MB RAM (niektóre nawet 12 MB), a w przeciwnym razie chodziły przeraźliwie wolno.
- Stabilizacja platformy Windows 95: Gry działały lepiej i były bardziej kompatybilne.
- Niedorobione gry: Przeważająca większość gier wydanych w 1996 r. zawierała błędy, często poważne, co skutkowało koniecznością wydawania poprawek (np. dla TERMINATOR: FUTURE SHOCK).
Analiza rynku pokazywała dominację PC i Amigi, choć sprzedaż oprogramowania na konsole przekroczyła już sprzedaż gier na PC. Konsole zdobywały świat, a ich rynek rozwijał się lawinowo. Ulubionymi typami gier czytelników były przygodówki (średnia ocen: 2,50), strategie (2,38) i wyścigi (2,33). Najmniej uznania miały role-playing (1,72) oraz symulatory kosmiczne (1.79).
Poradniki i Kody do Gier
W magazynie prezentowano szczegółowe poradniki i kody do wielu popularnych tytułów. Opisywano, jak wprowadzać poprawki do plików zapisu gry (SG), co wymagało użycia edytorów, takich jak FileMaster (Amiga) czy DiskEditor z Norton Utilities (PC).
Przykłady modyfikacji:
- ALBION: Zmiana charakterystyk postaci (Strength, Intelligence) i umiejętności (Walka Wręcz, Punkty Życia, Magii).
- UFO ENEMY UNKNOWN: Modyfikacje w pliku SaveGame.XXX, dotyczące np. pieniędzy (wpisanie FFh dawało 16 milionów kasy).
- COLONIZATION: Zmiany w plikach BODATA1.DAT i DNPLAYER.LST, dotyczące liczby jednostek i produkcji.
- WARCRAFT 2: Modyfikacje w pliku *.BSG, umożliwiające zwiększenie liczby samolotów czy ulepszenie okrętów.
- CIVILIZATION: Modyfikacje pliku SAVEx.SAV, wpływające na surowce i produkcję w miastach.
- SETTLERS 2: Zmiany w pliku SVGN*.DAT, pozwalające na uzyskanie całej broni, wszystkich czarów, butelek i kluczy.
- JAGGED ALLIANCE: Modyfikacje plików HEXx.* w celu uzyskania wszystkich rodzajów broni, many i przedmiotów.
- FIFA SOCCER: Zmiany w pliku *.CAR, dotyczące maksymalnej ilości pieniędzy (200.000.000 DM).
Indeks numerów SECRET SERVICE (01-42) zawierał poradniki do takich gier jak: ATRAIN, BLACK CRYPT, BLADE OF DESTINY, CANNON FODDER 2, CAPTIVE, CYWILIZACJA, CASTLES, DZIEDZICTWO GIGANTÓW, CENTURION, CHAMPIONS OF KRYNN, COLORADO, DIGENERATION, DIGGERS, DETROIT, DUNE 2, ELVIRA 2, PATRICIAN, EYE OF THE BEHOLDER 2, SIM CITY, GUNSHIP 2000, HEIMDALL 2, HISTORY LINE ELVIRA, ISHAR 3, K240, F-19 STEALTH, KINGPIN, KNIGHTS OF TH, JULIUSZ CEZAR, KOLUMBUS, MADNESS, LEGACY OF SORASIL, OIL IMPERIUM, LOST DUTCHMAN MINE, PIRATES, MADTV, RENEGADE, MOONBAŚE, SPEEDBALL, OLD TIMER, STEEL THUNDER, SUPER NUDGE, PACIFIC ISLAND, SUPREMACY, PANZA KICK BOXING, ULTIMA 1, PORTS OF CALL, WESTBANK, RAILROAD TYCOON, WHO DARES WINS, SENSIBLE WORLD OF SOCCER, SETTLERS, SPEEDBALL 2, A-10 TANK KILLER, STREET ROD 2, SYNDICATE, THEME PARK, TIMEKEEPERS, AIRBUCKS, TRANSARCTICA, ALONE IN THE DARK, BATTLE BUGS, BATTLE COMMAND, BLOODNET, BLUE AND GRAY, BODYBLOWS, HOBOKEN, INCREDIBLE MACHINE, IRONHELIX, ISHAROC, COMMAND & CONQUER, COMMANDER KEEN, COSMO'S COSMIC ADVENTURE, CRAZY FOOTBALL, DEATH TRACK, DESCENT, DINOPARK TYCOON, DOOM, DOOM 2, DRAGONS LAIR, ELITE, EYE OF THE BEHOLDER 3, F-14 FLEET DEFENDER, F-15 STRIKE EAGLE 2, F-117A NIGHTHAWK 2.0, FASCINATION, FORTRESS OF DR RADIAKI, PHARAOH, FURY OF THE FUBRIES, PINBALL FANTASIES, PIRATES GOLD, PREMIER MANAGER 2, PRINCE OF PERSIA 2, PRIVATEER, QUARANTINE, RED BARON, REUNI, MORTAL KOMBAT, ONE MUST FALL, ON THE BALL WORLD CUP, PANZER GENERAL.
Wyzwania w Filozofii i Nauce
Współczesne dyskusje na temat filozofii i nauki często wskazują na potrzebę integracji wiedzy z różnych dziedzin, aby uniknąć anachronizmów i niezgodności z aktualnymi odkryciami. Jeden z przykładów dotyczy krytyki podejścia do metafizyki w kontekście współczesnej nauki.
Krytyka Metafizyki a Współczesna Nauka
Krytyka dotyczy tekstów filozoficznych pomijających ostatnie półtora wieku badań i pokaźną obecną wiedzę dotyczącą mózgu w kontekście podejmowania decyzji. Stwierdzono, że równie dobrze można w opisie grawitacji zamiast współczesnej fizyki Newtona i Einsteina wypisywać za Arystotelesem, że ciała mają po prostu taką naturę, że spadają. Analiza książki profesora Piotra Moskala „Metafizyka dla studentów teologii” wykazała podobne podejście.
Ewolucja Koncepcji Grawitacji i Zła
Pożądanie Naturalne a Grawitacja
Według koncepcji pożądania naturalnego, przedstawionego w „Metafizyce”, jest to konieczna inklinacja bytu do współmiernego dobra. Przykładowo, kamień spada na Ziemię, bo taką ma inklinację, bo Ziemi naturalnie pożąda. Takie tłumaczenie jest dziwne. Starożytni Grecy twierdzili, że jedne rzeczy mają właściwość (inklinację), że spadają w dół (np. kamień), a inne, że lecą w górę (np. powietrze).
Współczesna nauka oferuje inne wyjaśnienia:
- Newton: Spadanie nie jest cechą tylko kamienia czy jabłka, ale każdej rzeczy. Wszystkie ciała, ziemskie i pozaziemskie, przyciągają się tą samą siłą wprost proporcjonalną do ich mas i odwrotnie proporcjonalną do kwadratu odległości między nimi. Księżyc dlatego krąży wokół Ziemi, że bezustannie na nią spada, co w połączeniu ze znaczną jego prędkością i kulistością Ziemi daje ruch okrężny.
- Einstein: Siła grawitacji wynika z zakrzywiania przez masę przestrzeni. Każda masa zakrzywia przestrzeń, podobnie jak masa położona na materiale powoduje jego zagłębianie się i przez to zmienia ruch innych mas, które na tym samym materiale zostaną umieszczone. Jest to pewne ogólne prawo, ogólna własność każdego materialnego bytu.
Wnioskiem jest, że aby zrozumieć te zjawiska, należy poczytać dzieła mądrzejszych od siebie, także z innych niż własna dziedzin, a przede wszystkim przyjąć, że mają coś do przekazania.
Koncepcja Zła a Biologia Ewolucyjna
Autor „Metafizyki” stara się wprowadzić koncepcję zła, definiując zło fizyczne jako na przykład brak kończyny lub wzroku u człowieka albo psa, ale nie jako brak skrzeli. Problemem w tej koncepcji zła jest naturalna celowość (myślenie teleologiczne).
Współczesna biologia jest fundamentalnie sprzeczna z myśleniem celowościowym. O ile starożytni widzieli wśród czterech przyczyn (formalnej, materialnej, sprawczej) także przyczynę celową, o tyle współczesna biologia opiera się na teorii ewolucji. Teoria ewolucji, opierająca się m.in. na falsyfikowalnych zdaniach, tłumaczy dany aspekt świata, pozwala na przewidywanie obserwacji lub doświadczeń, jest potwierdzona empirycznie i uznana w środowisku badaczy.
Przykładowo, żyrafa nie wyciąga szyi, aby dosięgnąć liści (pogląd Lamarka został obalony). Żyrafa ma długą szyję, ponieważ długa szyja umożliwiała dosięgnięcie niedostępnych dla innych zwierząt liści drzew. Przodkowie żyrafy o dłuższych szyjach dosięgali lepiej, mieli większą szansę przeżycia i statystycznie dochowywali się większej liczby potomstwa, któremu przekazywali geny związane z dłuższą szyją.
Studenci biologii, fizyki czy medycyny, posługujący się teleologicznym rozumowaniem lub przestarzałymi koncepcjami, np. twierdząc, że antybiotyki wywołują mutacje bakterii starających się zdobyć oporność, mogą mieć problemy z zaliczeniem egzaminów. Zatem, „Metafizyka” profesora Moskala jest dedykowana wyłącznie dla studentów teologii.
tags: #chomikuj #dokoncz #opowiadanie #pozar #superkid