Kierowanie działaniami ratowniczo-gaśniczymi na poziomie interwencyjnym wymaga precyzyjnej oceny dynamiki rozwoju zdarzenia. Pożar, rozumiany jako niekontrolowany proces spalania materiałów palnych, jest procesem zmiennym w czasie i przestrzeni. Kluczowym czynnikiem determinującym skuteczność akcji jest zrozumienie składowych czasu operacyjnego oraz matematycznego modelowania rozprzestrzeniania się ognia.
Składowe czasu operacyjnego w działaniach ratowniczych
Czas od momentu powstania zagrożenia do podania pierwszego prądu gaśniczego składa się z kilku krytycznych etapów, które wpływają na ostateczny zasięg pożaru:
- Czas ukrytego spalania: okres od powstania pożaru do jego zauważenia (dla obiektów dozorowanych wynosi zazwyczaj 1-2 minuty, bez dozoru 8-15 minut).
- Czas alarmowania: czas od zauważenia zagrożenia do powiadomienia stanowiska kierowania i wyjazdu jednostek (do 1 minuty).
- Czas dysponowania sił i środków: proces stawiania jednostek w stan gotowości bojowej.
- Czas dojazdu: okres od zaalarmowania do przybycia na miejsce zdarzenia.
- Czas rozwinięcia bojowego: czas od przyjazdu do podania pierwszego prądu gaśniczego (zazwyczaj 2-8 minut).
Matematyczne modelowanie pożaru
W metodyce obliczania sił i środków przyjmuje się uproszczenia geometryczne, które pozwalają prognozować sytuację pożarową. Powierzchnia pożaru może przyjąć kształt koła (lub jego wycinka) oraz prostokąta. Do oceny dynamiki wykorzystuje się następujące parametry:
| Parametr | Jednostka |
|---|---|
| Powierzchnia pożaru | m² |
| Obwód pożaru | m |
| Długość frontu pożaru | m |
| Prędkość przyrostu powierzchni | m²/min |
Prędkość liniowa rozprzestrzeniania się
Liczbowa prędkość liniowa to droga, po której przesuwa się ogień w jednostce czasu. Oblicza się ją ze wzoru: vl = d / tp, gdzie d to droga, a tp to czas trwania pożaru od momentu zaistnienia.
Wartości prędkości liniowej są silnie uzależnione od rodzaju paliwa. Przykładowe dane dla materiałów stałych:
- Drewno okrąglaki: od 0,5 do 1,0 m/min.
- Tarcica (wilgotna): od 0,2 do 0,5 m/min.
- Poliuretan piankowy: od 1,0 do 5,0 m/min.
Współpraca i bezpieczeństwo podczas działań
Kierujący akcją ratowniczą (na poziomie interwencyjnym) realizuje działania w strefie zagrożenia, dbając o bezpieczeństwo ratowników. W przypadku ewakuacji osób niebiorących udziału w działaniach, należy korzystać z najkrótszych oznakowanych dróg ewakuacyjnych. Wchodząc do stref silnie zadymionych, ratownicy i ewakuowani powinni przyjmować pozycję pochyloną, blisko podłogi, oraz zabezpieczać drogi oddechowe.
Szkolenie BHP z ochrony przeciwpożarowej oraz zasad ewakuacji (PPOŻ) v. 2.0
tags: #elementy #czasu #operacyjnego #pozar