ORP Błyskawica - legenda Polskiej Marynarki Wojennej i duma Gdyni, obecnie pełniąca funkcję okrętu-muzeum - jest nie tylko świadectwem historii, ale również miejscem regularnych ćwiczeń ratowniczo-gaśniczych. Corocznie, przed rozpoczęciem sezonu wystawienniczego, marynarze Okrętu-Muzeum ORP Błyskawica odbywają szkolenia w ramach ćwiczebnych alarmów pożarowych, współpracując z jednostkami Państwowej oraz Wojskowej Straży Pożarnej. Celem tych działań jest doskonalenie współdziałania służb w sytuacjach kryzysowych oraz zapewnienie bezpieczeństwa zarówno dla okrętu, jak i dla zwiedzających.
Scenariusze Ćwiczeń: Kompleksowe Przygotowanie
Szkolenia na ORP Błyskawica obejmują różnorodne, realistyczne scenariusze, mające na celu sprawdzenie skuteczności procedur i umiejętności ratowników. W ramach ćwiczenia sprawdzeniu podlegają: skuteczność przyjętych sposobów alarmowania na wypadek pożaru i związanych z tym zagrożeń dla okrętu oraz ludzi, skuteczność działania sił i środków przewidzianych do przeprowadzenia ewakuacji, prawidłowość przyjętego sposobu prowadzenia ewakuacji, prawidłowość rozmieszczenia i oznakowania sprzętu gaśniczego oraz oświetlenia awaryjnego, a także procedury współdziałania załogi okrętu ze strażą pożarną i innymi służbami.
Ćwiczenia w 2019 Roku (9 kwietnia)
W dniu 9 kwietnia 2019 roku gdyńscy strażacy zawodowi, wojskowi i portowi uczestniczyli w czterech epizodach na terenie muzeum okrętu ORP Błyskawica, przy Skwerze Kościuszki. Scenariusz zakładał sytuacje bliskie rzeczywistym zagrożeniom, jakie mogą wystąpić na historycznym niszczycielu.
Epizod 1: Pożar i Ewakuacja
Pierwszy epizod rozegrał się na okręcie podczas wycieczki około 30 osób. Doszło do pożaru w części maszynowej statku, gdzie zapaliły się kable elektryczne i ich otulina, a temperatura w kolektorze mogła osiągnąć nawet około 1000 stopni Celsjusza. Pożar wybuchł również w jednym z pomieszczeń wystawowych, zagrażając sąsiednim przedziałom, w których znajdowali się zwiedzający i członkowie załogi. Marynarze podnieśli alarm pożarowy na okręcie, po zlokalizowaniu przystąpili do akcji gaszenia, jednocześnie powiadamiając Państwową i Wojskową Straż Pożarną. Podjęta próba ugaszenia pożaru przy wykorzystaniu podręcznych środków gaśniczych okazała się niewystarczająca.
Sytuację komplikowała panika wśród ewakuowanych zwiedzających. Po ewakuacji okrętu opiekun wycieczki stwierdził brak kilku osób, co zapoczątkowało poszukiwania. Jedna z osób w szoku uciekła do innej części okrętu, a dwie zostały ranne w maszynowni. Jeden ze zwiedzających, ulegając atakowi paniki, wbiegł na Główne Stanowisko Dowodzenia (GSD) i uderzył głową o podstawę masztu, tracąc przytomność. Na miejsce zdarzenia dotarli strażacy z JRG 1, którzy przejęli dowodzenie, oglądając plany statku i wprowadzając dwie roty gaśnicze na okręt. Następnie dołączyli ratownicy oraz strażacy z Marynarki Wojennej, którzy przejęli dalsze działania, skupiając się na ewakuacji osób oraz ugaszeniu pożaru maszynowni. Ogień bardzo szybko udało się opanować, a następnie rozpoczęto wietrzenie zadymionych pomieszczeń.
Epizod 2: Ratownictwo Medyczne
Kolejny epizod dotyczył ratownictwa medycznego. W specjalnie przygotowanym namiocie zebrani goście mogli obserwować ratowanie osób poszkodowanych oraz zapoznać się z określonymi czynnościami ratowniczymi, takimi jak udrożnienie dróg oddechowych (rurka nosowo-gardłowa), tlenoterapia (100% O2, 12l/min), ewakuacja z użyciem deski ortopedycznej lub maty ewakuacyjnej, a także resuscytacja krążeniowo-oddechowa (BLS z wykorzystaniem AED) na fantomie, co symulowało stan nagłego zatrzymania krążenia (NZK).
Epizod 3: Ratownictwo Wodne
Trzeci, bardziej widowiskowy epizod rozegrał się na wodzie Basenu Prezydenta. Trzy osoby z wycieczki, w szoku, nie posłuchały poleceń marynarzy i wskoczyły do wody. Marynarze natychmiast rzucili koła ratunkowe osobom będącym w wodzie. Na pomoc ruszyły motorowe łodzie ratunkowe Portowej Straży Pożarnej „Strażak 14” oraz „Ostroża”, wspomagane przez ratownika Gdyńskiego Centrum Sportu. Podjęli oni osoby z wody i przekazali ratownikom medycznym.
Epizod 4: Ratownictwo Wysokościowe
Ostatni epizod, podobnie jak w poprzednich latach, zaprezentowała Grupa Ratownictwa Wysokościowego z JRG 1. Przeprowadzono ewakuację poszkodowanego z wysokości za pomocą specjalnych noszy i lin z okrętu na nabrzeże, co było niezbędne do ewakuowania osoby, która straciła przytomność po uderzeniu w maszt.
Ćwiczenia w 2018 Roku (28 marca)
W dniu 28 marca 2018 roku na okręcie-muzeum ORP Błyskawica, zacumowanym w Basenie Prezydenta, podczas zwiedzania niszczyciela przez grupę 60 pozorantów (studentów Wydziału Bezpieczeństwa Wewnętrznego i podchorążych Akademii Marynarki Wojennej), w jednym z pomieszczeń doszło do pożaru. Ogień szybko rozprzestrzeniał się w całym pomieszczeniu i zagrażał sąsiednim przedziałom ze zwiedzającymi i załogą.
Alarm pożarowy został wszczęty około godziny 11:00. Rozpoczął się pierwszy etap ćwiczeń służb ratunkowych i załogi okrętu, obejmujący ewakuację ludzi z zagrożonego rejonu oraz podjęcie próby ugaszenia pożaru w zarodku za pomocą podręcznego środka gaśniczego. Siłami służby dyżurnej zorganizowano trzy ataki gaśnicze: pierwszy gasił dostępnymi środkami (gaśnice), drugi atak, wyposażony w aparaty powietrzne, rozwinął linię gaśniczą, natomiast trzeci atak, w komplecie odzieży ochronnej, rozpoczął gaszenie środkiem pianotwórczym.
W drugim etapie ćwiczeń nastąpił przyjazd zastępów Komendy Miejskiej PSP Gdynia (JRG 1 i JRG 2) oraz zastępu Wojskowej Straży Pożarnej Marynarki Wojennej. Podczas ewakuacji jedna z osób wpadła w panikę, uciekła na najwyższy punkt okrętu i, uderzając głową o maszt, straciła przytomność. Przybyłe zastępy Państwowej Straży Pożarnej, po wstępnym rozpoznaniu i otrzymaniu niezbędnych informacji od służby dyżurnej okrętu, przejęły dowodzenie nad akcją ratowniczo-gaśniczą. Z użyciem kamery termowizyjnej strażacy podczas przeszukania trasy zwiedzania odnaleźli dwóch poszkodowanych, dokonano ich ewakuacji i pozoracji działań ratownictwa medycznego.
Po około trzydziestu minutach pożar został opanowany, rozpoczęto oddymianie. Dowódca zastępu z Marynarki Wojennej, w konsultacji z dowódcą JRG 1, ustalił ewakuację poszkodowanego za pomocą działań ratownictwa wysokościowego.
„Cold Response 2016” – ćwiczenia za kołem podbiegunowym
Uczestnicy i Obserwatorzy Ćwiczeń
W ćwiczeniach wzięli udział strażacy z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG 1) stacjonującej w Śródmieściu, Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG 2) z Chyloni, Wojskowej Straży Pożarnej z Komendy Portu Wojennego Gdynia oraz załoga okrętu-muzeum ORP Błyskawica. Współpraca tych służb jest kluczowa dla skuteczności działań w realnych sytuacjach kryzysowych.
Przebieg szkoleń obserwowali liczni przedstawiciele służb i władz, co podkreślało wagę i znaczenie przeprowadzanych ćwiczeń. Wśród obserwatorów byli:
- Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej - nadbryg. Tomasz Komoszyński
- Inspektor Marynarki Wojennej - wiceadmirał Jarosław Ziemiański
- Dowódca 3. Flotylli Okrętów - kontradmirał Mirosław Jurkowlaniec
- Szef Delegatury Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w Gdyni - ppłk mgr inż. Cezariusz Frąckowiak
- Wicestarosta Powiatu Wejherowskiego - Jacek Thiel
- Wójt Gminy Linia - Bogusława Engelbrecht
- Zastępca Komendanta Miejskiego PSP w Gdyni - st. kpt. Paweł Gil
Po pokazach w 2019 roku, nadbryg. Tomasz Komoszyński, Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, w asyście st. bryg. Jacka Niewęgłowskiego, Komendanta Powiatowego PSP w Wejherowie, dokonał uroczystego przekazania decyzji o włączeniu Wojskowej Straży Pożarnej Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Specjalnych w Strzepczu do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Znaczenie Szkoleń i Rozwój Umiejętności
Głównym celem ćwiczeń marynarzy i strażaków jest doskonalenie współdziałania służb w sytuacji kryzysowej oraz integracja i koordynacja działań podczas faktycznych akcji. Pełne zadymienie i ciemność, dające warunki pożaru zbliżone do rzeczywistych, oraz konieczność odnalezienia i ewakuacji poszkodowanych w tak przygotowanej pozoracji znacznie przyczyniają się do poszerzania wiedzy, kształtowania umiejętności oraz zdobywania doświadczenia.
Ćwiczenia gaśniczo-ratownicze odbywają się na wszystkich okrętach i w jednostkach Marynarki Wojennej. Prowadzone są w porcie, w bazach lotniczych, jednostkach brzegowych oraz podczas działań okrętów na morzu, gdzie załogi okrętów ćwiczą walkę z pożarem, z przebiciami kadłuba, udzielanie pomocy uszkodzonym jednostkom oraz prowadzenie akcji poszukiwania i ratowania rozbitków.