Od 17 kwietnia 2016 roku w jednostkach OSP wprowadzono innowacyjny system alarmowania o nazwie Eremiza. Jest to nowoczesna metoda alarmowania jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, wykorzystująca internet, połączenia telefoniczne oraz wiadomości SMS, dostępna na wszystkie typy telefonów. Eremiza to aplikacja umożliwiająca szybkie alarmowanie strażaków ochotników o potencjalnych zdarzeniach. Dzięki niej strażacy mogą zgłaszać swoją gotowość bojową oraz lokalizować siły i środki przy pomocy GPS.
Aplikację mobilną można zainstalować na smartfonie lub tablecie, co usprawnia otrzymywanie komunikatów alarmowych w krótkim czasie. Komunikaty te zawierają lokalizację na mapie oraz krótki opis zdarzenia, takie jak miejscowe zagrożenie, wypadek czy pożar. Eremiza, podobnie jak każda aplikacja, wymaga regularnych aktualizacji, o których przypomina administrator systemu. Dostęp do aplikacji nadaje administrator jednostki OSP. Powiadomienia o alarmach są możliwe do otrzymywania wyłącznie w trybie czuwania. Korzystanie z aplikacji mobilnej jest dowolne i zależy od uznania użytkownika.
Strażacy ochotnicy są zawsze gotowi do niesienia pomocy, o każdej porze dnia i nocy. Na dźwięk syreny lub innego powiadomienia porzucają bieżące obowiązki i udają się do remizy. Po przybyciu do garażu przebierają się w ubrania specjalne, wsiadają do wozów i wyjeżdżają do zdarzenia. Kluczowe dla sprawnego funkcjonowania jednostek OSP jest utrzymanie stałej gotowości do działania oraz regularna kontrola gotowości operacyjnej.
Gotowość Operacyjna Jednostek OSP
Aby zapewnić pełną gotowość do działania, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych obszarów. Gotowość ratowników oznacza dostępność przynajmniej jednego dowódcy, jednego kierowcy oraz co najmniej dwóch strażaków o każdej porze. Z kolei gotowość bazy technicznej odnosi się do sprawności pojazdów i sprzętu niezbędnego do skutecznego podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych. Bez sprawnego systemu alarmowania jednostka nie będzie w stanie wyjechać w ciągu 15 minut.
Analiza stanu gotowości operacyjnej własnej jednostki powinna uwzględniać zarządzenia Komendanta Głównego PSP dotyczące przeprowadzania inspekcji. Jednostki OSP poddawane są regularnym inspekcjom gotowości operacyjnej, których celem jest sprawdzenie rzeczywistej gotowości do podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych. Z tego powodu inspekje są niezapowiedziane i mogą odbywać się o różnych porach.
Przebieg Inspekcji Gotowości Bojowej
Najczęściej inspekcja rozpoczyna się od włączenia systemu alarmowego przez zespół inspekcyjny. Poniżej omówione zostaną etapy inspekcji określone w ZARZĄDZENIU Nr 10 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ z dnia 28 grudnia 2017 r.
Etap 1: Alarmowanie
Po dotarciu zespołu inspekcyjnego do remizy uruchamiany jest system alarmowania strażaków. W momencie uruchomienia systemu rozpoczyna się pomiar czasu, który zostanie zatrzymany po wyjeździe zastępu z garażu. Zgodnie z wytycznymi, brak możliwości wyjazdu zastępu w czasie 15 minut skutkuje oceną niedostateczną z całej inspekcji. Ocena tego etapu opiera się na czasie oraz prawidłowości wykonania wymagań. W artykule nie przedstawiono przyjętej punktacji.
Wymagania dotyczące składu zastępu
Aby uzyskać punkty na etapie alarmowania, zastęp musi składać się z przynajmniej czterech strażaków, w tym kierowcy i dowódcy. W przypadku przybycia na alarm tylko kierowcy, dowódcy i jednego strażaka, jednostka nie otrzyma żadnego punktu.
Ocena stanu technicznego
Jeżeli jakiś pojazd lub sprzęt jest aktualnie wycofany z podziału bojowego, zespół inspekcyjny ocenia wpływ tego wycofania na możliwość skutecznego podejmowania działań.
Weryfikacja Wiedzy Teoretycznej
Weryfikacja posiadanej wiedzy odbywa się na podstawie pisemnego sprawdzianu, który zazwyczaj jest testem wiedzy złożonym z 10 pytań zamkniętych z jedną prawidłową odpowiedzią. Test jest realizowany w podziale na trzy grupy: dowódcy, kierowcy i ratownicy. Do sprawdzianu wykorzystywane są pytania z bazy udostępnianej przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej, która jest również dostępna w aplikacji Strażak.Online. Aplikacja ta może być pomocna zarówno dla egzaminowanych strażaków, jak i dla zespołów inspekcyjnych przygotowujących test.
Ten etap jest jednym z najważniejszych, ponieważ można za niego uzyskać aż 50 punktów. Nie jest on jednak oceniany w skali punktowej. Zespół inspekcyjny sporządza opis uwzględniający, czy stan infrastruktury ma wpływ na obniżenie gotowości operacyjnej.
Wyzwania i Rozwiązania w Utrzymaniu Gotowości Bojowej
Po zakończonej kontroli następuje przedstawienie końcowej oceny. Kluczowe pytanie, które należy sobie regularnie zadawać, brzmi: Czy nasza jednostka ma problem z zapewnieniem gotowości bojowej? Na podstawie wielu rozmów ze strażakami można stwierdzić, że największym wyzwaniem nie jest brak sprzętu czy awarie pojazdów, lecz problemy z obsadą.
Problemy z Obsadą i Poszukiwanie Rozwiązań
Dla strażaka nie ma nic gorszego niż brak możliwości wyjazdu do zdarzenia. Obecnie nie istnieją rozwiązania prawne pozwalające na finansowanie kursów prawa jazdy na kategorie niezbędne do prowadzenia pojazdów pożarniczych. Kierowcami w OSP są zazwyczaj zawodowi kierowcy lub strażacy, którzy z własnej inicjatywy zdobyli odpowiednie uprawnienia. Warto spróbować wypracować porozumienie z urzędem gminy na dofinansowanie kursów prawa jazdy. Jeśli w szeregach jednostki znajduje się strażak chętny do zdobycia odpowiednich uprawnień, kluczowe jest wspieranie go przez doświadczonych kierowców. Warto również poszukiwać nowych strażaków, którzy mogliby wnieść kompetencje kierowcy do jednostki.
Szkolenie Dowódców
W przypadku dowódców sprawa jest nieco prostsza, ponieważ wszystkie szkolenia niezbędne do bycia dowódcą realizowane są przez Państwową Straż Pożarną. Jednostki, które regularnie szkolą swoich strażaków, nie będą miały problemów z pozyskaniem dobrych dowódców. Jeśli w jednostce brakuje dowódcy, należy poszukać odpowiednich osób i skierować je na kurs. Przypominamy, że aby zostać dowódcą, należy ukończyć kurs kierujących działaniem ratowniczym.
Pozyskiwanie i Motywowanie Strażaków
Należy stale troszczyć się o pozyskiwanie nowych strażaków oraz motywować obecnych. Pomysłów na zwiększenie zaangażowania strażaków jest wiele, a podstawą jest dobrze funkcjonujący zarząd. Jeśli liczba strażaków jest wystarczająca, a mimo to występują problemy z zapewnieniem gotowości, warto wdrożyć monitorowanie gotowości bojowej.
Monitorowanie bieżącej gotowości często odbywa się oddolnie, bez udziału systemów - strażacy dogadują się między sobą, czy są dostępni. Z uwagi na częste sygnały o potrzebie narzędzia pomagającego monitorować dostępność strażaków w danej chwili, wprowadzono takie rozwiązanie w aplikacji Eremiza. Każda jednostka bez dodatkowych opłat otrzymuje dostęp do tablicy gotowości bojowej. Strażacy mogą z każdego miejsca w aplikacji, za pomocą dwóch kliknięć, określić swój stan gotowości.
Dyskusje Użytkowników na Temat Systemów Alarmowania
W dyskusjach użytkowników często pojawia się temat systemu Abakus oraz jego wpływu na baterię telefonu. Niektórzy użytkownicy zgłaszają problemy z szybkim rozładowywaniem się telefonu, podczas gdy inni wskazują na możliwość optymalizacji zużycia baterii poprzez wyłączenie GPS, korzystanie z lokalizacji po sieci lub wydłużenie interwałów odpytywania.
Doświadczenia z Aplikacją E-remiza
Testy e-remizy wykazały, że ciągłe działanie aplikacji w tle może być uciążliwe ze względu na szybkie zużycie baterii. Jednakże, funkcja powiadamiania przez dzwonienie została oceniona jako rewelacyjna. Użytkownicy opisują swoje sposoby korzystania z aplikacji: odpalanie jej co kilka godzin w celu zasygnalizowania obecności w okolicy, a w razie alarmu potwierdzanie udziału, a następnie korzystanie z informacji o zdarzeniu, lokalizacji i składzie jednostki.
Kolejnym plusem są opcje dodatkowe, zbierające w jednym miejscu informacje związane z zarządzaniem Jednostką Operacyjno-Techniczną (JOT), takie jak badania, wyszkolenie strażaków, sprzęt czy ewidencja wyjazdów. Cena, nawet bez promocji, jest akceptowalna. Zakup powiadomień dla 20 numerów za 160 zł okazał się opłacalny.
Użytkownicy wskazują na różne konfiguracje ustawień, np. lokalizacja ustawiona przez sieć, GPS wyłączony, odstęp odświeżania pozycji co 5 minut, dane komórkowe zawsze włączone, a aplikacja ustawiona na automatyczne uruchamianie po starcie telefonu. W takim przypadku bateria trzyma od rana do wieczora. Problemy z baterią pojawiają się przy włączonym GPS i nawigacji, co wymusza korzystanie z ładowarki samochodowej.
Funkcjonowanie Systemu Abakus i SWD
System Abakus uruchamia "łaptkę" do SWD (Systemu Wspomagania Dowodzenia), co oznacza, że dyspozytor w momencie zakładania karty zdarzenia automatycznie dysponuje jednostki OSP. Na telefony wysyłany jest komunikat z adresem zdarzenia. Po kliknięciu w nawigację, aplikacja wskazuje azymut. Ta automatyzacja procesu eliminuje potrzebę ręcznego wprowadzania danych przez PSP.
Istnieje możliwość integracji z terminalem statusów i nawigacją na tabletach z Androidem, jednak terminal statusów jest osobną, płatną aplikacją. Statusy w systemie Abakus nie działają jeszcze w pełni i mają zostać uruchomione w ciągu najbliższych tygodni. Pojawiają się obawy dotyczące prywatności związane z lokalizacją strażaków, jednak użytkownik decyduje, czy chce raportować swoją pozycję, czy nie.
Zalety systemu obejmują pominięcie łącz i operatorów, co powinno usprawnić i zwiększyć niezawodność przesyłania alarmu. Istnieje również możliwość włączenia syreny z e-Remizy za pomocą prostego terminala GSM. W przypadku stworzenia konta jako np. GBA, mapa wyświetla terminal statusów z dodatkowymi przyciskami. Niestety, system nie jest jeszcze w pełni zintegrowany z SWD ze względu na problemy administracyjne związane z ochroną danych osobowych.
Kwestie Prywatności i Bezpieczeństwa
Kwestia prywatności jest często podnoszona przez użytkowników. Niektórzy obawiają się, że wiedza o lokalizacji strażaka może prowadzić do konfliktów. Istnieje możliwość wyłączenia lokalizacji lub używania alarmowania typu "clip", które wysyła tylko sygnał alarmowy bez informacji o rodzaju zdarzenia. W przypadku poważnych zdarzeń, informacja o ich rodzaju jest jednak atutem, zwiększającym bezpieczeństwo.
Pojawiają się również obawy dotyczące spadku poziomu gotowości bojowej, gdy strażacy będą bagatelizować mniej poważne zdarzenia, wiedząc o możliwości ich zlekceważenia. Z drugiej strony, informacja o rodzaju zdarzenia może być pomocna dla dyspozytorów, którzy mogą ocenić, czy do danego zdarzenia nie trzeba się bardzo spieszyć.
2024 EREMIZA prezentacja
Problemy z Działaniem Systemu i Reakcje Użytkowników
Zgłaszano problemy z działaniem powiadomień przez dzwonienie podczas testów gotowości bojowej, gdzie telefony nie dzwoniły. Choć system jest nowy i intensywnie rozwijany, takie sytuacje mogą się zdarzyć. Zalecenie dla ratowników brzmiało, aby trzymać aplikację włączoną.
Pojawiły się również informacje o blokowaniu działania e-Remizy przez PSP w kilku województwach. Dotyczy to jednostek, które ze względu na koszty nie mają możliwości selektywnego alarmowania, dla których system e-remiza byłby idealnym rozwiązaniem. Cel działań Komendy Wojewódzkiej w tej sytuacji jest niejasny.
Istnieją nieoficjalne informacje o planach wyłączenia do końca roku systemów takich jak e-remiza, alarmowanie.pl i innych aplikacji na smartfony, z pozostawieniem jedynie alarmowania selektywnego i SMS-owego. Takie działania budzą wątpliwości co do sensu i logiki, zwłaszcza w kontekście wolnego rynku i dostępności różnych systemów alarmowania.
Alternatywne Systemy i Rozwiązania
Na rynku dostępne są również inne systemy, takie jak MobilnyStrazak.pl, oferujący prostą i przejrzystą usługę monitorowania mobilności strażaków. Aplikacja ta pozwala na bieżąco śledzić, ilu dowódców, kierowców czy ratowników jest w stanie odpowiedzieć na alarm.
Koszty usługi dla OSP oraz plany dalszego rozwoju, np. wykorzystanie lokalizacji do zmiany statusu czy wypuszczenie klienta na inne platformy niż Android, są przedmiotem zainteresowania użytkowników. Rozwój systemu jest planowany w oparciu o sugestie użytkowników.
Opcja lokalizacji użytkowników jest możliwa, jednak nie wszyscy korzystają z transferu danych w smartfonach. Lokalizacja oparta na danych sieciowych, z GPS wyłączonym, mogłaby oszczędzać baterię. Koszty transferu danych przy przesyłaniu lokalizacji co godzinę lub tylko przy znaczącej zmianie pozycji byłyby ograniczone.
Dla dyspozytorów PSP kluczowe jest, aby system był perfekcyjny i niezawodny. Obecnie system nie jest w pełni perfekcyjny, a jego skuteczność może zależeć od nawyków użytkowników. Wprowadzenie systemu wymagałoby również uregulowań prawnych dotyczących odpowiedzialności.
Warto zaznaczyć, że system ma również pomagać samym jednostkom w pilnowaniu swojej gotowości, np. poprzez monitorowanie dostępności poszczególnych osób funkcyjnych. Parę sekund na zmianę statusu nie powinno stanowić problemu i z czasem może wejść w nawyk.
Jednym z wyzwań jest fakt, że część aktywnych członków OSP posiada starsze telefony, które nie obsługują systemów Android czy iOS. W przyszłości te "cegły" znikną z rynku, a postęp w dziedzinie telefonii komórkowej jest znaczący.
Część użytkowników wskazuje na brak prostych i szybkich informacji podczas alarmu, np. czy należy czekać na pozostałych członków zastępu. Idealnym rozwiązaniem byłoby zintegrowanie systemu z alarmowaniem, umożliwiające szybkie klikanie opcji typu "Będę", "Nie będę", "Będę za 5 minut", z szybką informacją zbiorczą dla wybranych osób.
Aplikacja Alarmbox
Aplikacja Alarmbox wzbudza alarm na telefonie po otrzymaniu sygnału i umożliwia przesłanie wybranym osobom informacji o udziale w akcji. Jest testowana w remizach i spełnia oczekiwania użytkowników, mimo że jest dostępna w języku niemieckim, co wymaga użycia translatora. Jej główną zaletą jest darmowość w porównaniu do płatnych rozwiązań.
Aplikacja Digitex wymaga posiadania ich terminala, co jest krytykowane jako praktyka monopolistyczna. Jednakże, większość terminali w niektórych regionach to właśnie Digitex.
Alternatywnym rozwiązaniem jest aplikacja Alarmbox, która działa podobnie do znanej aplikacji FireAlert. Po otrzymaniu alarmu, aplikacja generuje sygnał dźwiękowy na telefonie i pozwala na przesłanie informacji o udziale w akcji wybranym osobom. Aplikacja ta jest testowana w remizach i spełnia oczekiwania użytkowników. Mimo że dostępna jest w języku niemieckim, jej darmowość jest znaczącą zaletą.
Docelowo, system mógłby działać w oparciu o serwer w remizie z UPS-em i monitorem, wyświetlającym statusy strażaków. Aplikacja kliencka na telefonie powinna umożliwiać szybkie potwierdzanie lub odmawianie udziału w akcji, z pełnoekranowym powiadomieniem.
Rozwój Aplikacji Mobilnych dla OSP
Student informatyki pracuje nad aplikacją powiadomień dla OSP na system Android, której celem jest stworzenie systemu działającego za pomocą SMS-ów, aby uwzględnić strażaków bez stałego dostępu do internetu. Aplikacja ma umożliwiać dowódcy OSP zarządzanie listą strażaków lokalnie, bez konieczności zgłaszania każdego numeru do centrali. Funkcja szybkiego reagowania pozwoliłaby strażakom na potwierdzanie lub odmawianie udziału w akcji, a dowódca otrzymywałby informacje zwrotne aktualizujące listę gotowości.
Aplikacja ma zawierać trzy zakładki: Dysponowani, Niedysponowani i Nieodpowiedzieli. Planowany jest również licznik aktywności strażaków, lokalizacja po sieci GSP lub GPS, krótkie profile strażaków oraz tablica powiadomień do wysyłania informacji przez dowódcę.
Alarmowanie równoległe ułatwia Dyżurnym ze Stanowiska Kierowania PSP ocenę, czy alarmując konkretną OSP, uda się zebrać wystarczającą liczbę osób na wyjazd, w tym kierowcę, dowódcę czy specjalistę od ratownictwa technicznego.
Systemy alarmowania wykorzystujące mobilny internet i aplikacje na smartfony oraz tablety oferują informacje o rodzaju zdarzenia, lokalizacji, opisie, możliwość potwierdzenia lub odrzucenia udziału oraz mapę z lokalizacją. Połączenie telefoniczne umożliwia automatyczne wykonywanie równoległych połączeń na telefony tradycyjne, a odebranie połączenia jest potwierdzeniem udziału. Wiadomości SMS zapewniają tekstową informację o zdarzeniu, dostępną na wszystkie typy telefonów.
Komendy Powiatowe i Miejskie posiadające SWD-ST z modułem SWD-ST-SMS mogą uruchamiać alarmowanie OSP za pomocą systemu e-Remiza. W tym wariancie, po zadysponowaniu jednostki OSP, wysyłana jest wiadomość SMS na bramkę SMS, co powoduje utworzenie alarmu w systemie e-Remiza i przesłanie go na aplikacje mobilne, wykonanie połączenia oraz przesłanie SMS do strażaków ochotników. System e-Remiza umożliwia przekazywanie alarmów użytkownikom niezależnie od typu, modelu i klasy telefonu.
