Aby móc pobrać wodę bezpośrednio z sieci wodociągowej, niezbędny jest hydrant. Jak się okazuje, istnieje kilka rodzajów tych urządzeń, a każde z nich spełnia trochę inne zadania. Zasadniczo urządzenia do poboru wody można podzielić na dwie kategorie, tj. hydranty zewnętrzne i wewnętrzne. Wykorzystywane są głównie przeciwpożarowo, ale także (w przypadku zewnętrznych) jeśli zachodzi potrzeba poboru wody w innych celach, na przykład gospodarczych. Pozwalają na bezpośredni pobór wody pod sporym ciśnieniem z sieci wodociągowej, stanowiąc kluczowy element systemu bezpieczeństwa obiektów i mieszkańców. Wszystkie hydranty powinny być co najmniej raz w roku poddawane okresowej ocenie technicznej.
Hydranty Zewnętrzne: Bezpieczeństwo i Lokalizacja
Funkcje i Wymogi Umiejscowienia
Hydranty zewnętrzne znajdują zastosowanie w pobliżu zabudowań o charakterze mieszkalnym, a także miejscach podwyższonego ryzyka, tj. stacje benzynowe, fabryki, obiekty, na których odbywają się imprezy masowe, dworce itp. Według prawa powinny być umiejscowione w sposób łatwo dostępny z dróg komunikacyjnych i w odstępach nie większych niż 150 m. Tego typu hydranty często bardzo rzucają się w oczy, pełniąc jednocześnie funkcję alarmową.
Rodzaje Hydrantów Zewnętrznych
Hydrant zewnętrzny jest częścią sieci wodociągowej stanowiącej źródło wody do celów przeciwpożarowych. Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Decyzję o budowie hydrantu podziemnego zazwyczaj podejmuje się w przypadku, w którym istnieją jakiekolwiek przeciwwskazania do budowy hydrantu nadziemnego (na przykład utrudnienia w ruchu). Możliwe jest instalowanie hydrantów podziemnych DN 80, jeśli instalacja hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudniona lub niewskazana. Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150.
Aspekty Prawne i Techniczne
Prawo budowlane mówi, że obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach i zgodnie z zasadami technicznej, zapewniając m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dla niektórych obiektów konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru - szczegółowe wytyczne zawarte są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. W rozporządzeniu znajdują się również informacje dotyczące m.in. sposobów określania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych.
Dla pozostałych obiektów budowlanych woda do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru jest zapewniana w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm3/s. Sieci wodociągowe będące źródłem wody do celów przeciwpożarowych powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymagania wydajności i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Przepisy wskazują, że przeciwpożarowe sieci wodociągowe powinno wykonywać się jako sieci obwodowe. Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm3/s, dopuszczalna jest jednak budowa sieci rozgałęzieniowej. Dopuszcza się również budowę rozgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia, które umożliwiają odłączenie ich od sieci.
Hydranty Wewnętrzne: Ochrona w Budynkach
Specyfika i Wymagania Montażowe
Hydranty wewnętrzne, jak sama nazwa wskazuje, znajdują zastosowanie wewnątrz budynków szczególnie zagrożonych pożarem. Najczęściej stosowany model hydrantów wewnętrznych występuje w postaci metalowej szafki, niekiedy z przeszklonymi drzwiami przednimi. Wewnątrz (w większości modeli) znajdują się: wąż, zawód oraz prądownica. Hydranty wewnętrzne muszą być zamontowane we wszystkich budynkach, które zostały zakwalifikowane do kategorii zagrożenia ludności ZL, np. DN 25 z wężem półsztywnym w budynkach zamieszkania zaliczonych do ZL I, II, III i V (wysokie i niskie o powierzchni ponad 200 m2).
Hydranty Podtynkowe a Estetyka
W kontekście estetyki i dostępnej przestrzeni, hydranty podtynkowe posiadają mniejszą głębokość niż natynkowe, umożliwiającą montaż we wnęce ściany. Dzięki temu można je umiejscowić na ograniczonej przestrzeni, a także w miejscach odznaczających się wysoką estetyką, gdzie widoczne elementy instalacji są niepożądane.
Hydranty Ozdobne i Architektoniczne
Gdzie Estetyka Spotyka Funkcjonalność
Współczesne rozwiązania w zakresie bezpieczeństwa coraz częściej łączą funkcjonalność z dbałością o estetykę. Tam, gdzie standardowe hydranty mogą kolidować z architekturą lub krajobrazem, pojawiają się specjalne, ozdobne lub architektoniczne modele. Są one projektowane w taki sposób, aby harmonijnie wkomponować się w otoczenie, stając się dyskretnym, a niekiedy nawet dekoracyjnym elementem przestrzeni miejskiej czy prywatnej.
Specyfikacja Produktu Ozdobnego
Przykładem takiego rozwiązania może być hydrant ozdobny o wymiarach: wysokość 273,5 cm i szerokość 47 cm. Dostępny jest w standardowym kolorze RAL 7021 (szary ciemny), jednak istnieje możliwość zamówienia go w innych kolorach RAL lub z powłokami patynowanymi za dodatkową opłatą +5%, co podkreśla jego dekoracyjny charakter. Indeks produktu S20 świadczy o specjalistycznym przeznaczeniu. Cena brutto takiego urządzenia może wynosić około 32 370,83 zł (z VAT), co odzwierciedla jego unikalny design i jakość wykonania.
Zarządzanie i Oznakowanie Hydrantów
Odpowiedzialność za Utrzymanie
Ochrona przeciwpożarowa pozostaje w gestii gminy, która ma obowiązek łożyć na utrzymanie sieci wodociągowej i hydrantów. Natomiast bezpośrednią pieczę nad sprawnością i gotowością elementów należących do sieci sprawują przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne. Tym samym tylko one są upoważnione do użytkowania hydrantów.
Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych
Do oznakowania hydrantów zewnętrznych stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą "Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe", posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D), które zwiększają widoczność hydrantu.
Oznakowanie Hydrantów Wewnętrznych
Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się znaki bezpieczeństwa - znaki ochrony przeciwpożarowej. Dla znaków ochrony przeciwpożarowej obowiązuje norma PN-EN ISO 7010, przy czym w dalszym ciągu można stosować znaki zgodne z wymaganiami wycofanej już normy PN-92/N-01256/01.
Tabliczki Orientacyjne
Informacje na temat instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych umieszcza się na tabliczkach orientacyjnych. Na czerwonych umieszcza się informacje dotyczące hydrantu zewnętrznego, natomiast na białych - informacje dotyczące pozostałych elementów sieci.
Podstawy Prawne i Przepisy
Szczegółowe wytyczne dotyczące przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru oraz zasad korzystania z sieci wodociągowej do celów przeciwpożarowych zawiera Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. (Dz.U.2009.124.1030). Akt ten reguluje między innymi sposoby określania wymaganej ilości wody, rodzaje i średnice hydrantów zewnętrznych (np. dla hydrantu nadziemnego DN 80 wymagana wydajność wynosi 5 dm3/s na określonych sieciach), oraz wymagania dotyczące zasilania sieci wodociągowych będących źródłem wody do celów przeciwpożarowych. Podkreśla się również, że hydranty zewnętrzne powinny być wyposażone w odcięcia, umożliwiające ich odłączenie od sieci. Określenia potrzeb w zakresie instalowania hydrantów, o których mowa w ustępach rozporządzenia, są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego.