Hydranty wewnętrzne: Rodzaje, Zastosowanie i Wymogi Prawne

Hydranty wewnętrzne to urządzenia umieszczone na wewnętrznej sieci wodociągowej, służące do poboru wody w celu gaszenia pożarów grupy A (ciała stałe) w zarodku oraz dogaszania pogorzelisk. Umożliwiają one skuteczne gaszenie ognia z większych odległości niż tradycyjne gaśnice, stanowiąc kluczowy element ochrony przeciwpożarowej budynków.

Rodzaje hydrantów wewnętrznych i ich zastosowanie

Hydranty wewnętrzne dzielą się na trzy główne typy, w zależności od średnicy węża, co determinuje ich przeznaczenie i parametry techniczne. Polskie przepisy i normy (w tym PN-EN 671) wyróżniają hydranty DN 25, DN 33 i DN 52.

Hydrant DN 25

• Zastosowanie: Stosowane są w budynkach użyteczności publicznej, takich jak szkoły, banki, sklepy, a także w budynkach zamieszkania zbiorowego.
• Obsługa: Zaprojektowane są tak, aby mogła je obsłużyć osoba bez specjalnego przeszkolenia strażackiego.
• Wąż: Muszą być wyposażone w węże półsztywne, które umożliwiają podawanie wody bez konieczności ich pełnego rozwijania.
• Wymagane parametry: Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu DN 25 wynosi 60 l/min. Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 1,2 MPa.
• Certyfikacja: Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Hydrant DN 33

• Zastosowanie: Montowane są w garażach.
• Obsługa: Podobnie jak hydranty DN 25, są zaprojektowane do obsługi przez osoby bez przeszkolenia strażackiego.
• Wąż: Muszą być wyposażone w węże półsztywne.
• Wymagane parametry: Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu DN 33 wynosi 90 l/min. Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 0,7 MPa.
• Certyfikacja: Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Hydrant DN 52

• Zastosowanie: Stosowane są w budynkach magazynowych i produkcyjnych.
• Wymagane parametry: Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu DN 52 wynosi 150 l/min. Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa.
• Certyfikacja: Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania i innych aspektów technicznych.

Wymogi dotyczące rozmieszczenia i użytkowania

Niezależnie od typu, hydranty wewnętrzne umieszcza się przy drogach komunikacji ogólnej, takich jak wejścia do budynków i na poddasze, korytarze, przejścia oraz wyjścia ewakuacyjne. Muszą znajdować się na każdej kondygnacji, a ich zasięg powinien obejmować całą powierzchnię budynku. Ważne jest również zapewnienie odpowiednio dużej powierzchni przed hydrantem, by swobodnie dało się rozwinąć wąż i doprowadzić go do miejsca pożaru, dosięgając ognia strumieniem wody.

Szafka hydrantowa i bęben

Szafka hydrantowa najczęściej występuje w kolorze czerwonym lub białym, jednak dopuszczalne są inne odcienie, pod warunkiem prawidłowego oznakowania zgodnego z Polską Normą. Na rynku dostępne są różne wykonania szafek, m.in. z miejscem na gaśnice, z drzwiami w ściance bocznej oraz warianty dekoracyjne. Bęben hydrantowy (zwijadło) to element, na który nawinięty jest wąż, i powinien wychylać się na 180 stopni.

Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory DN 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35 ± 0,1 m od podłogi.

Urządzenie do awaryjnego otwierania

Zamykane szafki hydrantu powinny być wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania, zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli zastosowana jest krucha szybka, materiał powinien być takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione lub ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie podczas uruchamiania urządzenia awaryjnego.

Aspekty prawne i normatywne

Kwestia klasyfikacji hydrantów wewnętrznych jako stałych urządzeń gaśniczych (SUG) budzi czasem wątpliwości. Wynikają one z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które określa stałe urządzenia gaśnicze jako te „związane na stałe z obiektem, zawierające zapas środka gaśniczego i uruchamiane samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru” [1]. Ponieważ hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, wiele osób nie zalicza ich do SUG.

Jednakże, zgodnie z nomenklaturą europejską, hydranty wewnętrzne są uznawane za stałe urządzenia gaśnicze. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 „Stałe urządzenia gaśnicze”, a same normy noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”. Dodatkowo, norma PN-ISO 8421-4:1998, omawiająca terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej, definiuje „stałe urządzenie gaśnicze” jako: „zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2].

W świetle norm przedmiotowych, hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Pojawiające się wątpliwości są zazwyczaj wynikiem niewłaściwej interpretacji zapisów rozporządzenia, traktowanego jako jedyna i wyczerpująca definicja stałego urządzenia gaśniczego.

Wymagania dotyczące oznakowania

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010 [5]). Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykłady poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.

Oznakowanie przeciwpożarowe powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Należy jednak pamiętać, że choć poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności i nadal mogą być stosowane. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.

Regulacje prawne

Podstawę prawną dla stosowania i wymagań wobec hydrantów wewnętrznych stanowią m.in.:

• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów [1].
• Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 13 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.

Konserwacja i przeglądy

Hydranty wewnętrzne jako urządzenia przeciwpożarowe należy poddawać przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym. Przeglądy te powinny być przeprowadzane zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach obsługi. Czynności konserwacyjne należy wykonywać w okresach zgodnych z instrukcją Producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.

Przeglądy muszą być wykonywane przez osoby kompetentne, posiadające odpowiednią wiedzę i sprzęt pomiarowy (np. hydrotest). Zaleca się, aby byli to konserwatorzy sprzętu przeciwpożarowego. Jako właściciel obiektu, jest się odpowiedzialnym za to, by w razie pożaru z węża poleciała woda pod odpowiednim ciśnieniem. Za niesprawną instalację przeciwpożarową, w tym brak ciśnienia w hydrancie, grozi mandat karny nakładany przez Państwową Straż Pożarną.

Wymagania dotyczące wydajności i ciśnienia

Minimalna wydajność poboru wody dla zaworu DN 52 wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze DN 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.

Źródła:

• [1] Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109, poz. 719).
• [2] PN-ISO 8421-4:1998 Ochrona przeciwpożarowa. Terminologia.
• [3] Na podstawie: PN-EN 671-1:2012 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 1: Hydranty z wężem półsztywnym oraz PN-EN 671-2:2012 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne.
• [5] ISO 7010:2011 Graphical symbols. Safety colours and safety signs.

tags: #hydrant #wewnetrzny #dotreningu