W powszechnej świadomości funkcjonuje wiele mitów dotyczących domowych sposobów na walkę z ogniem. Wiele osób zadaje sobie pytanie, czy płyny spożywcze, takie jak mleko, mogą być skutecznym środkiem gaśniczym. Odpowiedź na to pytanie jest jednoznaczna: mleko nie służy do gaszenia pożarów. Choć badacze z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii wskazują, że mleko jest skuteczne w łagodzeniu pieczenia w przełyku po spożyciu ostrych potraw (dzięki neutralizacji kapsaicyny), nie posiada ono właściwości fizykochemicznych pozwalających na efektywne stłumienie ognia.
Dlaczego nie należy używać wody ani innych płynów do gaszenia tłuszczów?
Największe zagrożenie w kuchni wiąże się z zapłonem rozgrzanego oleju. Wiele osób nieświadomie sięga po wodę, co jest skrajnie niebezpieczne. Woda jest cięższa od gorącego tłuszczu, dlatego opada na dno naczynia, gdzie błyskawicznie zamienia się w parę wodną. Ponieważ para jest lżejsza od oleju, gwałtownie się unosi, wyrzucając płonący tłuszcz w postaci chmury, co prowadzi do efektu eksplozji.
W przypadku pożaru na patelni:
- Nie używaj wody - doprowadzi to do rozprzestrzenienia się ognia.
- Odcięcie tlenu - należy szczelnie przykryć naczynie metalową pokrywką lub mokrym, wyżętym bawełnianym ręcznikiem.
- Wyłącz źródło energii - gaz lub prąd pod naczyniem musi zostać niezwłocznie odcięty.
- Nie przenoś naczynia - działanie w pośpiechu zwiększa ryzyko rozlania płonącego oleju.
SPOT: NIE GAŚ WODĄ TŁUSZCZU
Podstawy bezpieczeństwa przeciwpożarowego
Pożar to niekontrolowany proces spalania, uwarunkowany obecnością trzech czynników: paliwa, ciepła i tlenu. Aby skutecznie ugasić ogień, należy usunąć co najmniej jeden z nich. W warunkach domowych najważniejszą zasadą jest prewencja oraz posiadanie odpowiedniego sprzętu.
Klasyfikacja pożarów i dobór środków
W zależności od rodzaju materiału, należy użyć odpowiedniego środka gaśniczego:
| Grupa pożaru | Materiał |
|---|---|
| A | Materiały stałe (drewno, papier, tkaniny) |
| B | Ciecze palne |
| C | Gazy palne |
| D | Metale |
| F | Oleje i tłuszcze kuchenne |
Dla własnego bezpieczeństwa w domu warto zaopatrzyć się w gaśnicę proszkową ABC (uniwersalna do materiałów stałych, cieczy i gazów) lub gaśnicę z oznaczeniem ABF, która jest dedykowana właśnie do tłuszczów kuchennych i pozwala bezpiecznie zdławić ogień bez ryzyka rozchlapywania.
Jak zachować się w sytuacji zagrożenia?
Jeśli zauważysz pożar, w pierwszej kolejności powiadom osoby znajdujące się w budynku i wezwij Straż Pożarną. Jeśli ogień jest niewielki, można użyć gaśnicy, pociągając za zawleczkę i naciskając dźwignię. W przypadku dużego zadymienia lub szybkiego rozprzestrzeniania się płomieni należy zrezygnować z prób samodzielnego gaszenia i niezwłocznie ewakuować się z budynku, kierując się oznaczeniami ewakuacyjnymi (zielone znaki fotoluminescencyjne).