Hydranty przeciwpożarowe, montowane w sieciach wodociągowych, są nieodzownym elementem ochrony ludzi i obiektów. Odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa przeciwpożarowego, umożliwiając efektywne prowadzenie akcji ratowniczo-gaśniczych. Hydranty zewnętrzne są wykorzystywane do poboru wody do gaszenia pożarów oraz zaopatrzenia wodnego pojazdów straży pożarnej.

Nadziemny hydrant przeciwpożarowy z podwójnym zamknięciem
Współczesne nadziemne hydranty przeciwpożarowe, często wyposażone w zaawansowane rozwiązania techniczne, stanowią idealne rozwiązanie do zwiększania bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Przykładem jest hydrant z podwójnym zamknięciem, charakteryzujący się wysoką jakością wykonania i niezawodnością.
Konstrukcja i materiały
Kolumna nadziemnego hydrantu ppoż. jest często wykonana ze sferoidalnej rury żeliwnej, która jest pokryta cynkiem i malowana powłoką epoksydową. Taka konstrukcja zapewnia solidność, chroni przed korozją oraz wpływem promieni UV. Korek uszczelniający hydrantu ppoż. produkowany jest z mosiądzu prasowanego, a specjalny pierścień zabezpiecza go przed wykręceniem.
Bezpieczeństwo gwarantuje również system powstrzymujący wypływ wody w przypadku złamania armatury, na przykład przy uderzeniu samochodu. Gniazdo uszczelniająco-odwadniające wykonane jest z mosiądzu metodą napawania, stanowiąc monolityczną bryłę z korpusem dolnym, co czyni je odpornym na zarysowania i uszkodzenia powierzchni.
Element odcinająco-zamykający (grzyb) jest całkowicie zawulkanizowany gumą EPDM, a trzpień wykonany ze stali nierdzewnej z walcowanym gwintem i scalonym kołnierzem trzpienia. Uszczelnienie trzpienia jest o-ringowe, a strefa o-ringowego uszczelnienia korka jest odseparowana od medium, co zwiększa jego trwałość.
Warto również zaznaczyć, że wszystkie materiały zewnętrzne i wewnętrzne są odporne na korozję, a sam hydrant jest odporny na środki dezynfekcyjne (sugerowany roztwór NaOCl).
Kluczowe cechy funkcjonalne
Funkcjonalność nowoczesnych hydrantów ppoż. opiera się na szeregu innowacyjnych rozwiązań:
- Samoczynne całkowite odwodnienie z chwilą pełnego odcięcia przepływu.
- Podwójne zamknięcie przepływu, realizowane za pomocą kuli w komorze zaworowej.
- Zawór napowietrzający usytuowany w pokrywie, umożliwiający efektywne odwodnienie hydrantu.
- Możliwość obrotu korpusu górnego o dowolny kąt.
- Możliwość wymiany korpusu górnego bez konieczności zamknięcia zasuwy odcinającej.
Personalizacja i zgodność z normami
Producenci często zapewniają zgodność nadziemnych hydrantów pożarowych z podwójnym zamknięciem ze wszystkimi obowiązującymi normami, co pozwala na ich wykorzystanie jako elementu skutecznej ochrony przeciwpożarowej w przestrzeni publicznej. Istnieje także możliwość personalizacji produktu, na przykład poprzez wykonanie pola herbowego na korpusie, w postaci monolitycznego odlewu żeliwnego, z odwzorowaniem herbu miejskiego lub logo z zachowaniem precyzji i estetyki.
Rola i zastosowanie hydrantów w systemach przeciwpożarowych
Hydranty nadziemne o średnicy nominalnej DN 80 są kluczową częścią instalacji wodociągowej i przeciwpożarowej. Są one wykorzystywane przy gaszeniu pożarów bądź napełnianiu wozów strażackich. Najważniejsze części hydrantu są często wykonane z żeliwa sferoidalnego, wytrzymałego stopu żelaza z węglem, używanego do wyrobu części poddawanych dużym obciążeniom.
Hydranty wewnętrzne
Przepisy i wymagania prawne dotyczące hydrantów zewnętrznych
Projektowanie i rozmieszczanie hydrantów zewnętrznych jest ściśle regulowane polskimi przepisami, mającymi na celu zapewnienie skutecznej ochrony przeciwpożarowej.
Podstawowe akty prawne
Do najważniejszych przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zaopatrzeniem w wodę należą:
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2010 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst ujednolicony.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243 z 2005 r. poz. 2063).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137).
Wymagania przeciwpożarowe dla sieci wodociągowych
Sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”, powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń. Urządzenia te muszą zapewniać wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny. Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm3/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa, przez co najmniej 2 godziny.
Sieć wodociągową przeciwpożarową należy wykonywać jako sieć obwodową. Dopuszcza się budowę sieci rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm3/s. W przypadku, gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm3/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.
Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm3/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych. Należy pamiętać, że podane w rozporządzeniu średnice dotyczą średnic nominalnych wewnętrznych; projektując sieci z tworzyw sztucznych, gdzie rury oznaczane są przez podanie średnicy zewnętrznej, należy sprawdzić, czy po odjęciu grubości ścianki spełniane są założenia rozporządzenia.

Wymagania dotyczące samych hydrantów
Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykład ze względu na utrudnienia w ruchu. Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia umożliwiające odłączanie ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci. Hydranty zewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).
Odległości i wydajność
- Minimalna odległość od ściany chronionego budynku - co najmniej 5 m.
- Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy.
Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:
- Dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 10 dm3/s.
- Dla hydrantu nadziemnego DN 100 - 15 dm3/s.
- Dla hydrantu podziemnego DN 80 - 10 dm3/s.
- Dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 - 5 dm3/s.
Wymagania dla sieci o dużej średnicy
Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne, spełniające następujące wymagania:
- Średnica nominalna hydrantu powinna wynosić DN 100 lub DN 150.
- Wydajność nominalna przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm3/s.
- Hydranty powinny być usytuowane w miejscach dostępnych z głównych dróg komunikacyjnych na terenie jednostki osadniczej.
- Miejsce usytuowania hydrantu należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkości charakterystycznych hydrantu.
- Przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu.
- Na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania.
Określenia potrzeb w zakresie instalowania tych hydrantów dokonują właściwe miejscowo organy Państwowej Straży Pożarnej w ramach opiniowania projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.
Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia na sieci wodociągowej należy stosować hydranty nadziemne DN80 mm dla sieci o średnicy do DN250 mm i DN100 mm na sieci wodociągowej DN250 i większej. W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant, odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.
Komendant Państwowej Straży Pożarnej (PSP) ma 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektu budowlanego, zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.