Hydrant zewnętrzny jest kluczowym elementem sieci wodociągowej przeciwpożarowej, stanowiącej niezbędne źródło wody do celów gaśniczych. Zapewniają one szybki dostęp do stałego źródła wody dla jednostek ochrony przeciwpożarowej niemal w każdym miejscu i w każdym czasie.

Podstawa prawna i regulacje
Prawo budowlane nakłada obowiązek projektowania i budowania obiektów w sposób zgodny z przepisami i zasadami technicznymi, zapewniającymi spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dla niektórych obiektów konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru.
Kluczowe akty prawne:
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719)
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst ujednolicony
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243 z 2005 r. poz. 2063)
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137)
Rozporządzenie MSWiA z dnia 24 lipca 2009 roku jest kluczowym dokumentem określającym wymagania dla sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym hydrantów zewnętrznych. Zawiera ono szczegółowe regulacje dotyczące niemal każdego aspektu związanego z hydrantami zewnętrznymi, w tym średnic nominalnych sieci, wytycznych dotyczących średnic nominalnych samych hydrantów, jak i dokładne regulacje co do lokalizacji i oznaczania hydrantów zewnętrznych - w zależności od charakterystyki obszaru lub obiektu, w którym będą one zainstalowane.
Wymagania dla sieci wodociągowych przeciwpożarowych
Sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”, powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymaganą wydajność i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa (megapaskala), przez co najmniej 2 godziny.
Rodzaje sieci i wydajność:
- Przepisy wskazują, że sieci wodociągowe ppoż. powinno wykonywać się jako sieci obwodowe.
- Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s, dopuszczalna jest budowa sieci rozgałęzieniowej.
- Dopuszcza się również budowę rozgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
- W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.
- Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm³/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.
- Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.
Typy hydrantów zewnętrznych i ich zastosowanie
Hydranty zewnętrzne to urządzenia umożliwiające pobór wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio z sieci wodociągowych. Są wykorzystywane do poboru wody do gaszenia pożarów i zaopatrzenia wodnego pojazdów straży pożarnej do celów gaśniczych.
Hydranty nadziemne i podziemne:
- Na sieci wodociągowej ppoż. stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80.
- Możliwe jest instalowanie hydrantów podziemnych DN 80, jeśli instalacja hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudniona lub niewskazana, np. ze względu na utrudnienia w ruchu.
- Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150.
- Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia, które umożliwiają odłączenie ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.
Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:
- dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
- dla hydrantu nadziemnego DN 100 - 15 dm³/s;
- dla hydrantu podziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
- dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 Rozporządzenia - 5 dm³/s.
Lokalizacja i oznakowanie hydrantów zewnętrznych
Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach. Oznaczenie hydrantów powinno być zgodne z Polskimi Normami - każde oznakowanie hydrantu oraz znaki wskazujące jego umiejscowienie będą takie same niezależnie od miejscowości.

Zasady lokalizacji:
- Odległość pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą hydrantami nie powinna przekraczać 150 metrów.
- Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi wyznaczona została na maksymalnie 15 metrów.
- Jeśli hydranty zewnętrzne przeznaczone są do chronienia konkretnego obiektu, pierwszy (najbliższy) z nich umieszczony powinien być w odległości do 75 metrów od obiektu.
- Kolejne hydranty wymagane do ochrony obiektu powinny być rozmieszczone w odległości do 150 metrów od siebie.
- Hydrant zawsze powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów.
- Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy.
Oznakowanie:
Do oznakowania hydrantów stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe, posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem, do oznakowania hydrantu zewnętrznego można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D), co zapewnia jej widoczność z każdej strony.
Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami, wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkości charakterystycznych hydrantu. Przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu, na którym należy umieścić zakaz parkowania.
Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się znaki bezpieczeństwa - znaki ochrony przeciwpożarowej, dla których obowiązuje norma PN-EN ISO 7010.
Tabliczki orientacyjne stosuje się do umieszczania informacji na temat instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych. Na czerwonych umieszcza się informacje dotyczące hydrantu zewnętrznego, natomiast na białych - informacje dotyczące pozostałych elementów sieci.
Wymagania techniczne i dokumentacja
Każdy zainstalowany hydrant zewnętrzny musi odpowiadać nie tylko regulacjom prawnym, ale również posiadać niezbędną dokumentację techniczną. Hydranty zewnętrzne, montowane na sieciach wodociągowych, muszą legitymować się co najmniej w dniu produkcji:
- aprobatą techniczną (lub Krajową Oceną Techniczną - KOT),
- atestem higienicznym Państwowego Zakładu Higieny (PZH) oraz
- świadectwem dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej.
Brak któregokolwiek z nich uniemożliwia wprowadzenie danego hydrantu do użytku. Hydranty zewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).
Należy pamiętać, że podane w rozporządzeniu średnice dotyczą średnic nominalnych wewnętrznych, dlatego projektując sieci z tworzyw sztucznych, gdzie rury oznaczane są przez podanie średnicy zewnętrznej, należy sprawdzić, czy po odjęciu grubości ścianki spełniamy założenia rozporządzenia.
Zgodnie z normą PN-B-02863 minimalna odległość zasuwy od hydrantów zewnętrznych wynosi 1 m. Pominięcie tego wymogu przez projektanta często uniemożliwia poprawny montaż hydrantu zewnętrznego.
Zagrożenia pożarowe i znaczenie hydrantów
Zagrożenie pożarowe stanowi poważne niebezpieczeństwo dla wszystkich osób znajdujących się w budynkach, w których pojawiło się zarzewie ognia. Hydranty przeciwpożarowe montowane w sieciach wodociągowych są ważnym elementem ochrony ludzi i obiektów. Wozy strażackie dysponują ograniczonymi zbiornikami - w przypadku długotrwałych działań konieczne jest szybkie ich podpięcie pod stałe źródło zasilania, takie jak hydrant zewnętrzny. Szybka lokalizacja hydrantu warunkuje zapewnienie stałego dostępu do wody i szybkie ugaszenie pożaru.
Woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów powinna być dostępna w szczególności z urządzeń zaopatrujących w wodę ludność, zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
Ćwiczenie umiejętności 14-1: Otwieranie hydrantu
Hydranty wewnętrzne
Instalacje hydrantowe są przeznaczone do gaszenia pożarów w miejscach, w których odłączono zasilanie elektryczne. W instalacjach przeciwpożarowych montuje się hydranty wewnętrzne z wężami półsztywnymi o średnicach węży 25 mm lub 33 mm. Używane są także hydranty z wężem płasko składanym o średnicy 52 mm. Instaluje się również hydranty 52, które nie są wyposażone w węże pożarnicze. Zasilenie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione na okres nie krótszy niż 1 h.
Lokalizacja hydrantów wewnętrznych:
- Hydranty 25 są instalowane w strefach pożarowych, które kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II i ZL V, gdy strefa pożarowa jest > 200 m².
- Znajdą się one na każdej kondygnacji budynku wysokiego albo wysokościowego mieszkalnego ZL III.
- W budynkach niskich ZL III są konieczne, gdy strefa pożarowa jest > 1000 m².
- W budynkach średniowysokich będą obowiązkowe przy strefie powyżej 200 m², chyba że chodzi o kondygnację nadziemną, nad którą znajdują się tylko strefy ZL IV, a powierzchnia ZL III przekracza 1000 m².
- Hydranty 33 umieszcza się w garażach jednokondygnacyjnych mających więcej niż 10 stanowisk postojowych, a także w garażach wielokondygnacyjnych i niektórych obiektach przemysłowych.
- Hydranty ppoż. powinny się znaleźć m.in. przy wejściach do budynku oraz na klatkach schodowych przy każdej kondygnacji budynku.
- Należy je montować również na korytarzach poszczególnych kondygnacji budynków wysokich, a także wysokościowych oraz w przejściach, jak również przy wyjściach.
tags: #hydrant #do #studni #glebinowej