Triderm to lek o działaniu miejscowym, który skutecznie zwalcza bakterie oraz grzyby, a także łagodzi stany zapalne i dokuczliwy świąd. Występuje na rynku w formie maści oraz kremu i jest preparatem wydawanym wyłącznie na receptę. Dzięki trzem substancjom czynnym jest uważany za preparat wielozadaniowy. Produkt leczniczy Triderm w postaci maści do stosowania na skórę jest wskazany w objawowym leczeniu zmian zapalnych skóry reagujących na kortykosteroidy, powikłanych wtórnymi zakażeniami wywołanymi przez drobnoustroje wrażliwe na gentamycynę i klotrymazol.
Skład i postać leku Triderm
Lek Triderm dostępny jest w postaci maści. Każdy gram maści zawiera 0,64 mg betametazonu dipropionianu (co odpowiada 0,5 mg betametazonu), 10 mg klotrymazolu i 1 mg gentamycyny (w postaci gentamycyny siarczanu). Pozostałe składniki to: parafina ciekła oraz wazelina biała.
Mechanizm działania Triderm
Lek Triderm charakteryzuje się złożonym składem, wykazującym skojarzone działanie trzech substancji czynnych: betametazonu dipropionianu, gentamycyny i klotrymazolu. Działanie maści opiera się na synergii tych składników.
Betametazonu dipropionian
- Jest zaliczany do kategorii silnie działających kortykosteroidów.
- Aplikowany miejscowo na zmienioną chorobowo skórę działa szybko i długotrwale.
- Łagodzi stany zapalne, świądowe oraz powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych.
- Po podaniu miejscowym betametazon w niewielkim stopniu wchłania się do organizmu, jednak nie można wykluczyć wystąpienia jego działań ogólnoustrojowych.
Gentamycyna
- To antybiotyk aminoglikozydowy, charakteryzujący się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego.
- Mechanizm jej działania polega na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych.
- Po podaniu miejscowym gentamycyna w niewielkim stopniu wchłania się do organizmu, ale ryzyko działań ogólnoustrojowych istnieje.
Klotrymazol
- Jest zaliczany do preparatów z grupy imidazoli, zwalczających grzyby.
- Zatrzymuje rozwój grzybów będących przyczyną schorzeń skórnych.
- Klotrymazol oddziałuje na ścianę komórkową grzyba, hamując syntezę ergosterolu - niezbędnego składnika błony komórkowej grzybów.
- Uszkodzenie błony komórkowej prowadzi do śmierci komórki grzyba.
- Składnik ten rzadko wywołuje oporność.
Dzięki temu połączeniu, kortykosteroid szybko łagodzi stan zapalny i świąd, klotrymazol hamuje rozwój grzybów, a gentamycyna ogranicza namnażanie bakterii. Po aplikacji cienką warstwą na zmienione miejsce Triderm maść jest wchłaniana miejscowo; składniki aktywne penetrują naskórek i sięgają głębiej do mieszków włosowych lub skóry właściwej, tam gdzie występuje stan zapalny lub kolonizacja drobnoustrojami. Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle w ciągu kilku godzin, zwłaszcza łagodzenie świądu i zaczerwienienia.
Wskazania do stosowania Triderm
Triderm w postaci maści do stosowania na skórę jest wskazany w objawowym leczeniu zmian zapalnych skóry reagujących na kortykosteroidy, powikłanych wtórnymi zakażeniami wywołanymi przez drobnoustroje, tj. bakterie i grzyby wrażliwe na gentamycynę i klotrymazol.
Skuteczność klotrymazolu
Wykazano skuteczność klotrymazolu w leczeniu miejscowym grzybicy pachwin, krocza, stóp i nieowłosionej skóry. Klotrymazol stosowany na skórę działa przeciwgrzybiczo na:
Trichophyton rubrum Trichophyton mentagrophytes Epidermophyton floccosum Microsporum canis - kandydozy spowodowanej przez
Candida albicans - łupież pstry wywołany przez
Malassezia furfur (Pityrosporum obiculare )
Skuteczność gentamycyny
Do bakterii wrażliwych na gentamycynę zalicza się:
- szczepy paciorkowców (grupy A: β-hemolizujące, α-hemolizujące)
- gronkowiec złocisty (szczepy koagulazo-dodatnie, koagulazo-ujemne oraz niektóre szczepy wytwarzające penicylinazę)
- bakterie Gram-ujemne, takie jak:
Pseudomonas aeruginosa ,Aerobacter aerogenes ,Escherichia coli ,Proteus vulgaris iKlebsiella pneumoniae
Kiedy nie stosować maści Triderm - Przeciwwskazania
Istnieją pewne przeciwwskazania, które wykluczają możliwość zastosowania leczenia maścią Triderm. Nie należy stosować leku Triderm w następujących przypadkach:
- jeśli pacjent ma uczulenie na betametazonu dipropionian, klotrymazol lub gentamycynę, lub na inne leki z grupy kortykosteroidów, pochodnych imidazolu, antybiotyki aminoglikozydowe lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu,
- w wirusowych zakażeniach skóry (np. ospa wietrzna, opryszczka) - jest to kluczowe przeciwwskazanie, szczególnie istotne dla osób z ospą,
- w trądziku różowatym,
- w trądziku pospolitym,
- w pierwotnych zakażeniach bakteryjnych i grzybiczych skóry,
- na rany, na uszkodzoną skórę,
- na skórę twarzy (chyba że pod nadzorem lekarza i krótkotrwale, unikając okolic oczu, ust i błon śluzowych),
- w okolicy odbytu i narządów płciowych,
- w zapaleniu skóry wokół ust,
- długotrwale.
Dawkowanie maści Triderm
Lek Triderm jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę.
- Cienką warstwę leku Triderm należy nakładać na miejsca chorobowo zmienione i otaczającą skórę dwa razy na dobę, rano i wieczorem.
- Lek Triderm należy stosować regularnie.
- Czas leczenia zależy od rozmiaru i umiejscowienia zmian chorobowych oraz odpowiedzi pacjenta na leczenie.
- Jeśli po trzech-czterech tygodniach nie nastąpi poprawa, należy zweryfikować diagnozę.
Stosowanie u dzieci
- Nie stosować u dzieci w wieku poniżej 2 lat.
- U dzieci w wieku powyżej 2 lat można stosować nie dłużej niż przez 5 dni.
Środki ostrożności i ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem stosowania leku Triderm należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.
- W razie wystąpienia podrażnienia, uczulenia lub wtórnego zakażenia, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Triderm maść i zastosować odpowiednie leczenie.
- Długotrwałe miejscowe stosowanie produktu leczniczego może prowadzić do wzrostu szczepów drobnoustrojów opornych na gentamycynę i na inne antybiotyki aminoglikozydowe.
- Stwierdzono występowanie alergii krzyżowej na antybiotyki aminoglikozydowe.
- Leku Triderm nie należy stosować do oczu i wokół oczu oraz na błony śluzowe.
- Wchłanianie ogólnoustrojowe kortykosteroidów lub gentamycyny, podawanych miejscowo, zwiększa się po użyciu opatrunków okluzyjnych (np. pieluszek).
- Ze względu na to, że kortykosteroidy i gentamycyna wchłaniają się przez skórę, podczas stosowania produktu leczniczego istnieje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych objawów niepożądanych kortykosteroidów (w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy) oraz gentamycyny (oto- i nefrotoksyczność, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek). Z tego względu należy unikać stosowania produktu na dużą powierzchnię ciała, stosowania w dużych dawkach oraz stosowania opatrunków okluzyjnych.
- Szczególnie ostrożnie należy stosować produkt leczniczy u pacjentów z łuszczycą, gdyż miejscowe stosowanie kortykosteroidów w łuszczycy może być niebezpieczne, m.in. ze względu na nawrót choroby spowodowany rozwojem tolerancji, ryzyko wystąpienia uogólnionej łuszczycy krostkowej i ogólne działania toksyczne spowodowane zaburzeniem ciągłości skóry.
- Jeśli u pacjenta wystąpi nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy skontaktować się z lekarzem.
Szczególne środki ostrożności u dzieci
U dzieci częściej niż u dorosłych występowało hamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza po miejscowym zastosowaniu kortykosteroidów, z powodu zwiększonego wchłaniania wynikającego z dużego współczynnika powierzchni skóry do masy ciała. U dzieci, u których stosowano miejscowo kortykosteroidy, opisywano:
- zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza,
- niedoczynność nadnerczy,
- zespół Cushinga (nadczynność kory nadnerczy),
- spowolnienie wzrostu,
- zmniejszenie przyrostu masy ciała,
- wzrost ciśnienia śródczaszkowego (np. wypukłe ciemiączko, bóle głowy i obustronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego).
Objawami niedoczynności nadnerczy są małe stężenie kortyzolu w osoczu i brak odpowiedzi na stymulację ACTH.
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Triderm może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Podczas stosowania leku Triderm, bardzo rzadko (u mniej niż jednego pacjenta na 10 tys.) obserwowano działania niepożądane, takie jak: odbarwienie skóry, niedokrwistość niedobarwliwa, uczucie pieczenia, rumień, wysięk i świąd.
Mogą wystąpić także objawy niepożądane, które obserwowano po miejscowym stosowaniu kortykosteroidów, klotrymazolu i gentamycyny.
Działania niepożądane związane z betametazonu dipropionianem
Ze względu na zawartość betametazonu dipropionianu w leku mogą wystąpić:
- uczucie pieczenia, świąd, podrażnienie, suchość skóry,
- zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, trądzik posteroidowy,
- odbarwienie skóry, zapalenie skóry wokół ust, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry,
- maceracja (napęcznienie lub rozmiękanie) skóry, wtórne zakażenia, zanik skóry, rozstępy i potówki.
W wyniku wchłaniania betametazonu dipropionianu do krwi mogą również wystąpić ogólne działania niepożądane charakterystyczne dla kortykosteroidów. Objawy te występują przede wszystkim w przypadku długotrwałego stosowania leku, stosowania go na dużą powierzchnię skóry oraz stosowania u dzieci.
Działania niepożądane związane z klotrymazolem
Ze względu na zawartość klotrymazolu w leku, może wystąpić rumień, uczucie pieczenia, tworzenie się pęcherzyków, złuszczanie naskórka, obrzęk, świąd, pokrzywka oraz ogólne podrażnienie skóry.
Działania niepożądane związane z gentamycyną
Ze względu na zawartość gentamycyny w leku, może wystąpić podrażnienie skóry (rumień i świąd), które zazwyczaj nie wymaga przerwania leczenia.
Podczas stosowania kortykosteroidów obserwowano nieostre widzenie (częstość nieznana - nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem. Wszelkie działania niepożądane, w tym te niewymienione w ulotce, należy zgłaszać lekarzowi lub farmaceucie.
Triderm w ciąży i podczas karmienia piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
- Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w okresie ciąży.
- Lek może być stosowany w okresie ciąży tylko wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla matki, płodu lub noworodka.
- Wiadomo jednak, że kortykosteroidy i gentamycyna mogą wchłaniać się przez skórę. Stosowanie leku w okresie ciąży powinno być krótkotrwałe i ograniczać się do małej powierzchni skóry.
- Nie wiadomo, czy po miejscowym podaniu produktu leczniczego wchłanianie substancji czynnych do organizmu jest na tyle duże, aby przenikały one do mleka matki.
- Należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub stosowania produktu leczniczego, biorąc pod uwagę znaczenie leku dla matki.
- W okresie karmienia piersią nie należy stosować produktu leczniczego na skórę piersi.
Interakcje z innymi lekami i żywnością
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować. Nie są znane interakcje Triderm z innymi lekami.
Nie posiadamy informacji wskazujących, aby podczas zażywania tego leku należało unikać jakichkolwiek produktów żywnościowych.
Wpływ na prowadzenie pojazdów
Brak danych o wpływie leku Triderm na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Przedawkowanie leku Triderm
W razie użycia większej niż zalecana dawki leku, należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.
- Nadmierne lub długotrwałe stosowanie miejscowe kortykosteroidów może hamować czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza powodując wtórną niedoczynność nadnerczy oraz ogólnoustrojowe objawy niepożądane kortykosteroidów, w tym zespół Cushinga.
- Przedawkowanie klotrymazolu po podaniu miejscowym jest mało prawdopodobne.
- Nadmierne lub długotrwałe, miejscowe stosowanie gentamycyny może prowadzić do rozwoju opornych szczepów bakterii oraz uszkodzenia słuchu i nerek.
W przypadku przedawkowania zaleca się odpowiednie leczenie objawowe. Ostre objawy nadczynności nadnerczy są przemijające; w razie potrzeby należy wyrównać bilans elektrolitowy. W przypadku przewlekłego zatrucia zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki kortykosteroidów. Jeśli wystąpi wzrost niewrażliwych drobnoustrojów, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Triderm maść i zastosować odpowiednie leczenie.
Dostępność i cena
Triderm jest lekiem na receptę. Preparat może być wydany wyłącznie z przepisu lekarza ze względu na swoje działanie i możliwe skutki uboczne. Stosowanie takich preparatów wymaga nadzoru lekarskiego. Dla Triderm nie ma zamienników ani odpowiedników bez recepty. Leki zawierające Betamethasonum, Clotrimazolum, Gentamicinum nie są dostępne bez recepty.
Cena Triderm może się różnić w zależności od apteki i regionu, co wynika z indywidualnej polityki cenowej. Średnia cena waha się od 25 do nawet 70 złotych. Dostępne opakowania to tuby aluminiowe w tekturowym pudełku zawierające 15 g lub 30 g maści. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.
Obecnie wiele platform telemedycznych umożliwia konsultacje dermatologiczne online, dzięki którym można otrzymać e-receptę na Triderm, jeśli lekarz uzna to za zasadne. Pozwala to na uniknięcie konieczności wizyty stacjonarnej, zachowując jednocześnie nadzór specjalisty.
Przechowywanie leku
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci, w temperaturze od 2°C do 25°C. Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku i tubie aluminiowej. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca. Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.