Huta Szkła w Ożarowie Mazowieckim stanowiła pierwszy i przez wiele lat jedyny zakład przemysłowy w tej miejscowości. Jej historia, trwająca ponad sto lat, nierozerwalnie wiąże się z rozwojem gospodarczym regionu oraz postacią jej założyciela, Kazimierza Romualda Ansgarego Kamińskiego.
Historia powstania i rozwój zakładu
Początki działalności hutniczej w Ożarowie sięgają 1907 roku. Kazimierz Kamiński, po zakupie gruntów pofolwarcznych przy szosie sochaczewskiej, wraz z Feliksem Korolewskim uruchomił produkcję naczyń szklanych. Początkowo firma funkcjonowała jako zakład handlowy dostarczający opakowania apteczne i szpitalne, jednak szybko przekształciła się w nowoczesne przedsiębiorstwo produkcyjne.
Rozkwit w okresie międzywojennym
W latach 30. XX wieku huta była uznawana za zakład nowoczesny i funkcjonalny, przodujący w branży szkła technicznego. Zakład systematycznie zwiększał moce produkcyjne, wprowadzając generatory gazowe, nowe wanny piecowe oraz maszyny szlifierskie. W szczytowym okresie zatrudnienie w hucie znajdowało około 500 wykwalifikowanych pracowników, a miesięczna produkcja opakowań szklanych sięgała 480 ton.
Działalność socjalna i charytatywna
Właściciel huty, Kazimierz Kamiński, kładł duży nacisk na rozwój infrastruktury społecznej. Wokół zakładu powstały:
- Budynki mieszkalne dla pracowników i ich rodzin.
- Świetlica fabryczna i sala biblioteczna.
- Sklep fabryczny.
Działalność charytatywną wspierała żona właściciela, Paulina Karolina z Kuczmierowskich Kamińska. Ponadto Kamiński aktywnie wspierał finansowo budowę szkoły podstawowej, Ochotniczą Straż Pożarną oraz lokalną parafię.
Huta w czasie II wojny światowej
Działalność zakładu została zahamowana przez wybuch wojny 1 września 1939 roku. W 1940 roku, pod nadzorem niemieckim, Kazimierz Kamiński wraz z synem Bogdanem wznowili ograniczoną produkcję. Warto odnotować, że po upadku powstania warszawskiego, na terenie huty zorganizowano obóz przejściowy, będący filią obozu Dulag 121 w Pruszkowie.
Okres powojenny i likwidacja
Po zakończeniu działań wojennych huta przeszła proces nacjonalizacji. W 1946 roku rozpoczął się proces wywłaszczenia, zakończony w kwietniu 1949 roku przejęciem majątku przez państwo. W kolejnych dekadach zakład podlegał licznym zmianom technologicznym, produkując m.in. balony kineskopowe do pierwszych polskich telewizorów.
Huta Szkła ostatecznie zakończyła swoją działalność na początku XXI wieku, ogłaszając bankructwo po stu latach istnienia. Po likwidacji zakładu przez kilka lat hale stały puste, co doprowadziło do decyzji o ich rozbiórce. Prace wyburzeniowe obejmowały główną halę produkcyjną oraz budynki towarzyszące, a po zakończeniu prac teren został uporządkowany, a surowce poddane recyklingowi.
Dziedzictwo i pamiątki
Do dzisiaj w Ożarowie Mazowieckim przetrwały materialne ślady dawnej świetności zakładu. Jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów jest dawny „kantor fabryczny” (budynek administracji), zlokalizowany przy ul. Poznańskiej. Ponadto w lokalnych spiżarniach wciąż można spotkać przedwojenne słoje systemu Wecka z charakterystycznym oznaczeniem „POL”, produkowane w ożarowskiej hucie.
tags: #hate #na #osp #ozarow #mazowiecki