Wprowadzenie i Rola Hydrantów Zewnętrznych
Hydranty przeciwpożarowe montowane w sieciach wodociągowych są ważnym elementem ochrony ludzi i obiektów. Hydranty zewnętrzne są wykorzystywane do poboru wody do gaszenia pożarów i zaopatrzenia wodnego pojazdów straży pożarnej do celów gaśniczych.
Podstawy Prawne Projektowania Hydrantów
Do najważniejszych przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zaopatrzeniem w wodę należą:
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2010 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst ujednolicony.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243 z 2005 r. poz. 2063).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. Hydrant przeciwpożarowy nadziemny DN100. Ostatni dokument wydawany jest przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej.
W niniejszym artykule skupiono się wyłącznie na projektowaniu i rozmieszczaniu hydrantów, pomijając zasady obliczania ilości wody do celów przeciwpożarowych.
Wymagania dla Sieci Wodociągowych Przeciwpożarowych (§ 9 Rozporządzenia MSWiA)
Zasilanie, Wydajność i Ciśnienie
Sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”, powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny.
Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa (megapaskala), przez co najmniej 2 godziny.
Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.
Konfiguracja i Projektowanie Sieci
Sieć wodociągową przeciwpożarową należy wykonywać jako sieć obwodową. Dopuszcza się budowę sieci wodociągowej przeciwpożarowej rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s. Dopuszcza się również budowę odgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.
Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm³/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.
Średnice Nominalne Rur i Materiały
Należy pamiętać, że podane w rozporządzeniu średnice dotyczą średnic nominalnych wewnętrznych. Dlatego, projektując sieci z tworzyw sztucznych, gdzie rury oznaczane są przez podanie średnicy zewnętrznej, należy sprawdzić, czy po odjęciu grubości ścianki spełniamy założenia rozporządzenia.
Rodzaje i Wymagania dla Hydrantów Zewnętrznych (§ 10 Rozporządzenia MSWiA)
Typy i Średnice Hydrantów
Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykład ze względu na utrudnienia w ruchu.
Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia, na sieci wodociągowej należy stosować hydranty nadziemne DN 80 mm dla sieci o średnicy do DN 250 mm i DN 100 mm na sieci wodociągowej DN 250 i większej.
Wyposażenie, Normy i Oznaczenia
Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia umożliwiające odłączanie ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.
Hydranty zewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).
Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami.
Lokalizacja i Dostępność
Przy odbiorze niektórych obiektów strażacy wymagają, aby wymiar 150 metrów spełniony był w polu widzenia. Od ściany chronionego budynku hydrant powinien znajdować się co najmniej 5 m.
Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy. W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.
Wydajność Nominalna Hydrantów Zewnętrznych w Zależności od Średnicy
Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:
- dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
- dla hydrantu nadziemnego DN 100 - 15 dm³/s;
- dla hydrantu podziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
- dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 - 5 dm³/s.
Specjalne Wymagania dla Hydrantów o Zwiększonej Wydajności (DN 100 i DN 150)
Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne, spełniające następujące wymagania:
- średnica nominalna hydrantu powinna wynosić DN 100 lub DN 150;
- wydajność nominalna przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm³/s;
- hydranty powinny być usytuowane w miejscach dostępnych z głównych dróg komunikacyjnych na terenie jednostki osadniczej;
- miejsce usytuowania hydrantu należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkości charakterystycznych hydrantu;
- przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu;
- na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania.
Określenia potrzeb w zakresie instalowania hydrantów, o których mowa powyżej, dokonują właściwe miejscowo organy Państwowej Straży Pożarnej w ramach opiniowania projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Procedury Odbiorowe i Uzgodnienia Projektów
Inwestor, na którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, na podstawie art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), musi uzyskać stanowisko Komendanta PSP. Komendant PSP ma 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektu budowlanego.
Szczegółowa Charakterystyka Hydrantu Nadziemnego SMART DN150 PN16
Hydrant nadziemny SMART DN150 PN16, model AF02-250W-01, to nowoczesne i wytrzymałe urządzenie przeznaczone do pracy w sieciach wodociągowych oraz przeciwpożarowych. Zastosowano w nim pojedyncze zamknięcie typu C oraz konstrukcję zgodną z normami ANSI/AWWA C502 i EN 14384, co gwarantuje wysoką niezawodność i bezpieczeństwo użytkowania.
Hydrant został wykonany z żeliwa sferoidalnego, z którego powstają głowica, kolumny oraz kołnierz przyłączeniowy. Dzięki zastosowaniu łamliwej konstrukcji kolumny i kołnierza, urządzenie minimalizuje szkody w przypadku ewentualnych kolizji drogowych. Model ten posiada automatyczne, wymuszone smarowanie trzpienia, które uruchamia się podczas używania hydrantu, co wpływa na dłuższą trwałość i bezawaryjność całego systemu.
Wlot hydrantu wykonano w standardzie DN150 (6”) z kołnierzem EN 1092-2 PN16, natomiast opcjonalnie dostępny jest także kołnierz ANSI B16.1 Klasa 125.
Hydrant pokryto trwałą powłoką ochronną - epoksydową nakładaną elektrostatycznie lub farbą natryskową zgodną z AWWA C550, a część dolna została zabezpieczona powłoką bitumiczną, odporną na wpływ wilgoci i czynników środowiskowych. Urządzenie pracuje w szerokim zakresie temperatur od -10°C do 82°C, a jego dopuszczalne ciśnienie robocze wynosi 250 PSI (17 bar).
Hydrant posiada komplet kluczowych certyfikatów, w tym UL Listed, FM Approved, CPR, dopuszczenie CNBOP oraz atest PZH, co potwierdza jego wysoką jakość i zgodność z wymaganiami rynku europejskiego i międzynarodowego.
