Każdy duży pożar obiektu przemysłowego lub handlowego to lokalna katastrofa ekologiczna, której skutki odczuwamy długo po ugaszeniu płomieni. Toksyczny dym, skażona woda popożarowa i zniszczona struktura gleby to realne zagrożenia, które obciążają nasze otoczenie.
Incydenty Pożarowe w Obiektach Magazynowych i Przemysłowych
Pożar Hali Magazynowej z Substancjami Chemicznymi w Warszawie (2023)
13 lipca 2023 roku o godzinie 21:20 do Państwowej Straży Pożarnej wpłynęło zgłoszenie o pożarze w budynku hali magazynowej przy ul. Kacpury w Warszawie. Zadysponowane zostały jednostki PSP, które po dotarciu na miejsce zdarzenia zastały rozwinięty pożar w środkowej części hali magazynowej, w której znajdowały się zbiorniki z substancjami chemicznymi.
Zadysponowano dodatkowe zastępy, w tym Grupę Ratownictwa Chemiczno-Ekologicznego (SGRChem-Eko) z JRG 6 Komendy Miejskiej PSP m.st. Warszawy. W pierwszej fazie działania polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia, otwieraniu pomieszczeń przy pomocy podręcznego sprzętu burzącego oraz podawaniu wody i piany w natarciu od zewnątrz na palące się zbiorniki z chemikaliami oraz na ściany i strop, w celu obrony zagrożonej części hali.
Na miejsce akcji gaśniczej przybył Zastępca Komendanta Miejskiego PSP m.st. Warszawy st. bryg. Sławomir Sierpatowski, który przejął dowodzenie i podtrzymał dotychczasowy zamiar taktyczny. Następnie przybył również Zastępca Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP st. bryg. Artur Gonera, Grupa Operacyjna z Komendy Wojewódzkiej PSP w Warszawie i Grupa Operacyjna Komendy Miejskiej PSP m.st. Warszawy. Na miejsce przybył samochód specjalny Pgaz, który prowadził działania związane z konserwacją sprzętu ochrony dróg oddechowych.
Po zapanowaniu nad pożarem (tzw. „lokalizacja” pożaru, czyli jego nierozprzestrzenianie się) działania polegały na dalszej kontroli strefy zagrożenia chemicznego oraz dogaszaniu zarzewi ognia. Po zakończonej akcji gaśniczej, ratownicy SGRChem-Eko, zabezpieczeni w specjalne ubrania chroniące przed czynnikami chemicznymi i aparaty ochrony dróg oddechowych, przeprowadzili rozpoznanie pod kątem zagrożenia chemicznego. Zlokalizowano wyciek stężonego kwasu solnego z uszkodzonego zbiornika DPPL.
Wobec stwierdzenia wycieku podjęto decyzję o przepompowaniu kwasu, przy użyciu pompy beczkowej, do szczelnego zbiornika zastępczego, wykonanego z tworzywa kwasoodpornego. Podczas prowadzenia działań ratownicy zabezpieczani byli przez rotę RIT z JRG 9 (RIT to przeszkolony zespół strażaków zapewniający szybką interwencję w przypadku poszkodowanego strażaka przebywającego w strefie niebezpiecznej). Ostatni samochód pożarniczy wrócił do koszar po prawie 10 godzinach działań.
Pożar Zakładu Przetwarzania Odpadów Eco-Service w Żarowie
W dniu dzisiejszym w godzinach porannych wybuchł pożar na terenie zakładu Eco-Service, płonęły składowane tam odpady. Firma Eco-Service ma zezwolenie na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne na terenach dawnych Zakładów Chemicznych Organika. Odpady pochodzą przede wszystkim z firm znajdujących się w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, w tym również z podstrefy WSSE Żarów. Od 1 września 2019r. na terenie firmy działa monitoring składający się z 16 kamer, do którego bezpośredni podgląd w czasie rzeczywistym ma Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, do jednej z kamer jest również dostęp prokuratorski.
Na miejscu pracowało 13 zastępów straży pożarnej - Państwowa Straż Pożarna ze Świdnicy, zastęp chemiczny z Wałbrzycha, zastępy Ochotniczej Straży Pożarnej z terenu Gminy Żarów i Jaworzyna Śląska oraz policja. Około godziny 8:30 na teren pożaru przybyła Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska. Na miejscu zdarzenia zostały pobrane próbki. Został zabezpieczony brzeg rzeki przed spływem powierzchniowym z terenu gaszenia pożaru, plac składowania jest utwardzony, na miejsce wysłano cysternę do wypompowania odcieków po gaszeniu. Zabezpieczono monitoring. Przyczyna pożaru będzie ustalana podczas policyjnego dochodzenia. Niewykluczone, że mogło dojść do samozapłonu. Na miejscu zdarzenia od samego początku, oprócz strażaków i funkcjonariuszy Komisariatu Policji w Żarowie, obecni byli również zastępca burmistrza Przemysław Sikora oraz pracownicy Referatu Rozwoju i Ochrony Środowiska i ds.
Zagrożenia Związane z Pożarami Składowisk Odpadów
Gigantyczny Pożar Wysypiska EkoZysk w Nowym Modlinie
Gigantyczny pożar śmieci pod Warszawą objął wysypisko odpadów EkoZysk w Nowym Modlinie. Kłęby dymu widziane są z kilkudziesięciu kilometrów. Akcja prowadzona jest na dużą skalę. Strażacy nieustannie walczą z ogniem i zabezpieczają teren, nad którym unosi się gęsta chmura dymu - mówi "Faktowi" kpt. Paweł Plagowski z Komendy Powiatowego PSP w Nowym Dworze Mazowieckim. Zgłoszenie o pożarze wpłynęło o godz. 13.19. Ogień wybuchł na jednej z hałd, gdzie przechowywano plastikowe odpady. Akcja gaśnicza trwa, a ogień nie został jeszcze opanowany. Nasza akcja potrwa jeszcze kilka godzin - mówił kpt. Jak dotąd nie ma informacji o osobach poszkodowanych.
To kolejny pożar na tym wysypisku w ostatnim czasie. Składowisko płonęło w 2023 r. oraz na początku tego roku, 26 stycznia 2026 r. Pożar objął hałdę plastikowych odpadów o powierzchni około 60 na 60 metrów. Strażacy monitorują powietrze pod kątem toksyn i zalecają nie otwierać okien. Strażacy spędzą tu wiele godzin zanim dogaszą pożar.
Pożary Składowisk Odpadów w Lublinie
Pożar w Składowisku Odpadów przy ul. Metalurgicznej (październik 2023)
Zakończyła się akcja gaśnicza pożaru w składowisku odpadów przy ul. Metalurgicznej w Lublinie. W kulminacyjnym momencie z ogniem walczyło prawie 40 strażaków. W zdarzeniu nikt nie ucierpiał. Zawiadomienie o pożarze strażacy otrzymali w niedzielę (19 października) chwilę przed godz. 8. W składowisku odpadów przy ul. Metalurgicznej w Lublinie ogień zajął hałdę odpadów zmieszanych o wymiarach 20x10 metrów. Pożar nie został jeszcze zlokalizowany, ale już się nie rozprzestrzenia - przekazał chwilę po godz. 9 dyżurny stanowiska kierowania Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie. Z ogniem walczyło 11 zastępów straży pożarnej. Na miejscu pracowali też policjanci.
Gaszenie pożaru zakończyło się o godz. 10:30. W kulminacyjnym momencie w działaniach brało udział 38 strażaków. Na miejscu byli przedstawiciele Inspekcji Ochrony Środowiska i specjalistyczna grupa ratownictwa chemiczno-ekologicznego. Służby monitorowały jakość powietrza, ale normy nie zostały przekroczone - mówi mł. bryg. Andrzej Szacoń, rzecznik Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie. Na tę chwilę nie jest znana przyczyna pojawienia się ognia.
Pożar na Terenie Firmy Odbierającej Odpady Budowlane i Przemysłowe w Lublinie (inny incydent)
W poniedziałkowy wieczór w Lublinie doszło do groźnego pożaru na terenie jednej z firm zajmujących się odbiorem odpadów budowlanych i przemysłowych. Ogień objął hałdę palnych materiałów, a do akcji skierowano kilkanaście zastępów strażaków z PSP oraz OSP. Zgłoszenie o pożarze wpłynęło do służb tuż przed godziną 23.00. Na terenie zakładu przy ul. Metalurgicznej zapaliła się hałda o długości około 10 metrów i wysokości 4 metrów, na której składowano różnego rodzaju tworzywa sztuczne, w tym plastiki i gumę.
Do działań w pierwszej kolejności skierowano strażaków z Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych działających na terenie miasta. Szybko jednak okazało się, że skala zdarzenia wymaga dodatkowych sił i środków. W związku z tym do akcji zadysponowano również Ochotnicze Straże Pożarne z okolicznych miejscowości. Akcja gaśnicza była prowadzona z ziemi oraz z wykorzystaniem drabin i podnośników. Na miejscu interweniowali także funkcjonariusze policji oraz przedstawiciele zarządzania kryzysowego. W wyniku pożaru cała okolica została spowita gęstym, duszącym dymem. Z uwagi na lokalizację zakładu w strefie przemysłowej, nie było bezpośredniego zagrożenia dla pobliskich mieszkańców. Na obecnym etapie trwają czynności mające na celu ustalenie przyczyn pojawienia się ognia. Na miejsce akcji przybył Komendant Miejski PSP w Lublinie bryg. Paweł Kasperek.
Ekologiczne Konsekwencje Pożarów Przemysłowych i Składowisk
Skażenie Powietrza i Wody
Pożar hali przy ul. Marywilskiej w Warszawie (maj 2024) pokazał, jak ogromnym wyzwaniem jest chmura dymu nad metropolią - normy pyłów zawieszonych w okolicy zdarzenia zostały przekroczone kilkukrotnie, wymuszając alerty RCB dla mieszkańców. Jeszcze trudniejsza sytuacja wystąpiła w Siemianowicach Śląskich, gdzie płonące odpady chemiczne doprowadziły do skażenia Rowu Michałkowickiego. Podczas spalania materiałów budowlanych i wyposażenia (plastik, izolacje, elektronika) do atmosfery uwalniają się toksyczne związki, takie jak cyjanowodór czy wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.
Woda przepływająca przez pogorzelisko wymywa toksyczne osady i chemikalia. Bez odpowiednich systemów kanalizacji deszczowej z zastawkami, takie „ścieki popożarowe” trafiają prosto do gruntu lub rzek. To potwierdza, że pożary mają bezpośredni wpływ na skażenie zarówno atmosfery, jak i hydrosfery.
Zniszczenie Ekosystemów i Gleby
Nieprawdziwym stereotypem jest to, że w momencie, gdy dany obszar zostanie wypalony, pojawi się tam bujna roślinność i ponowne życie. Miejsca, przez które przechodzi pożar, są później po prostu jałowe. Ginie cały ekosystem, roślinność, organizmy. Później przez długie lata będzie się odbudowywał do stanu, który był przed pożarem.
Szkody są ogromne, a pożytku z tego nie ma wcale. Liczba pożarów wzrasta; rok temu od stycznia do marca w skali kraju było ich ponad 1 300, w tym roku w analogicznym okresie już blisko 3 700. Młodszy brygadier Grzegorz Różański z warmińsko-mazurskiej straży pożarnej mówił, że 90 procent pożarów jest wynikiem ludzkiej bezmyślności i nieodpowiedzialnego działania. Wypalanie traw jest zabronione. Kodeks wykroczeń przewiduje za to grzywnę do 5 do 30 tys. złotych.
Zapobieganie i Minimalizowanie Skutków
Rola Wczesnej Detekcji i Systemów Zabezpieczeń
AC 044 - Klapy przeciwpożarowe i przeciwdymowe - Czym są? I gdzie są wymagane?
Wczesna detekcja dymu (np. z wykorzystaniem technologii IoT) to szybszy czas reakcji służb, co jest kluczowe w minimalizowaniu szkód. Systemy retencji wody gaśniczej umożliwiają zatrzymanie ścieków wewnątrz obiektu, zapobiegając ich przedostawaniu się do środowiska. Automatyczne klapy dymowe oraz kontrolowane odprowadzanie spalin pozwalają na lepsze zarządzanie toksycznym dymem. Strefowanie pożarowe również odgrywa istotną rolę w ograniczaniu rozprzestrzeniania się ognia i substancji niebezpiecznych.
Wyzwania w Gaszeniu i Monitorowaniu
Skuteczna instalacja gaśnicza tłumi ogień w zarodku, zapobiegając spaleniu ton materiałów i tym samym ograniczając emisję toksycznych substancji. Służby monitorują jakość powietrza w trakcie i po zdarzeniach, aby ocenić ryzyko dla ludności i środowiska. Przykładem jest monitoring aktualnego stanu powietrza, który mieszkańcy mogą obserwować na stronach internetowych w zakładkach poświęconych ochronie środowiska i odpadów.