Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Kromołowie to jednostka o bogatej tradycji, której początki sięgają 1909 roku. Od ponad wieku strażacy ochotnicy nieprzerwanie stoją na straży bezpieczeństwa mieszkańców dzielnicy, miasta, powiatu, a także całego kraju.

Rys historyczny i rozwój jednostki
Działalność straży pożarnych na ziemiach polskich ma swoje korzenie już w XVI wieku, jednak konkretne zapisy dotyczące Kromołowa wskazują na istnienie formacji pod nazwą „Towarzystwo Straży Ogniowej Ochotniczej w Kromołowie”. W trudnych czasach zaborów, gdy miejscowość znajdowała się pod zaborem rosyjskim, strażacy kładli fundamenty pod lokalną ochronę przeciwpożarową.
Kluczowe daty w rozwoju infrastruktury jednostki:
- 1926 rok: Gmina przydzieliła plac pod budowę Domu Ludowego wraz z remizą.
- 1927-1931: Realizacja budowy nowej remizy.
- 1935 rok: Zakup motopompy marki „SYRENA”, która była użytkowana do 1940 roku.
- Okres okupacji: Władze niemieckie przejęły motopompę, zmuszając mieszkańców do zakupu nowego sprzętu typu „DKW” za oddane zboże.
Jednostka wielokrotnie była doceniana za swoją postawę. W 1976 roku OSP Kromołów wpisano do „Złotej Księgi” Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach. Z kolei w 1984 roku, podczas obchodów 75-lecia istnienia, sztandar jednostki został udekorowany „Złotą Odznaką Zasłużonych dla Województwa Katowickiego”. Jubileusz 100-lecia działalności świętowano uroczyście w 2009 roku.

Działania operacyjne i udział w akcjach
Strażacy z Kromołowa uczestniczyli w wielu trudnych i wymagających akcjach ratowniczo-gaśniczych na przestrzeni dekad:
- 1992 rok: Udział w gaszeniu największego pożaru lasu w Polsce i Europie Środkowo-Zachodniej po II wojnie światowej w Kuźni Raciborskiej.
- 2008 rok: Udział w gaszeniu pożaru hali w Porębie, gdzie składowano ok. 150 ton parafiny - był to jeden z największych pożarów w historii powiatu zawierciańskiego.
- 2011 rok: Akcja gaśnicza na ulicy Filaretów w Kromołowie, gdzie płonęły stogi słomy. W działaniach brało udział łącznie 13 jednostek (8 OSP i 5 PSP).
Cele statutowe i wyposażenie
Działalność OSP Kromołów opiera się na szerokim spektrum zadań, do których należą:
- Prowadzenie działań zapobiegających pożarom oraz współpraca z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Udział w akcjach ratowniczych podczas pożarów, zagrożeń ekologicznych oraz innych klęsk żywiołowych.
- Informowanie ludności o zagrożeniach i sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie kultury fizycznej, sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej wśród członków jednostki.
- Reprezentowanie OSP w organach samorządowych.
W ostatnich latach jednostka znacząco unowocześniła swoje zaplecze techniczne. Dzięki wsparciu MSWiA, Państwowej Straży Pożarnej oraz samorządu miasta Zawiercie, udało się pozyskać nowe samochody: mniejszy pojazd marki Opel Movano oraz duży samochód bojowy MAN. Inwestycje te stanowią wyraz uznania dla profesjonalizmu druhów i druhen z Kromołowa.