Wsparcie dla Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) z budżetów województw odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu gotowości bojowej tych jednostek oraz poprawie bezpieczeństwa mieszkańców. Urzędy Marszałkowskie w całej Polsce oferują różnorodne programy dofinansowania, mające na celu wyposażenie OSP w niezbędny sprzęt, modernizację remiz oraz podnoszenie kwalifikacji strażaków. Typ projektu, który obejmuje wsparcie, dotyczy przede wszystkim wyposażenia jednostek OSP oraz innych służb ratowniczych w sprzęt niezbędny do przeciwdziałania i usuwania skutków klęsk żywiołowych. Dzięki temu zostanie zapewniona skuteczniejsza i efektywniejsza pomoc mieszkańcom regionu w sytuacjach wystąpienia zjawisk katastrofalnych. W uzasadnionych przypadkach, na dalszym etapie realizacji Programu, wsparcie może być skierowane również do jednostek Państwowej Straży Pożarnej.
Wsparcie dla OSP w poszczególnych województwach
Województwo Mazowieckie
Województwo Mazowieckie aktywnie wspiera swoje jednostki OSP. Od 17 listopada do 5 grudnia 2025 r. gminy z województwa mazowieckiego mogą składać wnioski o dofinansowanie w ramach zadania OSP-2026, pozwalającego na doposażenie jednostek ochotniczych straży pożarnych.
Rodzaje dofinansowania w programie OSP-2026:
- Nowy ciężki lub nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy ze sprzętem ratowniczo-gaśniczym zamontowanym na stałe - wysokość przyznanej kwoty dofinansowania będzie wynosiła do 150 tys. zł.
- Nowy lekki samochód ratowniczo-gaśniczy - wysokość przyznanej kwoty dofinansowania będzie wynosiła do 100 tys. zł.
- Nowy sprzęt specjalistyczny i/lub środki ochrony indywidualnej strażaka i/lub środki łączności i/lub wyposażenia niezbędnego do utrzymania umundurowania bojowego - wysokość przyznanej kwoty dofinansowania dla gminy będzie wynosiła do 50 tys. zł (za zakupowane wyposażenie, bez względu na ilość wskazanych jednostek OSP).
Termin składania wniosków to: od 17 listopada do 5 grudnia 2025 r.
Województwo Małopolskie
Samorząd Województwa Małopolskiego przeznacza kolejne środki na zapewnienie gotowości bojowej jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych. Każde wsparcie udzielane przez Województwo Małopolskie na rzecz OSP ma strategiczne znaczenie, gdyż znacząco pozwala podnieść stopień przygotowania operacyjnego tych jednostek oraz poprawia efektywność działań ratowniczych, a tym samym zwiększa bezpieczeństwo mieszkańców Małopolski.
Dofinansowanie w 2020 roku:
- Środki w wysokości 2 015 000 zł pozwoliły na dofinansowanie samochodów pożarniczych i ratowniczo-gaśniczych dla 53 jednostek OSP. Wykaz Gmin, którym została przyznana pomoc finansowa stanowi załącznik do Uchwały Nr XXIV/362/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 2 września 2020 r.
- W lutym 2020 roku Województwo Małopolskie skierowało ponad 898 tys. zł środków dla 57 gmin na zapewnienie gotowości bojowej jednostkom OSP dotkniętym skutkami ubiegłorocznej powodzi.
- W lipcu 2020 roku Województwo Małopolskie udzieliło pomocy finansowej dla 111 gmin na realizację prac budowlano-remontowych w remizach strażackich na łączną kwotę 2 380 967 zł. Wykaz Gmin, którym została przyznana pomoc finansowa, stanowi załącznik do Uchwały Nr XXIII/326/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 1 lipca 2020 r.
Wsparcie w latach 2018-2019:
W latach 2018-2019 Samorząd Województwa Małopolskiego udzielił pomocy finansowej 54 Gminom z przeznaczeniem dla jednostek OSP na zakup samochodów pożarniczych i ratowniczo-gaśniczych na łączną kwotę 2 967 450 zł.
Nabór wniosków na wsparcie finansowe w 2020 roku (prace budowlano-remontowe i zakup samochodów):
Zarząd Województwa Małopolskiego ogłosił nabór wniosków na wsparcie finansowe gmin z przeznaczeniem dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa małopolskiego na prace budowlano-remontowe w remizach i zakup samochodów strażackich w 2020 r.
Zakres prac objętych dofinansowaniem:
- Zakup materiałów budowlanych niezbędnych do wykonywania prac budowlano-remontowych, które zostaną wykorzystane w bieżącym roku kalendarzowym.
- Wykonanie prac budowlano-remontowych, w szczególności dotyczących części operacyjno-technicznej remizy, zagospodarowania terenu wokół tej remizy, budowy przydomowej oczyszczalni ścieków oraz budowy systemu zbierania i zagospodarowania wód opadowych.
- Wykonanie i umieszczenie tabliczki informacyjnej o udzieleniu dotacji z budżetu Województwa Małopolskiego.
Rodzaje samochodów do dofinansowania:
- Pożarniczy lekki do 3 t.
- Ratowniczo-gaśniczy: lekki od 3 t. do 7,5 t., średni, ciężki (samochody mogą być nowe lub używane, wyprodukowane nie wcześniej niż w 2008 r., obowiązkowo posiadające świadectwo CNBOP).
Warunki finansowe:
- Minimalna całkowita wartość zadania nie mogła być mniejsza niż 20 000 zł.
- Maksymalna wysokość dotacji mogła wynieść do 60 000 zł, natomiast minimalna wysokość dotacji to 10 000 zł.
- Kwota przyznanej dotacji na prace budowlano-remontowe oraz zakup samochodu mogła wynieść maksymalnie 50% całkowitych kosztów kwalifikowalnych.
- Kwalifikowane były jedynie wydatki poniesione najwcześniej po podpisaniu umowy dotacji, a najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. Zadanie musiało być wykonane, odebrane i w całości zapłacone do dnia 31 grudnia 2020 r.
Wykluczenia z dofinansowania:
Pomoc finansowa (dotacja) nie mogła być przeznaczona na:
- Finansowanie kosztów stałych działalności podmiotu ubiegającego się o dotację.
- Finansowanie kosztów dokumentacji budowlanej.
- Zakupy i zadania inwestycyjne oraz prace budowlano-remontowe nie objęte zgłoszeniem i zawartą umową o udzieleniu dotacji.
Zasady aplikowania i realizacji:
Podmiotem uprawnionym do składania wniosków jest Gmina. Gmina może złożyć wniosek zarówno na prace budowlano-remontowe, jak i na zakup samochodu. Gmina może przekazać dotację jednostce OSP korzystającej z remizy, na którą zostanie przyznana pomoc finansowa, na realizację wnioskowanych zadań na mocy art. 32 ust. 3b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1372 z późn. zm.). Przekazanie dotacji jednostce OSP przez Gminę jest obligatoryjne w przypadku, gdy jednostka OSP posiada tytuł prawny do władania obiektem. Ze środków dotacji pokrywane mogą być koszty udokumentowane dowodami księgowymi wystawionymi na Gminę lub, jeśli zadanie zostanie powierzone do realizacji jednostce OSP - na jednostkę OSP, poniesione najwcześniej po podpisaniu umowy o udzielenie dotacji, a najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r.
Złożenie formularza nie jest jednoznaczne z przyznaniem pomocy finansowej. Nie gwarantuje się również przyznania dotacji w wysokości wnioskowanej kwoty. Ostateczna decyzja o przyznaniu pomocy finansowej z budżetu Województwa Małopolskiego zostanie określona w stosownej uchwale Sejmiku Województwa Małopolskiego, po rekomendacji Zarządu Województwa Małopolskiego listy gmin do udzielenia pomocy finansowej. Szczegółowe zasady, tryb, warunki i wysokość udzielanej pomocy określą umowy zawierane pomiędzy Województwem Małopolskim a gminą. Wzór umowy zostanie przyjęty przez Zarząd Województwa Małopolskiego odrębną uchwałą. Niezależnie od przekazania przez Gminę dotacji jednostce OSP, za realizację zadania oraz przedłożenie stosownych dokumentów i wyjaśnień odpowiada Gmina.
Warunkiem przystąpienia do naboru było złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej w nieprzekraczalnym terminie do 15 czerwca 2020 roku, osobno dla prac budowlano-remontowych remiz strażackich (Załącznik Nr 1) i osobno dla zakupu samochodu (Załącznik Nr 2).
Przeznaczone przez Województwo Małopolskie środki finansowe na to zadanie wpływają na polepszenie warunków pracy strażaków działających na rzecz bezpieczeństwa publicznego i ochrony środowiska, pełniących istotną rolę w zakresie ratowania życia i zdrowia oraz środowiska i mienia społeczności lokalnej.
Sposób i miejsce składania dokumentów: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Departament Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 30-017 Kraków.
Województwo Podlaskie
W Województwie Podlaskim gminy mogą składać wnioski o dofinansowanie zakupów dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych od 13 stycznia do 7 lutego. W środę, 8 stycznia, zarząd województwa podjął uchwałę o przyjęciu regulaminu konkursu na 2025 rok. W województwie podlaskim funkcjonuje 219 jednostek OSP włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Wnioski o dotację składają gminy, na których terenie jednostki działają. Pieniądze można przeznaczyć na zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego i umundurowania lub działania szkoleniowe w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Maksymalna kwota pomocy przysługująca jednemu beneficjentowi to 70 tys. zł.
Województwo Wielkopolskie
Gwałtowne zjawiska pogodowe związane ze zmianami klimatycznymi stają się niestety codziennością w naszym kraju i regionie. Wielkopolscy strażacy ochotnicy przygotowują się na te wyzwania, także przy współudziale gmin, na terenie których funkcjonują. W dominującym stopniu pomagają w tym Fundusze Unijne dla Wielkopolski na lata 2021-2027. Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego wraz z gośćmi zaprezentował podczas konferencji prasowej 18 lipca 2024 roku w Urzędzie Marszałkowskim kilkanaście projektów, w ramach których kilkadziesiąt strażnic w regionie zostanie doposażonych w nowoczesny sprzęt ratujący życie i mienie. Marszałek Marek Woźniak podkreślił: „Przekazujemy dofinansowanie z Unii Europejskiej na rzecz 16 projektów. Co ważne, wszystkie poprawnie złożone wnioski uzyskały wsparcie, ponieważ zarządowi województwa udało się dokonać przesunięć w programie i uzyskać stosowną zgodę. Łączna kwota dofinansowania to blisko 42 mln zł. Za te pieniądze spora liczba sprzętu trafi do ochotniczych straży pożarnych i w znacznym stopniu wzmocni ich potencjał. Te jednostki przyczyniają się do poprawy naszego bezpieczeństwa, zwłaszcza tego związanego ze zmianami klimatu. Każdy dzień przenosi nam bowiem niebezpieczne zjawiska pogodowe, z którymi w pierwszej kolejności mierzą się strażacy ochotnicy”. Gospodarz regionu dodał także: „Nie zawsze sobie uświadamiamy, że działalność OSP to nie tylko ochrona obszarów zabudowanych, ale także miejsc szczególnych, takich jak historyczne skanseny czy duże skupiska firm. Żyjemy w czasach, kiedy zdarzają się wrogie podpalenia, dlatego działalność straży jest tak istotna.”
Dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Wielkopolski 2021-2027:
Dofinansowanie z Działania 02.05 „Zwiększanie odporności na zmiany klimatu i klęski żywiołowe” w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027 trafi do jednostek OSP działających w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym. Strażacy ochotnicy zyskają m.in. samochody ratowniczo-gaśnicze z wyposażeniem, zestawy narzędzi hydraulicznych, agregaty prądotwórcze, przenośne motopompy, kamery termowizyjne, wybijaki do szyb hartowanych czy taran z oświetleniem. Zaplanowane zostały również szkolenia i modernizacje strażnic.
Mariusz Roga, Dyrektor Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP Województwa Wielkopolskiego im. gen. Stanisława Taczaka, podkreśla: „Naszą rolą jako Oddziału jest pomoc jednostkom OSP w zakupie sprzętu specjalistycznego. Dzięki pozyskanym środkom unijnym będziemy realizować projekt o wartości ponad 20 milionów zł. Obejmuje on zakup dla 29 jednostek OSP 11 średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych z napędem terenowym, 10 lekkich samochodów ratowniczo-gaśniczych z modułem agregatu zamiast pompy pożarniczej, 4 zestawów hydraulicznych narzędzi ratowniczych, 2 zestawów hydraulicznych narzędzi ratowniczych z napędem elektrycznym oraz dwie sprężarki do ładowania butli powietrznych. To niewątpliwe zwiększy możliwości jednostek OSP, ale przede wszystkim zwiększy poczucie bezpieczeństwa wszystkich mieszkańców Wielkopolski oraz naszych gości.” Mariusz Chojnacki, Wójt Gminy Ceków Kolonia, dodał: „7 samochodów, w tym trzy ciężkie, trzy średnie i jeden lekki trafiają w rejon południowo-wschodniej Wielkopolski, to jest gmina Brudzew, Tuliszków, Stawiszyn, Ceków, Sieroszewice, Kraszewice i Łęka Opatowska. Sam jestem strażakiem ochotnikiem w Cekowie i wiem, co to znaczy jechać na akcję sprzętem, który daje gwarancję najwyższej jakości, jak czują się strażacy, pracując na takim sprzęcie, ratując niejednokrotnie zdrowie i życie mieszkańców.”
Województwo Łódzkie
Zarząd Województwa Łódzkiego aktywnie wspiera bezpieczeństwo publiczne poprzez otwarte konkursy ofert skierowane do OSP.
Konkurs na 2025 rok:
Ogłoszono otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego pn. „Wsparcie ochrony osobistej strażaków OSP oraz systemu łączności”. Konkurs skierowany jest do jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej działających na terenie województwa łódzkiego. W budżecie konkursu znajduje się aż 2 000 000 złotych. Oferty należy złożyć do 16 maja 2025 roku do godziny 16:00. O przyjęciu decyduje data wpływu oferty do urzędu, a nie data wysyłki. Rozstrzygnięcie konkursu planowane jest na 30 czerwca 2025 roku. Po zakończeniu projektu, jednostki OSP będą musiały przygotować sprawozdanie, w którym znajdą się m.in. zdjęcia zakupionego sprzętu. Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, al. Piłsudskiego 8, 90-051 Łódź.
Konkurs na 2026 rok (Młodzieżowe i Dziecięce Drużyny Pożarnicze):
Zarząd Województwa Łódzkiego ogłosił czwarty otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego Województwa Łódzkiego z zakresu bezpieczeństwa publicznego w 2026 roku, skierowany do Młodzieżowych oraz Dziecięcych Drużyn Pożarniczych (MDP lub DDP). Głównym celem zadania publicznego jest utrzymanie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa publicznego na terenie województwa łódzkiego poprzez wsparcie działalności MDP oraz DDP, zainteresowanie ich członków działalnością społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej oraz przygotowanie ich do bezinteresownej służby w szeregach ochotniczych straży pożarnych (OSP), a tym samym do zachowania ciągłości funkcjonowania OSP.
Zadanie publiczne będzie realizowane poprzez:
- Zakup niezbędnego wyposażenia/sprzętu służącego rozwijaniu umiejętności praktycznych.
- Doposażenie członków MDP lub DDP w umundurowanie i wyposażenie osobiste.
- Rozwijanie sprawności fizycznej członków MDP i DDP poprzez uprawianie różnych dyscyplin sportowych i turystyki.
Termin składania ofert: do 06 marca 2026 r.