Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Śmiłowicach, położona w gminie Nowe Brzesko, odgrywa kluczową rolę w systemie ratowniczym regionu. Jednostka, będąca częścią Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, aktywnie uczestniczy w licznych interwencjach, zwłaszcza ze względu na swoje strategiczne położenie między ruchliwą drogą krajową nr 79 a rzeką Wisłą.
Historia i Rozwój OSP Śmiłowice
Początki Jednostki
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Śmiłowicach sięgają 1928 roku. Dnia 13 czerwca 1928 roku jednostka została formalnie sformowana przez Naczelnika Gminy P. Zaczka, kupca Th. Śmieję oraz kolejarza Wiktora Powałę. Następnie, 1 lipca 1928 roku, na sali p. Botora odbył się wiec, podczas którego wybrano pierwszy Zarząd OSP. Straż od momentu powstania zdążyła już trzykrotnie ćwiczyć pod komendą ogniomistrza Klementa z Mikołowa i brała udział w akcjach gaśniczych, w tym w pożarze tartaku w Mikołowie 23 czerwca 1928 roku.
Pierwszy Zarząd i Wyposażenie
Na walnym zebraniu do zarządu OSP Śmiłowice zostali wybrani:
- Naczelnik - Zaczek Jan
- Zastępca Naczelnika - Mrozek Wilhelm
- Sekretarz - Śmieja Teofil
- Skarbnik - Bies Ludwik
- Gospodarz - Szombara Edmund
- Ogniomistrz - Powała Wiktor
- Zastępca Ogniomistrza - Śmieja Teofil
Jednostka liczyła 14 członków i była wyposażona w sikawkę czterokołową ręczną ze zdejmowanym zwijadłem, 1 prądownicę, ubrania drelichowe oraz pasy bojowe jutowe. Siedziba jednostki mieściła się w budynku po więzieniu. W tym składzie jednostka działała do wybuchu II wojny światowej.
Działalność w Okresie Wojny i Po Wojnie
Według relacji świadków, jednostka nie przerwała swojej działalności w czasie wojny i okupacji, jednak brak jest dokumentacji z tego okresu. Pierwsze wzmianki o działalności po wojnie pochodzą z sierpnia 1945 roku. Z powodu problemów lokalowych, na przełomie lat 1947/1948 rozpoczęto starania o pozyskanie terenu pod budowę nowej remizy. Zebrania i szkolenia odbywały się w Szkole Podstawowej.
Budowa i Rozbudowa Remizy
W 1948 roku powołano zespół do spraw budowy nowej remizy. Dnia 3 lipca 1955 roku uchwalono, że członkowie jednostki rozpoczną remont remizy systemem gospodarczym. Materiały pozyskano od różnych instytucji i zakładów, a część pochodziła z rozbiórki starego budynku. Prace budowlane wykonano własnymi siłami, a w 1957 roku zakończono budowę remizy. Kolejne remonty i rozbudowy miały miejsce w latach 1973-1977, 2000-2002 oraz 2006-2009. W większości były to czyny społeczne strażaków i mieszkańców, a materiały pozyskiwano ze zbiórek oraz dzięki wsparciu władz samorządowych.
Rozwój Infrastruktury i Wyposażenia
W remizie oprócz siedziby strażaków znalazło się miejsce dla innych organizacji i kółek. Zorganizowano bibliotekę, która na początku liczyła 100 tomów. W 1964 roku utworzono świetlicę dostępną dla wszystkich mieszkańców. We współpracy z Przedsiębiorstwem RUCH w Tychach otwarto punkt handlowy. W 1965 roku jednostka otrzymała motopompę M-400. Dwa lata później, 20 maja 1967 roku, jednostka otrzymała pierwszy samochód towarowo-osobowy marki PHENOMEN typ GRANIT 27, który zastąpił wysłużoną sikawkę konną. Dnia 29 września 1969 roku pozyskano samochód ciężarowy marki STAR 21, zaadaptowany na potrzeby straży pożarnej.
Ewolucja Floty Pojazdów i Włączenie do KSRG
Nowoczesny Sprzęt i Sukcesy
Dnia 18 lipca 1977 roku Komenda Rejonowa Straży Pożarnej w Tychach przekazała jednostce samochód pożarniczy GBAM 2/8+8 Star 003, a 31 sierpnia 1977 roku jednostka pozyskała nową motopompę Polonia PO-5. Przekazany sprzęt znacząco poprawił usprzętowienie jednostki. Jednostka wielokrotnie uczestniczyła w akcjach ratowniczych związanych z gaszeniem pożarów, usuwaniem skutków powodzi i podtopień, często poza terenem Miasta Mikołowa. W 1991 roku jednostka otrzymała nowoczesny samochód pożarniczy GBA 2,5/16 STAR 244.
Efekty szkoleń młodzieży w szkołach przyniosły bardzo dobre wyniki w Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy Pożarniczej. Największym osiągnięciem było zdobycie I miejsca w eliminacjach krajowych w 1998 roku przez Piotra Beneckiego. W 2002 roku Bartosz Pilny zajął wysokie 6. miejsce w eliminacjach krajowych. Działalność OSP Śmiłowice była wysoko oceniana, a w 1993 roku społeczeństwo ufundowało dla jednostki sztandar z okazji 65-lecia. W 1995 roku jednostka została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego oraz w skład Kompanii Odwodowej OSP.
Pozyskanie Ciężkiego Samochodu Gaśniczego Jelcz
Dzięki determinacji Prezesa Jednostki dh Dariusza Gaschiego i wsparciu władz, w 2006 roku zakupiono nowy lekki samochód gaśniczy na podwoziu FORD. W 2009 roku jednostka otrzymała ciężki samochód pożarniczy GCBA 5/24 marki Jelcz z KP PSP w Mikołowie, który służył nieprzerwanie do 2022 roku.
Wymiana Taboru: SCANIA i Renault Master
Intensywna eksploatacja ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego GCBA Jelcz prowadziła do częstych awarii. Zarząd jednostki od 2017 roku starał się o pozyskanie nowego pojazdu. Dopiero w 2022 roku, dzięki determinacji prezesa Dariusza Gaschiego, wsparciu Komendanta Powiatowego PSP w Mikołowie st. bryg. Damiana Krawczyka, Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP nadbryg. Jacka Kleszczewskiego oraz europoseł Izabeli Kloc, do jednostki trafił ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy SCANIA z Komendy Miejskiej PSP w Siemianowicach. Po drobnych naprawach i dozbrojeniu, pojazd został włączony do podziału bojowego i służy strażakom podczas działań.
Niedawno, do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Śmiłowicach (gmina Nowe Brzesko) trafił nowy samochód renault master. W sobotnie popołudnie został z honorami „przywitany” i może pełnić służbę. Choć przed jego sprowadzeniem druhowie ze Śmiłowic wyremontowali garaż, samochód zapewne często będzie go opuszczał. Śmiłowice leżą między ruchliwą drogą krajową nr 79, a przepływającą nieopodal Wisłą. Takie sąsiedztwo to niemal pewna gwarancja częstych interwencji. Prezes OSP w Śmiłowicach Wojciech Banaś podkreśla: „Staraliśmy się o ten samochód trzy lata. Napisaliśmy kilka wniosków o dofinansowanie, ale kilka razy były odrzucane. W końcu dzięki komendantowi powiatowemu Zbigniewowi Kwincie i burmistrzowi Krzysztofowi Madejskiemu udało się sprawę sfinalizować”.
Komendant Kwinta uważa z kolei, że wykonał tylko swoją powinność, a pozyskanie samochodu to przede wszystkim zasługa śmiłowickich druhów. Nowy samochód kosztował prawie 380 tys. złotych, z czego 120 tys. to wkład własny jednostki. Pozostałe środki pochodziły z Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska (150 tys.), województwa małopolskiego (30 tys.), gminy Nowe Brzesko (50 tys.), Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (80 tys.). Pojazd jest wyposażony w radiotelefony, agregat wysokiego ciśnienia, zbiornik na 300 l wody, środek pianotwórczy. Do tego mieszkańcy wsi przekazali część środków funduszu sołeckiego na zakup sprzętu medycznego. Strażacy planują jeszcze pozyskanie urządzenia hydraulicznego do ratownictwa technicznego.
Przed sprowadzeniem renaulta druhowie dzięki dotacji z programu „Bitwa o remizy” (95 tyś zł) wyremontowali boksy garażowe. Wykonali podwieszany sufit z oświetleniem, nową posadzkę, łazienki, pomalowali ściany i zamontowali elektryczne napędy do bram. Pamiętali nawet o nowych gablotach na sztandary i puchary.
Odbiór i powitanie GLBARt 0.3/0.4 Renault MASTER OSP Więcławice
Wybrane Akcje Ratowniczo-Gaśnicze
Pożar Budynku w Jelczu-Laskowicach
W czwartek, 4 października 2018 roku około godziny 22:00 doszło do pożaru budynku przy ulicy Witosa w Jelczu-Laskowicach. W momencie dojazdu na miejsce pierwszych zastępów ogień nie zdążył jeszcze wydostać się na zewnątrz. Po wstępnym rozpoznaniu sytuacji Kierujący Działaniami Ratowniczymi (KDR) stwierdził, że pali się wewnątrz obiektu i poprosił o zadysponowanie na miejsce dodatkowych sił i środków. Pożar został szybko zlokalizowany, a po przeszukaniu pomieszczeń nie stwierdzono osób poszkodowanych. Działania strażaków zakończyły się po północy. Na czas prowadzenia akcji część drogi była zamknięta, a samochody były kierowane objazdem.
Akcja Gaśnicza w Mikołowie
W pewnym momencie doszło do zdarzenia, w którym na miejsce zadysponowano zastępy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Mikołowie oraz kilka okolicznych jednostek OSP. Po przybyciu na miejsce strażacy zastali rozwinięty pożar hali, który zagrażał sąsiednim budynkom. Dowódca akcji (KDR) drogą radiową poprosił o dodatkowe siły i środki. Na miejsce pożaru zadysponowano kolejne zastępy jednostek OSP oraz ciężkie plutony gaśnicze z JRG Katowice i JRG Tychy. W trakcie działań na miejsce dotarł Komendant Powiatowy PSP w Mikołowie, mł. bryg. mgr inż. Niestety, pomimo wysiłku strażaków, pożarem zajęła się również druga hala. Pożarem objęte były hale, w których znajdowała się hurtownia zabawek, a w nich przechowywane materiały z tworzyw sztucznych. Około godziny 23 sytuacja została opanowana. Dogaszanie pogorzeliska trwało do wczesnych godzin porannych. Miejsce zdarzenia dodatkowo zabezpieczały patrole Policji.
Uroczystości, Wyróżnienia i Znaczenie Społeczne
Obchody i Odznaczenia
Obchody w OSP Śmiłowice zainaugurowała msza święta celebrowana przez proboszcza Roberta Uflanta, po której strażacy i ich goście przemaszerowali na teren przy remizie. Tam naczelnik śmiłowickiej OSP dh Henryk Kamiński złożył meldunek o gotowości do rozpoczęcia uroczystości prezesowi Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP w Mikołowie druhowi Dariuszowi Gaschiemu. Po dokonaniu przeglądu pododdziałów głos zabrał prezes OSP w Śmiłowicach dh Piotr Szałowski, który powitał gości i odczytał rys historyczny miejscowej jednostki.
Podczas apelu grupie zasłużonych strażaków wręczono odznaczenia. Złoty Medal Za Zasługi Dla Pożarnictwa odebrał Tomasz Kamiński, a Brązowy Medal - Michał Lipiński. Odznakę „Strażak Wzorowy” wręczono Martynie Lipińskiej.
Goście i Uznania
Wśród gości znaleźli się przedstawiciele władz Mikołowa: burmistrz Stanisław Piechula i jego zastępca Mateusz Handel, przewodnicząca Rady Miasta Katarzyna Syryjczyk-Słomska i jej zastępca Remigiusz Kuś, starosta Mirosław Duży, radni miejscy (Aneta Esnekier i Jarosław Sworzeń), komendant powiatowy PSP Damian Krawczyk, obecni i byli członkowie OSP w Śmiłowicach oraz poczty sztandarowe innych jednostek OSP.