Strażak Sam (oryginalnie walijskie Sam Tân, angielskie Fireman Sam) to ceniona walijska animacja tworzona techniką poklatkową, która po raz pierwszy pojawiła się w Wielkiej Brytanii w 1985 roku. Serial opowiada o przygodach dzielnego strażaka o imieniu Sam, a akcja rozgrywa się w fikcyjnym, malowniczym miasteczku Pontypandy w Walii. Nazwa miasta jest połączeniem dwóch walijskich miejscowości: Pontypridd i Tonypandy.
Początki i Rozwój Serialu
Cztery pierwsze serie serialu, wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design, były emitowane na walijskiej stacji S4C oraz brytyjskiej sieci BBC.
Czołówka Serialu
Czołówka serialu stanowi animowane wprowadzenie do każdego odcinka. W pierwotnej wersji była ona emitowana w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i na Tasmanii, prezentując muzykę i wokal artysty w tle. Przykładowy fragment czołówki opisuje poranek w Pontypandy, gdzie strażak Sam budzi się po głośnym dzwonku budzika. Po szybkim przygotowaniu, Sam w swoim mundurze strażackim, z pomocą przyjaciela Elvisa, wyrusza do akcji.
Na trasie spotykają panią Price, właścicielkę sklepu, oraz panią Bellę, prowadzącą włoską restaurację, która częstuje Sama drugim śniadaniem. Ostatecznie Sam i Elvis docierają do remizy, gdzie czekają na nich komendant Steele i Trevor Evans, sąsiad Sama i kierowca autobusu. Charakterystycznym elementem kończącym czołówkę jest symboliczny gest Sama - uniesiony kciuk do góry.
Obecność Serialu w Polsce
W Polsce serial "Strażak Sam" zadebiutował w latach 90. XX wieku na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej "Wieczorynce" o godzinie 19:10 w latach 1993-1996, obejmując 32 odcinki. Emisja serialu została wznowiona w czerwcu 2007 roku, a niedługo potem pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial trafił na kanały JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD zawierające 18 odcinków serii z lat 1987-1994, a rok później kolejne 3 płyty z 18 odcinkami piątej serii.
Serial premierowo wydawany w Polsce na płytach DVD przez Cass Film był dostępny od 5 listopada 2010 roku. Dodatkowo, "Strażak Sam" był emitowany od 26 stycznia 2012 roku na kanale MiniMini+.
Proces Tworzenia Polskiego Dubbingu
Polska wersja językowa serialu była realizowana w kilku etapach. W 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie. Reżyserem dubbingu była Maria Piotrowska, a narratorem - Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa przygotowała polską wersję piątej serii, tłumaczoną przez Grażynę Rogalską.
Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią, jednak taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią udało się ocalić. W 2012 roku Cass Film zlecił studiu Eurocom nagranie polskiej wersji świątecznego odcinka, który nigdy wcześniej nie był emitowany w żadnej telewizji.
Opracowanie wersji polskiej dla kolejnych odcinków realizowano na zlecenie:
- MiniMini+ (odc. 27-104)
- platformy nc+ (odc. 105-143)
- platformy C+ (odc. 144-145)
- Canal+ (odc. 146-208)
Realizację dubbingu prowadziły studia:
- START INTERNATIONAL POLSKA (odc. 1-26, 53-182)
- HIVENTY POLAND (odc. 183-208)
Kontynuacja i Postacie
Serial "Strażak Sam: Na ratunek" (oryg. Sam Tân, ang. Fireman Sam, lata produkcji 2003-2005) stanowi kontynuację brytyjskiej animacji. Serial nadal opowiada o przygodach strażaka Sama i jego przyjaciół, którzy nie tylko gaszą pożary, ale także pomagają rozwiązywać różnorodne problemy mieszkańców Pontypandy. Codzienne życie w Pontypandy toczy się spokojnie, jednak czasami zdarzają się zaskakujące sytuacje i przygody.
Główne Postacie
Mieszkańcy Pontypandy, których przygody śledzimy w serialu:
- Samuel „Sam” Peyton - tytułowy bohater, odważny i znany strażak, opiekun swoich siostrzeńców, Sary i Jamesa.
- Elvis Cridlington - najlepszy przyjaciel Sama, utalentowany kucharz i piosenkarz rockandrollowy, czasami nieśmiały.
- Dylis Price - właścicielka sklepu spożywczego, samotnie wychowująca syna, Normana.
- Bella Lasagne - właścicielka kawiarni Bella Caffe, z włoskim akcentem, śpiewająca arie. Jej pupilką jest kotka Róża.
- Tom Thomas - pracownik pogotowia górskiego, pochodzący z Australii.
- Trevor Evans - sąsiad Sama, pracujący jako kierowca autobusu.
- Sarah Peyton - pięcioletnia siostrzenica strażaka Sama, bliźniacza siostra Jamesa.
- James Peyton - pięcioletni siostrzeniec strażaka Sama, bliźniaczy brat Sary.
- Norman Price - sześcioletni syn pani Price, starszy kolega Sary i Jamesa.
- Mandy Flood - córka Helen i Mike'a Floodów.
Program Emisji i Odcinki
Serial "Strażak Sam" jest regularnie emitowany w ramówkach telewizyjnych. Poniżej przedstawiono przykładowy program telewizyjny z kwietnia 2026 roku, zawierający listę odcinków z różnych sezonów:
Program TV na 1 kwietnia 2026 (Środa)
- 15:55 Strażak Sam, sez. 8, odc. 122: Potwór z Pontypandyness (czas trwania: 18 min. / United Kingdom / 2012)
- 16:14 Strażak Sam, sez. 8, odc. 123: Za dobre chęci Dilys (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 16:24 Strażak Sam, sez. 8, odc. 124: Zimno, zimno i jeszcze zimniej (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 16:34 Strażak Sam, sez. 8, odc. 125: Halloweenowy przekręt Normana (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 16:44 Strażak Sam, sez. 8, odc. 126: Charlie i fura ryb (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 16:54 Strażak Sam, sez. 8, odc. 127: Bessie mknie na ratunek (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 17:00 Strażak Sam (14 odc., Wielka Brytania / 2021)
- 17:04 Strażak Sam, sez. 8, odc. 128: Kula grozy (czas trwania: 18 min. / United Kingdom / 2012)
- 17:10 Strażak Sam (14 odc., Wielka Brytania / 2021)
- 17:23 Strażak Sam, sez. 8, odc. 129: Król gór (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 17:33 Strażak Sam, sez. 8, odc. 130: Ach te widoki (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 17:43 Strażak Sam, sez. 8, odc. 131: Światełka, światełka i jeszcze raz światełka (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 17:53 Strażak Sam, sez. 8, odc. 132: Babski wieczór (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 18:03 Strażak Sam, sez. 8, odc. 133: Fajerwerki w ogniu (czas trwania: 19 min. / United Kingdom / 2012)
- 18:23 Strażak Sam, sez. 8, odc. 134: Przechytrzyć lisa (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 18:33 Strażak Sam, sez. 8, odc. 135: Lily i wielkie fale (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
- 18:43 Strażak Sam, sez. 8, odc. 136: Lampiony (czas trwania: 10 min. / United Kingdom / 2012)
Podobne listy odcinków i godzin emisji można znaleźć dla kolejnych dni kwietnia 2026 roku, obejmujące sezony 9 i 10, a także dla innych okresów, jak na przykład kwiecień 2024 roku z emisją odcinków z Kanady.
Obsada Polskiego Dubbingu
Polska wersja dubbingowa serialu "Strażak Sam" zawiera bogatą obsadę aktorską:
- Zbigniew Borek (odc. 1-26, 53-143, 146-208) - Narrator (tytuły)
- Kaja Sikorska (odc. 1-26) - Sarah Peyton; Hannah Sparkes; Mandy Flood
- Berenika Wyrobek (odc. 1-26) - James Peyton; Norman Price
- Paweł Galia (odc. 27-52, 144-208) - Narrator (tyłówka); (odc. 53-104) - Narrator (tytuły)
- Marek Ciunel (odc. 53-104, 144-208) - Narrator (tyłówka); (odc. 105-143) - Narrator (tytuły)
- Andrzej Leszczyński (odc. 105-143) - Narrator (tyłówka)
- Aleksander Kujawski (odc. 1-52) - Strażak Sam
- Andrzej Wójcik (odc. 53-104) - Strażak Sam; Komendant Steele
- Paweł Szczesny (odc. 105-182) - Strażak Sam
- Adam Szyszkowski (odc. 183-208) - Strażak Sam
- Jerzy Kramarczyk (odc. 1-26) - Elvis Cridlington; Komendant Steele; Trevor Evans; Tom Thomas; Norman Price (odc. 13, 18); Mike Flood
- Jacek Wolszczak (odc. 27-52) - Elvis Cridlington; Mike Flood
- Grzegorz Drojewski (odc. 53-182) - Elvis Cridlington
- Mateusz Kmiecik (odc. 183-208) - Elvis Cridlington
- Barbara Eyman-Stranc (odc. 1-52) - Bella Lazania; Dilys Price; Penny Morris; Matylda (odc. 36); Lizzie Sparkes (odc. 45); Komputer w remizie (odc. 47)
- Anna Niedźwiecka (odc. 53-104) - Penny Morris
- Marta Dobecka (odc. 105-182) - Penny Morris
- Aleksandra Dziewit (odc. 183-208) - Penny Morris
- Jerzy Wierciński (odc. 1-52) - Komendant Steele
- Janusz Tokarzewski (odc. 1-52) - Trevor Evans
- Monika Szuszkiewicz (odc. 53-104) - Bella Lazania
- Lidia Sadowa (odc. 105-182) - Bella Lazania; Pani sierżant Rose Ravani (odc. 165, 175)
- Karolina Kalina-Misiura (odc. 183-208) - Bella Lazania
- Piotr Wierciński (odc. 53-104) - Trevor Evans
- Waldemar Barwiński (odc. 105-182) - Trevor Evans; Derek (odc. 138, 142); Malcolm Williams (odc. 153, 155, 158, 162, 169, 172, 174-175, 178)
- Michał Podsiadło (odc. 183-208) - Trevor Evans
- Marta Łopuch (odc. 53-104) - Dilys Price
- Elżbieta Kopocińska (odc. 105-182) - Dilys Price; Lizzie Sparkes (odc. 119, 131, 140, 151, 164, 169); Hannah Sparkes (odc. 119, 131, 140, 164, 169); Lily Chen (odc. 170)
- Anna Gajewska (odc. 183-208) - Dilys Price
- Andrzej Gawroński (odc. 53-104) - Gareth Griffiths, dziadek Jamesa i Sary
- Tomasz Steciuk (odc. 105-182) - Profesor Pickles
- Jakub Szydłowski (odc. 105-182) - Malcolm Williams (odc. 105-106, 110, 114-115, 117-118, 120-121, 126, 131, 134, 136, 139, 141, 143); Tom Thomas (odc. 108, 114-115, 123-124, 127, 130-132, 134, 138-140, 143, 146, 148-150, 153, 155, 157, 159-160, 162-163, 165-166, 168-171, 173-176, 178-179); Mike Flood (odc. 111, 113, 120, 125, 132, 135, 137, 141, 147, 150-151, 154, 157, 159, 161, 164, 168, 171, 174, 178); Gareth Griffiths, dziadek Jamesa i Sary (w jednej scenie odc. 177)
- Anna Szymańczyk (odc. 105-182) - Jodie Philips
- Marta Markowicz (odc. 105-182) - Scoop Dooley
- Jakub Strach (odc. 105-182) - Peter Kaminski
- Zuzanna Galia (odc. 105-182) - Hannah Sparkes
- Ewa Serwa (odc. 105-182) - Lizzie Sparkes
- Agnieszka Fajlhauer (odc. 105-182) - Ellie Phillips
- Anna Apostolakis (odc. 105-182) - Bella Lazania (odc. 105)
- Miłogost Reczek (odc. 105-182) - Spiker
- Marek Barbasiewicz (odc. 105-182) - Komputer w remizie (odc. 108, 114-115, 127, 132, 139, 146, 149-150, 153, 157, 159-160, 162-163, 165-166, 168, 170-171, 173-176, 178-179); Ben Hooper (odc. 111, 113, 120, 125, 132, 135, 137, 141, 147, 150-151, 154, 157, 159, 161, 164, 168, 171, 174, 178); Komputer na posterunku policji (odc. 116, 122, 128, 133, 136, 142, 148, 152, 155, 158, 160-161, 167, 172-173, 175, 177)
- Jolanta Wołłejko (odc. 105-182) - Bella Lazania (odc. 109, 112, 114, 123, 125, 128-129, 131-133, 136-137, 140-141)
- Dariusz Odija (odc. 105-182) - Jerry Lee Cridlington (odc. 111, 120, 132, 135, 137, 141, 147, 150-151, 154, 157, 159, 161, 164, 168, 171, 174, 178)
- Marta Wiśniewska (odc. 183-208) - Pani sierżant Rose Ravani
- Maciej Więckowski (odc. 183-208) - Arnold McKinley
Produkty Związane z Serialem
Dla fanów serialu dostępne są również produkty licencyjne, takie jak zestawy kreatywne. Na przykład, zestaw kreatywny 26 el. Strażak Sam to kreatywny zestaw plastyczny w walizce z motywem z bajki. Niewielkie wymiary sprawiają, że można go łatwo zabrać w podróż czy na wycieczkę. Duży wybór kolorów i akcesoriów pozwala na stworzenie pięknych arcydzieł plastycznych i rozwinąć zdolności manualne każdego dziecka, pobudzając do kreatywnego myślenia.
Zawartość zestawu to: 4 markery, 10 kolorowanek, zestaw naklejek, 4 pieczątki, 1 pojemnik do tuszu, 6 kredek. Wymiary opakowania: 26 cm x 20 cm x 4 cm. Produkt jest przeznaczony dla dzieci powyżej 3 roku życia, stan: nowy, pełnowartościowy. Model: 4043946277194, dane producenta: Simba Toys Polska Sp. z o.o.
Powiązane Filmy i Seriale
Świat Strażaka Sama rozszerza się także o specjalne odcinki i filmy kinowe:
- Sausages Vs. Fireman Sam: Alien Alert!
- Norman-Man vs. Strażak Sam: Zimowe szaleństwo
- Strażak Sam i wielki pożar w Pontypandy
- Strażak Sam i bohaterowie burzy
- Strażak Sam: Uwaga, kosmici!
- Strażak Sam: kamera w akcji!