Hydranty wewnętrzne stanowią jeden z podstawowych i najczęściej spotykanych elementów systemów przeciwpożarowych. Pełnią bardzo ważną funkcję w systemie ochrony przeciwpożarowej i są integralnym elementem stałych urządzeń gaśniczych. Stosuje się je przede wszystkim w budynkach użyteczności publicznej (galerie handlowe, urzędy, hotele), przemysłowych, firmowych oraz wielorodzinnych budynkach mieszkalnych. Wszędzie tam, gdzie ryzyko pożaru jest podwyższone, przepisy wymuszają stosowanie środków zaradczych.
Szafka hydrantowa zapewnia natychmiastowy dostęp do wody gaśniczej i umożliwia skuteczne działanie jeszcze przed przyjazdem straży pożarnej. Hydrant wewnętrzny to stałe urządzenie montowane na sieci wodociągowej, które ma na celu zapobieganie i gaszenie pożarów grupy A. W sytuacji pożaru, hydrant wewnętrzny może być używany przez każdą osobę znajdującą się w budynku, pod warunkiem, że jest w stanie bezpiecznie obsługiwać urządzenie.
Rodzaje hydrantów wewnętrznych ze względu na średnicę węża
Wybierając hydrant dla danego obiektu, kluczowe jest uwzględnienie obliczeń dotyczących zapotrzebowania na wodę niezbędną do ugaszenia pożaru. Praktyka pokazuje natomiast, że najczęściej wybierane są hydranty wewnętrzne o średnicach 25, 33 oraz 52 mm. Te oznaczenia, DN25, DN33 oraz DN52, różnią się oczywiście średnicą wewnętrzną węża, która jest wyrażona w milimetrach.
Hydrant wewnętrzny DN25
Hydrant wewnętrzny DN25 to najpopularniejszy typ stosowany w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, biurowcach, hotelach i obiektach użyteczności publicznej. Jest to często spotykany element instalacji przeciwpożarowej również w urzędach czy placówkach oświatowych. Wyposażony jest w wąż półsztywny o średnicy 25 mm i długości 20 lub 30 metrów. Specyfiką takich hydrantów jest zastosowanie w nich węża półsztywnego, który jest o wiele łatwiejszy w obsłudze przez osoby niewykwalifikowane, znajdujące się w sytuacji zagrożenia pożarem. Pozwala to na szybkie rozpoczęcie akcji gaśniczej. Hydranty DN25 zapewniają wydajność minimum 1,0 dm³/s przy ciśnieniu 0,2 MPa, co wystarcza do samodzielnego gaszenia pożarów w fazie początkowej.
Hydrant wewnętrzny DN33
Hydrant wewnętrzny DN33 przeznaczony jest przede wszystkim do garaży podziemnych i wielopoziomowych parkingów. Hydranty o średnicy 33 mm są często wykorzystywane również w niektórych pomieszczeniach przemysłowo-magazynowych. Większa średnica węża (33 mm) zapewnia zwiększoną wydajność - minimum 1,5 dm³/s - niezbędną przy gaszeniu pożarów pojazdów. Modele o średnicy 33 mm wyposażone są w węże półsztywne, które oferują większą elastyczność i tym samym są łatwiejsze w użytkowaniu.
Hydrant wewnętrzny DN52
Hydrant wewnętrzny DN52 to największy typ hydrantu, stosowany w halach produkcyjnych, magazynach wysokiego składowania, centrach logistycznych i innych obiektach przemysłowych. Hydranty DN52 oferują o wiele większą wydajność, dlatego stosuje się je w strefach pożarowych, w budynkach o znacznej kubaturze oraz w miejscach cechujących się wysoką gęstością obciążenia ogniowego. Wyposażony jest w wąż płasko składany o średnicy 52 mm, który przed użyciem wymaga pełnego rozwinięcia. Charakterystyczną cechą tych modeli jest użycie w nich węży płasko-składanych, znacznie cięższych i tym samym trudniejszych w obsłudze w porównaniu z hydrantami DN25 i DN33.
Porównanie rodzajów węży
Różnice między hydrantami nie ograniczają się tylko do średnicy węża, ale również do jego rodzaju. Podstawowa różnica sprowadza się do średnicy i rodzaju zastosowanego węża. Modele o średnicach 25 mm i 33 mm wyposażone są w węże półsztywne, które oferują większą elastyczność i tym samym są łatwiejsze w użytkowaniu. Są stosunkowo lekkie i łatwe w obsłudze pod ciśnieniem wody.
Z kolei w hydrancie DN52 stosuje się znacznie cięższy wąż płasko składany o średnicy DN52. Wąż płasko składany wymaga pełnego rozwinięcia przed użyciem, co jest ważne do uwzględnienia w planowaniu akcji gaśniczej.
Wymagania prawne i lokalizacja hydrantów wewnętrznych
Użycie i montaż hydrantów wewnętrznych są ściśle regulowane przez przepisy prawne. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów stanowi podstawę tych regulacji. Wybór odpowiedniego typu hydrantu zależy od przeznaczenia budynku, jego wysokości oraz wymagań określonych w ekspertyzie lub projekcie ochrony przeciwpożarowej.
Zasięg i ciśnienie
- Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody.
- Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.
Wysokość montażu
Wysokość montażu hydrantu wewnętrznego jest kluczowym aspektem jego prawidłowej instalacji. Zgodnie z przepisami, hydranty wewnętrzne powinny być zainstalowane w taki sposób, żeby ich najwyżej położone elementy sterujące nie były wyżej niż 1,5 m nad podłogą.
Lokalizacja i oznakowanie
- Lokalizacja: Hydranty powinny być zlokalizowane w pobliżu potencjalnych źródeł pożaru, takich jak miejsca, w których przechowywane są materiały łatwopalne.
- Oznakowanie: Hydranty powinny być odpowiednio oznaczone, aby były łatwo identyfikowalne. Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.
Sposoby montażu i dodatkowe cechy
Hydranty wewnętrzne, poza omówionymi wcześniej różnicami, można podzielić również ze względu na sposób montażu. Montaż hydrantu wewnętrznego powinien zawsze być wykonywany przez doświadczonego specjalistę, najlepiej pracownika firm specjalizujących się w systemach ochrony przeciwpożarowej.
- Hydranty ścienne (natynkowe): Są to najbardziej powszechne typy hydrantów wewnętrznych. Montuje się je na powierzchni ściany, co jest najprostszym i najszybszym rozwiązaniem montażowym.
- Hydranty wnękowe (podtynkowe): Te drugie pozwalają zaoszczędzić sporo miejsca w pomieszczeniu, dlatego są pożądanym wyborem tam, gdzie dysponujemy ograniczoną powierzchnią, np. na korytarzach. Szafki hydrantowe wnękowe chowa się w ścianie, dzięki czemu nie wystają poza lico i nie zawężają korytarzy.
- Hydranty w układzie bocznym: Wąż rozwijany jest z boku szafki - to idealne rozwiązanie do wąskich przestrzeni.
Kolejnym szczegółem, który warto wziąć pod uwagę, jest kolorystyka. Standardowe wyposażenie obejmuje szafkę stalową malowaną proszkowo w kolorze czerwonym RAL 3000. Wiele modeli oferowanych jest z dodatkowym miejscem na gaśnicę - pod spodem lub z boku szafki hydrantowej. Inna opcja to zakup osobno gaśnicy oraz hydrantu z miejscem przewidzianym do jej montażu.
Przeglądy i konserwacja hydrantów wewnętrznych
Według polskich przepisów, przegląd techniczny hydrantów wewnętrznych powinien być przeprowadzany co najmniej raz na 12 miesięcy. Podczas przeglądu specjalista ocenia stan hydrantu, sprawdza czy wąż jest prawidłowo zwojony, czy zawory działają poprawnie, a także czy ciśnienie wody jest odpowiednie. Regularne kontrole po zainstalowaniu hydrantu są ważne dla sprawdzania jego stanu i funkcjonalności. Pamiętaj, że przeglądy i konserwacja hydrantów to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim ważny element zapewnienia bezpieczeństwa.
Nie jest konieczne, aby użytkownik hydrantu wewnętrznego posiadał specjalistyczne szkolenie z zakresu ochrony przeciwpożarowej, ale warto zauważyć, że pewne podstawowe umiejętności mogą znacznie poprawić efektywność i bezpieczeństwo jego działania. Szkolenia przeciwpożarowe często obejmują instrukcje obsługi hydrantów i mogą okazać się przydatne dla pracowników firm, w których istnieje wysokie ryzyko pożaru.