Zagadnienie „zaliczania” okresów do stażu emerytalnego strażaków jest złożone, a odpowiedź na pytanie, co można doliczyć do wysługi, zależy od daty przyjęcia do służby oraz celu, w jakim dany okres ma zostać uwzględniony. System zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy PSP różni się od powszechnego systemu ZUS i jest regulowany przede wszystkim ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych.
Rodzaje zaliczania okresów do celów emerytalnych
W przepisach emerytalnych rozróżnia się dwa główne cele, dla których dokonuje się zaliczeń:
- Zaliczanie do celów nabycia prawa do emerytury: Dotyczy wymaganego stażu (np. 15 lat służby). Okresy te określają warunki przyznania świadczenia.
- Zaliczanie do wysokości emerytury: Dotyczy tzw. wzrostu emerytury za każdy rok służby ponad wymagane minimum, a także okresów składkowych i nieskładkowych.
Okresy zaliczane do wysługi emerytalnej
Do stażu służby, od którego zależy nabycie prawa do emerytury, zalicza się:
- Okresy każdej służby w PSP oraz innych służbach mundurowych (m.in. Policja, SG, SOP, Służba Więzienna).
- Okresy zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej oraz nauki w szkołach pożarniczych (jako członek Korpusu Technicznego Pożarnictwa do 31 stycznia 1992 r.).
- Okresy równorzędne ze służbą wymienione w ustawie emerytalnej.
Urlopy i przerwy w służbie
Kwestia urlopów wychowawczych jest uregulowana odmiennie w zależności od daty przyjęcia do służby. Dla funkcjonariuszy przyjętych po 31 grudnia 2012 r. okres urlopu wychowawczego udzielonego w trakcie służby zalicza się do stażu (maksymalnie 3 lata). W przypadku osób przyjętych wcześniej, okres ten jest traktowany jako okres służby, o ile w tym czasie strażak pozostawał w stosunku służbowym.
Warto pamiętać, że okresy urlopu bezpłatnego (z wyjątkiem obligatoryjnego wyjazdu z małżonkiem za granicę) nie zaliczają się do okresu służby. Z kolei okresy zawieszenia w czynnościach służbowych są wyłączone z wysługi emerytalnej.
Wpływ daty przyjęcia do służby na zasady wyliczania
Sposób obliczania emerytury zależy od momentu rozpoczęcia kariery w formacji:
| Data przyjęcia do służby | Zasady zaliczania okresów |
|---|---|
| Przed 1 stycznia 1999 r. | Zalicza się okresy służby oraz okresy składkowe i nieskładkowe. |
| Po 1 stycznia 1999 r. | Emerytura liczona głównie za lata służby; okresy cywilne zazwyczaj nie są doliczane do emerytury mundurowej (z wyjątkami dla osób przyjętych przed 1 października 2003 r.). |
| Po 31 grudnia 2012 r. | Wymagane 25 lat służby i ukończenie 55 lat życia; emerytura wynosi 60% podstawy za 25 lat służby. |
Emerytura rządowa – co powinieneś wiedzieć
Praca cywilna a emerytura mundurowa
Dla funkcjonariuszy przyjętych po 1 stycznia 1999 r. (a przed 1 października 2003 r.) wprowadzono przepisy umożliwiające doliczenie pracy cywilnej do wysługi emerytalnej mundurowej. Za każdy rok pracy cywilnej doliczany do wysługi przyjęto wskaźnik 1,3% podstawy wymiaru. Wybór tej opcji oznacza jednak rezygnację z pobierania dwóch odrębnych emerytur (mundurowej i z ZUS).
Pozostałe świadczenia i dodatki
Warto zaznaczyć, że do okresu służby, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej, zalicza się okresy służby i pracy oraz okresy studiów w szkole wyższej (nie więcej niż 5 lat). Z kolei świadczenie ratownicze dla druhów OSP jest odrębną formą wsparcia i nie należy go mylić z emeryturą funkcjonariusza PSP.