Tachografy w Pojazdach Straży Pożarnej: Obowiązki i Wyjątki

Tachograf to urządzenie rejestrujące czas prowadzenia pojazdu i okresy odpoczynku oraz innej aktywności podejmowanej przez kierowcę pojazdu ciężkiego. Jego zadaniem jest zapobieganie zmęczeniu kierowców oraz zapewnienie uczciwej konkurencji i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Na przestrzeni lat tachografy przeszły wyraźną ewolucję, od analogowych urządzeń rejestrujących dane na papierowych tarczach, przez tachografy cyfrowe, aż po inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2).

Obecnie zdecydowana większość pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony musi posiadać tachograf. Urządzenie to jest również wymagane w pojazdach przystosowanych do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, niezależnie od DMC. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z art. 3 Rozporządzenia (WE) 561/2006 w połączeniu z Rozporządzeniem (UE) 165/2014 i dotyczy zarówno transportu krajowego, jak i międzynarodowego.

Ewolucja Tachografów i Nowe Przepisy

Pierwsze urządzenia analogowe rejestrujące dane na papierowych tarczach zostały zastąpione tachografami cyfrowymi, a te z kolei ustępują miejsca inteligentnym tachografom drugiej generacji oznaczanym jako G2V2. Od maja 2007 roku w Polsce wymagane są we wszystkich samochodach ciężarowych od DMC powyżej 3,5 tony tachografy cyfrowe. Każda kolejna generacja oferuje dokładniejszy zapis danych, większą odporność na manipulacje i szersze możliwości zdalnej kontroli przez służby inspekcyjne.

Inteligentne Tachografy Drugiej Generacji (G2V2)

Nowe tachografy G2V2 oferują zaawansowane funkcje, takie jak automatyczna rejestracja przekroczeń granic z wykorzystaniem sygnału GPS/GNSS bez potrzeby ręcznego wprowadzania danych przez kierowcę, rejestrowanie operacji załadunku i rozładunku, a także możliwość zdalnej komunikacji z organami kontrolnymi poprzez technologię DSRC. Wdrożenie tych urządzeń ze zdalnym odczytem danych znacząco zwiększa ryzyko wykrycia naruszeń, ponieważ inspektorzy mogą odczytać dane z tachografu G2V2 przejeżdżającego pojazdu bez zatrzymywania go na drodze.

Harmonogram Wdrożenia G2V2

• Do 31 grudnia 2024 r. - wymiana tachografów G1 (analogowych i cyfrowych nieinteligentnych) na G2V2 w transporcie międzynarodowym powyżej 3,5 t.
• Do 18 sierpnia 2025 r. - wymiana G2V1 na G2V2 w transporcie międzynarodowym.
• Od 1 lipca 2026 r. - obowiązek G2V2 dla pojazdów 2,5-3,5 t w zarobkowym transporcie międzynarodowym.

W Polsce od 1 stycznia do 28 lutego 2025 roku obowiązywał okres przejściowy z kontrolami edukacyjnymi prowadzonymi bez nakładania kar finansowych. Warto podkreślić, że wszystkie powyższe terminy dotyczą wyłącznie transportu międzynarodowego. Transport krajowy pojazdami poniżej progu 3,5 tony nadal nie jest objęty obowiązkiem posiadania tachografu.

Tachografy w Pojazdach Straży Pożarnej: Wyjątki od Obowiązku

Mimo ogólnego obowiązku stosowania tachografów, przepisy przewidują szereg wyjątków, wynikających z art. 3 i art. 13 Rozporządzenia (WE) 561/2006. Ważna zasada ogólna mówi, że zwolnienie z obowiązku zależy od celu i charakteru przewozu, a nie wyłącznie od rodzaju lub masy pojazdu.

W kontekście pojazdów specjalistycznych, takich jak te używane przez służby ratunkowe i porządku publicznego, ustawodawstwo jednoznacznie określa zwolnienia. Pojazdy wykorzystywane przez siły zbrojne, policję, straż pożarną są zwolnione z obowiązku posiadania tachografu, o ile są używane do działań służbowych.

Wg myśli i założeń przyjętych ustaw i zwolnień z obowiązku, jednostki podległe właściwie i zaliczone w szereg Służb Specjalnych, w tym Straż Pożarna, są zwolnione z obowiązku wyposażenia kierowców w karty do tachografów cyfrowych posiadanych pojazdów na stanie.

Praktyczne Aspekty Użytkowania Tachografów w Straży Pożarnej

Często pojawiają się pytania dotyczące użytkowania tachografów w pojazdach bojowych straży pożarnej, zwłaszcza gdy są one zainstalowane, mimo zwolnienia z obowiązku ich używania do rejestracji czasu pracy kierowcy.

Jeżeli w pojeździe straży pożarnej zainstalowany jest tachograf, choć nie ma obowiązku jego używania do rejestracji czasu pracy, pojawia się kwestia jego obsługi. Tachograf cyfrowy, do którego nie zostanie włożona karta, po ruszeniu pojazdem przez pewien moment "piszczy", co może być uciążliwe przy częstych wyjazdach. Można temu zaradzić poprzez przełączenie urządzenia w tryb „OUT” (poza zakresem stosowania rozporządzenia) lub poprosić serwis podwozia przy najbliższym przeglądzie o odpowiednie przestawienie. Niezależnie od ustawienia, dane dotyczące eksploatacji pojazdu nadal są dostępne do odczytania, a uciążliwe "piszczenie" znika.

Kwestie takie jak legalizacja tachografu w pojazdach strażackich, które są zwolnione z obowiązku jego używania, mogą wydawać się niejasne. Jeśli tachograf jest zainstalowany, to zgodnie z przepisami dotyczącymi samego urządzenia (nie zaś jego użycia do rejestracji czasu pracy kierowcy w transporcie zarobkowym), może podlegać regularnym kalibracjom. Legalizacja nowego tachografu jest ważna przez 24 miesiące, po czym konieczna jest ponowna kalibracja w autoryzowanym warsztacie. Jednak w przypadku pojazdów objętych zwolnieniem, celowość przeprowadzania regularnej kalibracji zależy od wewnętrznych procedur jednostki i ewentualnych wymagań producenta pojazdu lub ubezpieczyciela.

W przypadku pytań dotyczących podstaw prawnych, takich jak ustawa o transporcie drogowym, ustawa o czasie pracy kierowców czy Prawo o ruchu drogowym, należy pamiętać, że regulują one głównie transport zarobkowy. Zwolnienia dla służb specjalnych, w tym straży pożarnej, są wyraźnie określone w tych przepisach lub wynikają z nich.

Zarządzanie Danymi Tachograficznymi w Kontekście Służb Specjalnych

Mimo zwolnienia z obowiązku używania kart kierowców w pojazdach straży pożarnej, każdy kwatermistrz jest w stanie i ma możliwość archiwizowania danych z pojazdów za pomocą indywidualnego wydruku po zakończeniu dnia. Należy pamiętać, że wszelkie dane eksploatacyjne pojazdu są do odczytania z systemów samego samochodu, nie tylko tachografu. Odpowiedzialność za usunięcie ewentualnych usterek tachografu spoczywa na firmie transportowej (lub jednostce w przypadku służb), jednak właściciel lub mechanik nie może dokonać naprawy samodzielnie, wymaga to autoryzowanego serwisu.

tags: #czy #wozy #strazackie #maja #tachograf