Poniższa artykuł przedstawia dostępne informacje dotyczące postaci Henryka Stattlera oraz kontekstu Wielkiego Pożaru Krakowa z 1850 roku, bazując na fragmentach historycznych źródeł.
Twórczość i kontekst biograficzny Henryka Stattlera
Dostępne źródła pozwalają na rekonstrukcję niektórych aspektów życia i twórczości Henryka Stattlera. Jak podaje Józef Wawel Luis w swoim „Pamiętniku Krakowskiej rodziny Luisów (1831-1869)”, wystąpiła mylna informacja odnośnie wieku artysty. Urodzony 13 lipca 1834 roku, Henryk Stattler w okresie pracy nad pewnym popiersiem miał nie 12, a 15 lat. Z Musée National Chateau de Versailles pochodzą informacje dotyczące popiersia o wysokości 64 cm, posiadającego pierwotny numer inwentarzowy MV 620, które prawdopodobnie jest związane z wspomnianą pracą.
Wśród jego dzieł wymienia się medal, który „budził podziw umiejętnym odlaniem bardzo cienkiej miejscami płyty”. Medal ten na awersie przedstawiał Miłosiernego Samarytanina, a na rewersie herb miasta Krakowa. Informacje te zostały odnotowane m.in. w publikacji „Kłosy” z 1877 roku (t. XV, s. 12). Czasopismo „Kłosy” z 1889 roku (t. II, nr 309) przedstawiało również ilustrację popiersia, co może sugerować, że było to kolejne dzieło Henryka Stattlera.
Henryk Stattler był także twórcą pomnika nagrobnego. W północnym ramieniu transeptu kościoła franciszkanów w Krakowie umieszczono pomnik nagrobny Anny Różyckiej (zm. 1856) oraz jej trzech siostrzenic, wykonany właśnie przez niego. Istnieją również wzmianki o Henryku Stattlerze w kontekście „Kłosów”, w których cytowano fragmenty pism w języku niemieckim oraz wspomniano o wizycie Corneliusa i Overbecka, jak to zostało odnotowane w „Pamiętniku Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie” z lat 1854-1904 autorstwa E. Świejkowskiego.
Wielki Pożar Krakowa w 1850 roku i jego wpływ na kościół franciszkanów
Wielki Pożar Krakowa w 1850 roku był jednym z tragicznych wydarzeń w historii miasta, który przyniósł ogromne straty wielu budowlom, w tym znacząco wpłynął na wygląd i stan kościoła franciszkanów. W wyniku tego pożaru świątynia została bardzo poważnie zniszczona. Konieczność odbudowy i gruntownej restauracji trwała przez wiele lat, obejmując okres od 1850 do 1912 roku. Działania te miały na celu częściowe przywrócenie kościołowi jego pierwotnego, gotyckiego wyglądu.
Historia kościoła franciszkanów odnotowuje kilka poważnych pożarów. Wcześniejsze, takie jak pożar w 1462 roku, który spowodował zawalenie się wieży, czy pożar w 1655 roku w czasie potopu szwedzkiego, skutkujący barokową przebudową wnętrza, również miały znaczący wpływ na jego kształt. Jednak Wielki Pożar Krakowa w 1850 roku jest wymieniany jako ten, który przyniósł „ogromne straty” świątyni.
Mimo że teksty wspominają zarówno o Henryku Stattlerze, jak i o Wielkim Pożarze Krakowa w 1850 roku, nie ma w nich bezpośrednich informacji łączących działalność artysty z wydarzeniami pożaru czy procesem odbudowy miasta lub jego świątyń.