Rola dowódcy Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) jest kluczowa dla skuteczności działań ratowniczo-gaśniczych i sprawnego funkcjonowania jednostki. Aby sprostać wymaganiom tej odpowiedzialnej funkcji, niezbędne jest wszechstronne i profesjonalne szkolenie. Zgłoszenie na kurs dowódców OSP to pierwszy krok do zdobycia zaawansowanych kompetencji w zakresie zarządzania, taktyki działań oraz specjalistycznego ratownictwa. Poniżej przedstawiono kompleksowy zakres tematyczny, który jest omawiany podczas takiego szkolenia, przygotowując przyszłych dowódców do efektywnego kierowania w każdej sytuacji.
Podstawy organizacji i kierowania w OSP
Program kursu dowódców OSP obejmuje szereg zagadnień kluczowych dla efektywnego zarządzania jednostką i dowodzenia akcjami ratowniczymi. Skupia się on na aspektach prawnych, organizacyjnych i praktycznych, które każdy dowódca OSP musi znać.
Organizacja i funkcjonowanie jednostki OSP
- Organizacja ochrony przeciwpożarowej.
- Kierowanie działaniami gaśniczymi.
- Organizacja łączności dowodzenia i współdziałania.
- Organizacja szkoleń doskonalących w OSP.
- Sporządzanie dokumentacji z działań ratowniczych.
- Organizacja i funkcjonowanie JOT OSP.
- Obowiązki, uprawnienia i odpowiedzialność naczelnika OSP.
- Współdziałanie OSP z samorządem terytorialnym i PSP.
- Wybrane zagadnienia operacyjne.
- Ceremoniał pożarniczy.
- Organizacja szkoleń, ćwiczeń i zawodów OSP i MDP.
- Zaplecze logistyczne w OSP.
- Propaganda z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
- Podstawowe akty prawne z zakresu ochrony ppoż. i OSP.
- Zadania i kompetencje Komendanta Gminnego OSP.
- Krajowy System Ratowniczo - Gaśniczy na szczeblu gminy.
- Zarządzanie kryzysowe na szczeblu gminy.
- Powiatowe plany ratownicze.
- Organizacja i zadania systemu wykrywania i alarmowania.
- Organizacja ochotniczych straży pożarnych.
- Służba wewnętrzna. Musztra.
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej.

Taktyka działań ratowniczych i gaśniczych
Skuteczne dowodzenie wymaga gruntownej znajomości taktyki działań w różnych scenariuszach zagrożeń. Kurs przygotowuje do kierowania akcjami gaśniczymi, ratownictwem technicznym, wodnym oraz chemicznym.
Podstawowe działania gaśnicze
- Sprzęt ratowniczy i podręczny sprzęt gaśniczy.
- Drabiny pożarnicze.
- Węże, armatura wodna, sprzęt do podawania piany.
- Proces spalania, a pożar.
- Zadania strażaków w zastępie.
- Rozwijanie linii, zajmowanie stanowisk gaśniczych.
- Gaszenie pożarów oraz środki gaśnicze.
- Ewakuacja ludzi, zwierząt i mienia.
- Działania w czasie innych miejscowych zagrożeń.
- Łączność bezprzewodowa i alarmowanie.
- Organizacja ochrony ludności w tym ochr. ppoż.
- Rozwój pożaru.
- Taktyka gaszenia pożarów.
Ratownictwo techniczne na drogach
- Wypadki drogowe - statystyka i przyczyny.
- Budowa pojazdów samochodowych.
- Hydrauliczne urządzenia ratownicze.
- Organizacja akcji ratownictwa technicznego na drogach.
- Metody uwalniania osób poszkodowanych z sam. osobowych, ciężarowych.
- Postępowanie w czasie akcji z substancjami niebezpiecznymi.
- Postępowanie ratownicze w czasie innych akcji komunikacyjnych.
Ratownictwo wodne
- Konstrukcja budowli ochronnych i przyczyny awarii.
- Działania ratownicze i zabezpieczające.
- Usuwanie skutków powodzi.
- Sprzęt ratownictwa wodnego.
- Czynności członka załogi łodzi ratowniczej.
- Udzielanie pomocy ludziom i zwierzętom.
- Lokalizacja i wydobywanie zwłok.
- Działania ratownictwa wodnego na terenach objętych powodzią.
- Działania ratownicze na lodzie.
- Znaki żeglugowe na drogach wodnych.
Podstawy ratownictwa chemicznego
- Podstawowe zadania strażaków OSP w działaniach rat-chem.
Pokaz ratownictwa technicznego w wykonaniu JRG Dąbrowa Górnicza
Obsługa sprzętu i pojazdów
Skuteczny dowódca musi posiadać szeroką wiedzę na temat obsługi i konserwacji sprzętu oraz pojazdów, aby móc efektywnie dysponować zasobami i zapewnić bezpieczeństwo działań.
Eksploatacja sprzętu i samochodów pożarniczych
- Prawa i obowiązki kierowcy samochodu pożarniczego.
- Charakterystyka podstawowych samochodów pożarniczych.
- Zasady bezpieczeństwa prowadzenia i ustawiania samochodów pożarniczych.
- Konserwacja i eksploatacja motopomp i autopomp.
- Obsługa techniczna samochodów pożarniczych.
- Konserwacja i eksploatacja agregatów prądotwórczych i osprzętu.
- Konserwacja i eksploatacja hydraulicznych urządzeń ratowniczych.
- Konserwacja i eksploatacja pił.
- Zasady eksploatacji sprzętu ochrony dróg oddechowych.
- Łączność i alarmowanie.
Sprzęt ochrony dróg oddechowych
- Sprzęt ochrony dróg oddechowych.
Ratowniczy sprzęt mechaniczny
- Ratowniczy sprzęt mechaniczny.

Procedury medyczne w ratownictwie
Znajomość procedur medycznych jest absolutnie fundamentalna dla każdego dowódcy, umożliwiając efektywne kierowanie akcjami ratownictwa medycznego i udzielanie pierwszej pomocy poszkodowanym.
Elementy pierwszej pomocy i sekwencje działań
- Elementy pierwszej pomocy.
- PROCEDURA 1 - sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym.
- PROCEDURA 2 - sekwencja medycznych działań ratowniczych.
- PROCEDURA 3 - Postępowanie w zatrzymaniu krążenia u dorosłych.
- PROCEDURA 4 - Postępowanie w zatrzymaniu krążenia u dzieci, niemowląt, noworodków (RKO).
- PROCEDURA 5 - Obrażenia i podejrzenie obrażeń głowy.
- PROCEDURA 6 - Obrażenia i podejrzenie obrażeń kręgosłupa.
- PROCEDURA 7 - Obrażenia i podejrzenie obrażeń klatki piersiowej.
- PROCEDURA 8 - Obrażenia i podejrzenie obrażeń brzucha.
- PROCEDURA 9 - Obrażenia i podejrzenie obrażeń miednicy.
- PROCEDURA 10 - Obrażenia i podejrzenie obrażeń narządu ruchu.
- PROCEDURA 11 - Rany.
- PROCEDURA 12 - Amputacja urazowa.
- PROCEDURA 13 - Wstrząs hipowolemiczny - postępowanie wstępne.
- PROCEDURA 14 - Oparzenia termiczne.
- PROCEDURA 15 - Oparzenia chemiczne.
- PROCEDURA 16 - Zatrucia wziewne.
- PROCEDURA 17 - Podtopienie.
- PROCEDURA 18 - Wychłodzenie.
- PROCEDURA 19 - Zaburzenia krążeniowo - oddechowe w stanach nieurazowych.
- PROCEDURA 20 - Drgawki.
- PROCEDURA 21 - Kobieta w widocznej ciąży w stanie zagrożenia życia/zdrowia.
- PROCEDURA 22 - Wsparcie psychiczne.
