Remizy Strażackie i Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych w Polsce

Nowoczesna Remiza OSP w Ząbrowie: Otwarcie i Charakterystyka

W dniu 15 marca b.r. nastąpiło uroczyste otwarcie nowo wybudowanej remizy strażackiej w Ząbrowie. W uroczystości wzięli udział m.in.: Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. oraz Komendant Powiatowy PSP w Iławie p.o. mł. bryg..

Projekt i Etapy Budowy

Nowoczesny budynek remizy OSP w Ząbrowie zaprojektowano jako dwubryłowy, wolnostojący, parterowy z poddaszem użytkowym o łącznej powierzchni zabudowy - 191,20 m² i kubaturze 945,20 m³. W obiekcie wydzielone zostały: dwa stanowiska garażowe, szatnie z pomieszczeniami, wc, pomieszczenie techniczne, pomieszczenia porządkowe. Na poddaszu zaprojektowano pomieszczenie biurowe i socjalne.

projekt nowoczesnej remizy strażackiej z planem pomieszczeń

W ramach zagospodarowania terenu zaprojektowano drogę dojazdową dla wozów strażackich, miejsca parkingowe dla samochodów osobowych, chodniki, konstrukcję wsporczą pod syrenę alarmową i maszt flagowy.

Inwestycja powstawała w trzech etapach: w 2020 r. zakończono realizację etapu I, który obejmował wykonanie stanu zerowego budynku; w 2022 r. wykonano etap II, który obejmował stan surowy otwarty; a w 2023 r. ukończono całość.

Koszty i Finansowanie

Całkowita wartość zadania wyniosła: 1 256 897,75 zł, z czego dofinansowanie w latach 2020-2023 od Marszałka Województwa Warmińsko - Mazurskiego wyniosło 235 000,00 zł. Dodatkowo w roku 2023 pozyskano dotację w wysokości 699 640,00 zł z rezerwy ogólnej budżetu państwa. Wykonawcą robót była firma „PIONTEK” Firma Ogólnobudowlana Marek Piontkowski ze Starzykowa.

Działalność i Rozwój Ochotniczych Straży Pożarnych: Perspektywa OSP Świderki

Magdalena Żentała, opiekunka Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej w Świderkach, dzieli się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami dotyczącymi działalności Ochotniczej Straży Pożarnej, w tym na temat roli kobiet oraz pracy z młodzieżą.

Początki w OSP i Rola Kobiet

Jak wspomina Pani Żentała, do wstąpienia w szeregi OSP pociągnęła ją mama, która sama zapisała się do kobiecej drużyny pożarniczej w Świderkach. Już jako dziecko, Magdalena wraz z rodzeństwem, uczestniczyła w zbiórkach, ucząc się podstaw strażackich, takich jak rozwijanie i zwijanie węży czy gaszenie pozorowanych pożarów. Organizowano im również wycieczki i umożliwiano udział w uroczystościach lokalnych, festynach, a nawet stworzono kabaret strażacki, zespół muzyczny, taneczny i piłkarski w ramach MDP. OSP stała się dla nich drugą rodziną. Po osiągnięciu pełnoletności Magdalena Żentała podjęła decyzję o aktywnym zaangażowaniu się w struktury OSP, przechodząc szkolenie podstawowe i biorąc udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Jednostka OSP Świderki wyjeżdżała na akcje 54 razy w zeszłym roku, co oznacza średnio raz w tygodniu.

Rola kobiet w OSP jest różnorodna. Są kobiety uczestniczące w działaniach ratowniczo-gaśniczych, jak i te, które odnajdują się w innych obszarach, np. organizacyjnych. W OSP Świderki kobiety wkroczyły do "męskiego świata" w 2006 roku, co było przełomowym wydarzeniem - drużyna była pierwszą w powiecie i trzecią w województwie z udziałem kobiet. Początkowo kobiety pomagały w organizacji przedsięwzięć i zajmowały się remizą, z czasem jednak przeszły przeszkolenie w Komendzie Powiatowej PSP i zaczęły brać udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych oraz zawodach sportowo-pożarniczych, często osiągając czołowe miejsca.

kobiety strażaczki z OSP podczas ćwiczeń lub akcji ratunkowej

Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP)

Statuty i regulaminy MDP określają wiek członków na od 12 do 18 lat, choć coraz częściej powstają dziecięce drużyny pożarnicze z niższą granicą wieku. Młodzież jest przyciągana do MDP przez mundur i prestiż związany z przynależnością do najbardziej zaufanego społecznie zawodu. Dzieci i młodzież cenią sobie również możliwość zdobywania nowych umiejętności, zwłaszcza z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej oraz wiedzy pożarniczej, a także chęć przebywania z rówieśnikami poza szkołą czy sąsiedztwem.

Pozyskiwanie środków na mundury jest kwestią indywidualną każdej OSP. W Świderkach, gdzie jest około 50 osób, początki kompletowania umundurowania to lata 2007/2008. Fundusze pozyskiwano od lokalnej społeczności, mieszkańców, rodziców, gminy, proboszcza, a także z różnych zbiórek, akcji społecznych i dotacji. Osoby, które dotrwają w MDP do osiemnastki, często kontynuują swoją służbę w OSP, choć jest to kwestia indywidualnych decyzji związanych z dalszą edukacją czy miejscem zamieszkania.

#SMACHALLENGE - Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza Wieszowa

OSP Świderki: "Najlepsi z Najlepszych" i Rola w Społeczności

W 2019 roku OSP Świderki zdobyła pierwsze miejsce w X edycji konkursu „Najlepsi z Najlepszych” na Wzorową Młodzieżową Drużynę Pożarniczą i jej Opiekuna. Było to przełomowe osiągnięcie, które dostrzegło lokalne działania w Warszawie. Magdalena Żentała również otrzymała tytuł opiekuna, a od czasu zwycięstwa stała się członkinią Komisji ds. Dzieci, Młodzieży i Sportu przy Zarządzie Głównym Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie członkinią Zarządu Głównego ZOSP RP, będąc obecnie najmłodszą członkinią i jedną z dwóch kobiet w Zarządzie Głównym.

OSP w małych miejscowościach, takich jak liczące nieco ponad 500 osób Świderki, stanowi centrum aktywności obywatelskiej, oferując młodym ludziom miejsce do rozwoju poza szkołą i domem. Magdalena Żentała podkreśla, że straż pożarna jest w niej głęboko zakorzeniona, a dorastanie w jej strukturach pozwoliło zdobyć cenne doświadczenie. Działalność OSP wykracza poza akcje ratowniczo-gaśnicze; obejmuje np. pisanie książki historycznej o organizacji, prowadzenie wywiadów ze starszymi mieszkańcami i pracę w archiwach. Ta wszechstronność jest kluczowa dla zaangażowania społeczności, pokazując, że straż pożarna to nie tylko gaszenie pożarów, ale także wszechstronne działania społeczne i kulturalne.

Otwarcie Nowej Remizy OSP w Brzózie

W sobotę, 26 października, odbyła się uroczystość otwarcia nowej remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzózie w powiecie kozienickim oraz przekazanie samochodu ratowniczo-gaśniczego. Msza święta została odprawiona w kościele pw. św. Bartłomieja Apostoła w Brzózie pod przewodnictwem ks. Kapelana Szymona Muchy w asyście księdza Proboszcza Sławomira Molendowskiego i księdza Grzegorza Dąbrowskiego.

Dalsze uroczystości miały miejsce na placu przy budynku remizy OSP, gdzie dokonano przeglądu pododdziałów, uroczystego podniesienia flagi państwowej oraz odśpiewano hymn narodowy. Zgromadzonych gości powitał Hubert Czubaj, Burmistrz Miasta i Gminy Głowaczów.

uroczystość otwarcia nowej remizy OSP z wozem strażackim i gośćmi

Podstawowe Zadania Ochotniczych Straży Pożarnych

Działalność OSP jest wszechstronna i obejmuje szereg kluczowych zadań, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa i wsparcia dla lokalnej społeczności:

  1. Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i organizacjami społecznymi.
  2. Branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów i innych klęsk.
  3. Uświadamianie ludności o konieczności i sposobach ochrony przed pożarami oraz przygotowanie jej do udziału w ochronie przeciwpożarowej.
  4. Branie udziału w obronie cywilnej.
  5. Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej zainteresowań w dziedzinie kultury, oświaty i sportu.

Historia i Ewolucja Straży Pożarnej na Kresach Wschodnich II RP: Przykład Baranowicz

Na terenie Kresów Wschodnich II RP, w okresie od 1918 do 1939 roku, wzniesiono wiele budynków strażackich. Nie jest dokładnie wiadomo ile, ale pewnym jest, że w stanie oryginalnym pozostały tylko dwa, położone stosunkowo blisko siebie. Obydwa budynki zbudowane są na planie nieregularnego wielokąta z czterokondygnacyjną, wysoką na 25 metrów wieżą.

Początki i Organizacja Straży w Baranowiczach

Sama straż pożarna zjawiła się w Baranowiczach znacznie wcześniej, zanim została wybudowana remiza przy ul. Telmana (w okresie II RP - ul. Żwirki). Już w latach 90. XIX wieku, w mieście z przewagą drewnianej zabudowy, pojawiła się nagląca potrzeba sformowania drużyny pożarnej. Jako organizatora i instruktora zaproszono pana Awszuwickiego z Horodzei, a dowódcą wyznaczono Szyłajnera. Zgromadzono starą pompę, kilka beczek, zrobiono kilka drabin i „straż ogniowa”, jak wówczas ją nazywano, była gotowa. Jeszcze przed I wojną światową straż pożarna w Baranowiczach liczyła ponad 100 ochotników.

W 1906 roku wybudowano budynek dla straży pożarnej z wieżą obserwacyjną, mniej więcej w tym samym miejscu, gdzie obecnie położona jest Jednostka Straży Pożarnej Nr 1, pomiędzy współczesnymi ulicami Dymitrowa i Brzeską.

historyczna remiza strażacka z wieżą obserwacyjną w Baranowiczach

Okres Międzywojenny i Wpływ na Rozwój

Na początku lat 20. XX wieku w okresie dwudziestolecia międzywojennego zrodziła się idea zjednoczenia stowarzyszeń strażackich w jedną centralną organizację. We wrześniu 1921 roku związki strażackie połączyły się w Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. W marcu 1923 roku w Baranowiczach odbył się Zjazd Strażaków z Nowogródzkiego i Poleskiego województw, który doprowadził do dalszego rozwoju struktur. Dokumenty archiwalne wskazują, że miejscowa ludność nie zawsze chętnie dołączała do tworzenia ochotniczych drużyn.

Poczynając od lat 20. XX wieku, w każdym centrum powiatowym organizowano trwające od 8 do 14 dni szkolenia dla dowódców OSP. W 1930 roku w Baranowiczach pojawił się pierwszy wóz strażacki marki „Ursus”, a pod koniec lat 30. baranowiccy strażacy byli już umundurowani, posiadali murowaną remizę, podziemne rezerwuary z wodą (niezamarzającą nawet w mrozy) i dwa wozy strażackie.

zabytkowy wóz strażacki marki Ursus

Rola Kobiet i Znaczący Liderzy

Ilość ratowników w służbie ochrony przeciwpożarowej powiększała się także dzięki dołączaniu do drużyn kobiet. Od połowy lat 20. w Polsce zaczęły organizować się żeńskie drużyny samarytańsko-pożarnicze, powoływane do niesienia pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach.

W latach 30. na czele Ochotniczej Straży Pożarnej w Baranowiczach stał Grzegorz Jarocki (1879 - 1964), właściciel warsztatu ślusarskiego i starosta Pokrowskiego soboru. Jego nazwisko w książce telefonicznej z tamtego okresu było opatrzone adnotacją: „naczelnik straży ogniowej”. Z powodu aktywnej pozycji społecznej G. Jarocki został aresztowany 7 sierpnia 1944 r. przez NKWD i osądzony na 5 lat łagrów za „współpracę z niemieckim okupantem”. W maju 1946 r. prawdopodobnie został zwolniony.

Znaczenie Logistyczne i Dalsze Losy

W drugiej połowie lat 30. Baranowicze stały się centrum logistycznym zaopatrzenia straży pożarnej na cały okręg Nowogródzki. Koszty wyposażenia strażaków sięgały wówczas ponad 1 000 000 złotych. Po włączeniu Białorusi Zachodniej w skład ZSRR, działalność Związku Straży Pożarnych RP została zdelegalizowana już 10 grudnia 1939 r. Obecnie w budynku remizy strażackiej przy ul. Telmana 21 mieści się awaryjno-ratownicza jednostka straży pożarnej Nr 2, w której służy ponad 30 osób. Baranowicki miejski wydział d/s sytuacji nadzwyczajnych składa się z 13 jednostek, a baranowiccy strażacy corocznie dokonują około 100 interwencji.

tags: #dabrowa #dzieciel #remiza