Hydrant Zewnętrzny Nadziemny: Kompleksowy Przewodnik po Wymaganiach i Zastosowaniu

W poniższym artykule przedstawiono wytyczne projektowania i rozmieszczania hydrantów przeciwpożarowych zewnętrznych, a także omówiono najważniejsze przepisy związane z ochroną przeciwpożarową w Polsce. Hydranty przeciwpożarowe, montowane w sieciach wodociągowych, stanowią ważny element ochrony ludzi i obiektów.

Hydranty zewnętrzne są wykorzystywane do poboru wody do gaszenia pożarów i zaopatrzenia wodnego pojazdów straży pożarnej do celów gaśniczych. Są one częścią systemu mającego zapewnić obiektom i mieszkańcom bezpieczeństwo w razie wybuchu pożaru. Zasadniczo urządzenia do poboru wody można podzielić na dwie kategorie: hydranty zewnętrzne i wewnętrzne. W niniejszym artykule skupimy się wyłącznie na hydrantach zewnętrznych, w szczególności nadziemnych.

Kluczowe Akty Prawne i Przepisy

Ochrona przeciwpożarowa w Polsce jest regulowana przez szereg aktów prawnych. Prawidłowe projektowanie, instalowanie i utrzymanie hydrantów zewnętrznych jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego. Do najważniejszych przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zaopatrzeniem w wodę należą:

• Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst ujednolicony. Prawo budowlane mówi, że obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach i zgodnie z zasadami techniki, zapewniając m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Jest to kluczowe rozporządzenie dla wymagań dotyczących hydrantów zewnętrznych, które zawiera również informacje dotyczące sposobów określania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690).
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243 z 2005 r. poz. 2063).
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137).

Sieć Wodociągowa Przeciwpożarowa - Podstawa Działania Hydrantów

Hydrant zewnętrzny jest częścią sieci wodociągowej stanowiącej źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwanej dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”.

Wymagania Techniczne dla Sieci

• Zasilanie: Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń. Muszą one zapewniać wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny.
• Wydajność i Ciśnienie: Sieć powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa (megapaskala), przez co najmniej 2 godziny.
• Rodzaje Sieci: Sieć wodociągową przeciwpożarową należy wykonywać jako sieć obwodową. Dopuszcza się budowę sieci rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s. Dopuszcza się również budowę odgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
• Zasilanie Sieci o Dużej Wydajności: W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.
• Jednoczesny Pobór Wody: Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm³/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.
• Maksymalne Ciśnienie: Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.
• Średnice Nominalne: Należy pamiętać, że podane w rozporządzeniu średnice dotyczą średnic nominalnych wewnętrznych. Dlatego projektując sieci z tworzyw sztucznych, gdzie rury oznaczane są przez podanie średnicy zewnętrznej, należy sprawdzić, czy po odjęciu grubości ścianki spełniane są założenia rozporządzenia.

Rodzaje Hydrantów Zewnętrznych i Ich Specyfikacje Techniczne

Hydranty zewnętrzne to urządzenia umożliwiające pobór wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio z sieci wodociągowych. Powinny one spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).

Typy i Średnice Hydrantów

• Hydranty Nadziemne DN 80: Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia na sieci wodociągowej należy stosować hydranty nadziemne DN 80 mm dla sieci o średnicy do DN 250 mm.
• Hydranty Podziemne DN 80: Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykład ze względu na utrudnienia w ruchu. Decyzję o budowie hydrantu podziemnego zazwyczaj podejmuje się w przypadku, w którym istnieją jakiekolwiek przeciwwskazania do budowy hydrantu nadziemnego.
• Hydranty o Zwiększonej Wydajności (DN 100 lub DN 150): Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne o średnicy nominalnej DN 100 lub DN 150.

Wydajność Nominalna Hydrantów Zewnętrznych

Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:

• Dla hydrantu nadziemnego DN 80: 10 dm³/s.
• Dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci o wydajności 5 dm³/s (jak w § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ppoż.): 5 dm³/s.
• Dla hydrantu nadziemnego DN 100: 15 dm³/s.
• Dla hydrantu podziemnego DN 80: 10 dm³/s.

Dla hydrantów nadziemnych o średnicy nominalnej DN 100 lub DN 150, instalowanych na sieciach DN 250 i większych, wydajność nominalna przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm³/s.

Odcięcia i Zasuwy Hydrantowe

Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia umożliwiające odłączanie ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci. W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant, odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.

Lokalizacja i Rozmieszczenie Hydrantów Zewnętrznych

Hydranty zewnętrzne umieszcza się na terenach, na których wymagane jest przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne, wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach. Hydranty zewnętrzne znajdują zastosowanie w pobliżu zabudowań o charakterze mieszkalnym, a także miejscach podwyższonego ryzyka, tj. stacje benzynowe, fabryki, obiekty, na których odbywają się imprezy masowe, dworce itp.

Wytyczne dotyczące rozmieszczenia:

• Dostępność: Hydranty powinny być umiejscowione w sposób łatwo dostępny z dróg komunikacyjnych.
• Odległość między hydrantami: Odstępy między hydrantami nie powinny być większe niż 150 m. Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy.
• Odległość od budynku: Hydrant powinien być usytuowany co najmniej 5 m od ściany chronionego budynku.
• Stanowisko czerpania wody: Przy hydrantach o zwiększonej wydajności (DN 100 lub DN 150) należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu. Na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania.

Określenia potrzeb w zakresie instalowania hydrantów, szczególnie tych o zwiększonej wydajności, dokonują właściwe miejscowo organy Państwowej Straży Pożarnej w ramach opiniowania projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych

Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami. Do oznakowania hydrantów stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe, posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem do oznakowania hydrantu zewnętrznego można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D).

Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się znaki bezpieczeństwa - znaki ochrony przeciwpożarowej, dla których obowiązuje norma PN-EN ISO 7010.

W celu umieszczenia informacji na temat instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych stosuje się tabliczki orientacyjne. Na czerwonych tabliczkach umieszcza się informacje dotyczące hydrantu zewnętrznego, natomiast na białych - informacje dotyczące pozostałych elementów sieci.

Obowiązki i Utrzymanie Hydrantów

Ochrona przeciwpożarowa pozostaje w gestii gminy, która ma obowiązek łożyć na utrzymanie sieci wodociągowej i hydrantów. Natomiast bezpośrednią pieczę nad sprawnością i gotowością elementów należących do sieci sprawują przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne. Tym samym tylko one są upoważnione do użytkowania hydrantów.

Hydranty, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne, powinny być co najmniej raz w roku poddawane okresowej ocenie technicznej. Inwestor, na którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, na podstawie art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, musi uzyskać pozytywne stanowisko Komendanta PSP. Komendant PSP ma 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektu budowlanego.

tags: #hydrant #nadzien #mny #zewnetrzny