Hydrant Zewnętrzny o Wydajności 20 dm³/s – Kompleksowe Informacje

Sieć wodociągowa przeciwpożarowa to jeden z podstawowych elementów chroniących obiekty i ludzi przed skutkami pożarów. Zapewnia ona szybki dostęp do stałego źródła wody dla jednostek ochrony przeciwpożarowej niemal w każdym miejscu i w każdym czasie. Jednym z podstawowych, a jednocześnie najbardziej charakterystycznych elementów tej sieci są hydranty zewnętrzne. Niniejszy artykuł stanowi kompleksowy przewodnik po przepisach regulujących hydranty zewnętrzne w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wymagań dotyczących wydajności 20 dm³/s.

Podstawa Prawna i Wymagania Ogólne

Kluczowym dokumentem określającym wymagania dla sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym hydrantów zewnętrznych, jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030). To właśnie w tym akcie prawnym znajdują się szczegółowe regulacje dotyczące niemal każdego aspektu związanego z hydrantami zewnętrznymi, w tym średnic nominalnych sieci, wytycznych dotyczących średnic nominalnych samych hydrantów oraz dokładnych regulacji co do lokalizacji i oznaczania hydrantów zewnętrznych.

Wymagania dotyczące sieci hydrantowych - hydrantów zewnętrznych i hydrantów wewnętrznych - są uszczegółowieniem regulacji zawartych w Prawie budowlanym, które warunkuje możliwość wznoszenia niektórych obiektów budowlanych od zapewnienia im przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach i zgodnie z zasadami technicznej, zapewniając m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego.

Do najważniejszych przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zaopatrzeniem w wodę należą również:

• Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719)
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst ujednolicony
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690)

Wymagania dotyczące Wydajności i Ciśnienia Wody

Woda do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru jest zapewniana w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm³/s. Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa (megapaskala), przez co najmniej 2 godziny.

Hydrant zewnętrzny o wydajności 20 dm³/s

Wymóg zapewnienia wydajności na poziomie 20 dm³/s jest przewidziany w kilku scenariuszach:

• Dla budynków użyteczności publicznej niewymienionych w szczegółowych punktach, wymagane jest zapewnienie 20 dm³/s łącznie z co najmniej dwóch hydrantów o średnicy 80 mm lub 200 m³ zapasu wody w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym. Oznacza to, że suma wydajności pobieranej jednocześnie z kilku hydrantów musi wynosić co najmniej 20 dm³/s. Może to być np. 5 dm³/s + 15 dm³/s na dwóch hydrantach lub 5 dm³/s + 5 dm³/s + 10 dm³/s na trzech hydrantach. Kluczowa jest jednoczesność poboru.
• W przypadku sieci wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250, dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych, powinny być instalowane hydranty nadziemne, których wydajność nominalna przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm³/s. Hydranty te powinny mieć średnicę nominalną DN 100 lub DN 150.
• Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s, dopuszczalna jest budowa sieci rozgałęzieniowej zamiast obwodowej.

Wydajności nominalne hydrantów zewnętrznych

Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:

• dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
• dla hydrantu nadziemnego DN 100 - 15 dm³/s;
• dla hydrantu podziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
• dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 Rozporządzenia MSWiA - 5 dm³/s.

Wymagania Techniczne dla Sieci Wodociągowej Przeciwpożarowej

Sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”, powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymaganą wydajność i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.

Sieci wodociągowe przeciwpożarowe co do zasady należy wykonywać jako sieci obwodowe. Dopuszcza się jednak budowę sieci rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s. Dopuszcza się również budowę odgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.

W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci. Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm³/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.

Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia, które umożliwiają odłączanie ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.

Typy Hydrantów Zewnętrznych

Hydranty zewnętrzne to urządzenia umożliwiające pobór wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio z sieci wodociągowych. Zgodnie z normami europejskimi EN, które dostosowano na potrzeby polskie, rozróżnia się:

• Hydranty pożarowe zewnętrzne nadziemne - norma PN-EN 14384:2009. Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. W przypadku sieci o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250, dla zapewnienia intensywnego czerpania wody, instaluje się hydranty nadziemne o średnicach DN 100 lub DN 150.
• Hydranty pożarowe zewnętrzne podziemne - norma PN-EN 14339. Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, np. ze względu na utrudnienia w ruchu drogowym, ruchu pieszych, uniemożliwienie dojazdu służb ratunkowych, czy w obiektach budowlanych produkcyjnych i magazynowych.

Co do zasady, zalecanym jest - w miarę możliwości - instalowanie na sieci wodociągowej hydrantów zewnętrznych nadziemnych. Są one łatwiejsze do zlokalizowania, a do skorzystania z nich nie jest konieczne stosowanie dodatkowego sprzętu, co zapewnia szybszy dostęp do zasobów wody. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem do oznakowania hydrantu zewnętrznego można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D).

Lokalizacja i Rozmieszczenie Hydrantów Zewnętrznych

Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach. Zgodnie z §10 ust. 4 Rozporządzenia MSWiA z 2009 r., należy zachować następujące odległości:

• Odległość pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą hydrantami nie powinna przekraczać 150 metrów. Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy.
• Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi wyznaczona została na maksymalnie 15 metrów.
• Jeśli hydranty zewnętrzne przeznaczone są do chronienia konkretnego obiektu, pierwszy (najbliższy) z nich umieszczony powinien być w odległości do 75 metrów od obiektu.
• Kolejne hydranty wymagane do ochrony obiektu powinny być rozmieszczone w odległości do 150 metrów od siebie.
• Hydrant zawsze powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów (wynika to pośrednio z wymagań dla dróg pożarowych §12 ust. 2).

Dla hydrantów o wydajności nie mniejszej niż 20 dm³/s, wymaganych na sieciach wodociągowych DN 250 lub większych, hydranty powinny być usytuowane w miejscach dostępnych z głównych dróg komunikacyjnych na terenie jednostki osadniczej. Przy takim hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu, a na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania.

W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant, odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.

Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych

Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami, w szczególności PN-EN ISO 7010. Do oznakowania hydrantów stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle. Oprócz tradycyjnych tabliczek z piktogramem, można stosować również znaki przestrzenne (znaki 3D), co zapewnia ich widoczność z każdej strony.

Dodatkowo, do oznakowania hydrantów podziemnych stosuje się tablice orientacyjne - tablice z informacjami umożliwiającymi dokładne zlokalizowanie miejsca, w którym umieszczona jest klapa zakrywająca dostęp do hydrantu. Na czerwonym znaku z białą obwódką umieszczone są białe piktogramy informujące o obecności hydrantu (biała litera H), średnicy zaworu hydrantu podziemnego oraz kierunku położenia względem znaku i odległości, jaką trzeba pokonać, by znaleźć hydrant.

Do oznakowania hydrantów wewnętrznych stosuje się znaki bezpieczeństwa - znaki ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z normą PN-EN ISO 7010.

Wymagane Dokumenty i Certyfikaty

Każdy zainstalowany hydrant zewnętrzny musi odpowiadać nie tylko regulacjom prawnym, ale także posiadać niezbędną dokumentację techniczną. Hydranty zewnętrzne, montowane na sieciach wodociągowych, muszą legitymować się co najmniej w dniu produkcji:

• aprobatą techniczną (lub Krajową Oceną Techniczną - KOT),
• atestem higienicznym Państwowego Zakładu Higieny (PZH) oraz
• świadectwem dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej.

Brak któregokolwiek z nich uniemożliwia wprowadzenie danego hydrantu do użytku.

Przeglądy i Konserwacja Hydrantów Zewnętrznych

Hydranty zewnętrzne przeciwpożarowe to podstawowe źródło wody wykorzystywane w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Ich prawidłowe rozmieszczenie, stan techniczny oraz wydajność mają bezpośredni wpływ na skuteczność akcji. Zgodnie z Rozporządzeniem MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r., przegląd hydrantów zewnętrznych należy przeprowadzać co najmniej raz w roku.

Przegląd techniczny hydrantów zewnętrznych to kompleksowy proces weryfikacji stanu urządzenia i jego zdolności do szybkiego, bezawaryjnego działania w sytuacji zagrożenia pożarem. Jednym z kluczowych elementów przeglądu jest badanie wydajności hydrantów zewnętrznych. Celem pomiaru jest weryfikacja, czy hydrant dostarcza wystarczającą ilość wody zgodnie z wymaganiami technicznymi. Badanie wydajności hydrantu zewnętrznego polega na pomiarze ilości wody (w dm³/s), jaką hydrant może dostarczyć przy otwartym zaworze.

Regularne przeglądy pozwalają nie tylko potwierdzić sprawność, ale również wykryć usterki i nieprawidłowości, takie jak niewystarczająca wydajność, zanieczyszczenie komory hydrantowej czy utrudniony dostęp, które mogłyby uniemożliwić ich użycie podczas pożaru. Po zakończeniu prac serwisowych sporządza się szczegółowy protokół przeglądu hydrantu zewnętrznego, dokumentujący przeprowadzoną kontrolę oraz jej wyniki, uwagi techniczne i zalecenia pokontrolne.

Oprócz obowiązkowych, corocznych kontroli, istnieją sytuacje, w których zalecane lub wymagane jest przeprowadzenie dodatkowego przeglądu hydrantu zewnętrznego, np. w przypadku przygotowania obiektu do odbioru przez Państwową Straż Pożarną lub długotrwałego wyłączenia hydrantu z eksploatacji. Wyłącznie dokument podpisany przez właściciela sieci potwierdza wydajność sieci wodociągowej.

tags: #hydrant #zewnetrzny #o #wydajnosci #20l #s