Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa i życia społecznego Polski, a województwo małopolskie stanowi ważny region w historii i funkcjonowaniu tych formacji. Chociaż dokładne statystyki dotyczące liczby jednostek OSP wyłącznie na terenie Małopolski nie zawsze są dostępne w ogólnych zestawieniach, można prześledzić ich genezę, rozwój oraz współczesne znaczenie w kontekście regionalnym i ogólnopolskim.
Historia i rozwój OSP w Małopolsce
Pierwsze zorganizowane jednostki pożarnicze, będące prekursorami obecnej OSP, powstały w pierwszej połowie XIX wieku równolegle we wszystkich trzech zaborach. W Galicji, do której należała Małopolska, pierwsza Ochotnicza Straż Ogniowa została założona w 1865 roku w Krakowie z inicjatywy Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie. To wydarzenie zapoczątkowało rozwój ruchu ochotniczego pożarnictwa w regionie.
Po odzyskaniu niepodległości, we wrześniu 1921 roku, związki strażackie połączyły się w Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Na koniec 1923 roku w skład Związku Głównego wchodziły następujące związki wojewódzkie lub związki o charakterze ponadwojewódzkim, w tym również Związek Małopolski oraz Krakowski, co świadczy o ugruntowanej strukturze organizacyjnej na terenie dzisiejszej Małopolski. W 1949 roku związek ten został przez ówczesne władze rozwiązany, po czym reaktywowano go w 1956 roku.
Zakres działalności i struktura OSP
Aktywność OSP nie ogranicza się tylko do działań skierowanych na bezpośrednią pomoc lokalnym społecznościom. Obejmuje również popularyzację wiedzy z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego, akcje promujące kulturę, sport, rekreację i ochronę środowiska. Spośród niemal 700 000 osób działających przy OSP, aż 228 394 strażaków może brać bezpośrednio udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, a także w ratownictwie technicznym, powodziowym, chemicznym i ekologicznym, medycznym, wysokościowym, wodnym oraz w akcjach poszukiwawczo-ratowniczych.
MŁODZI STRAŻACY Z HARTY W AKCJI - STREFA ZADYMIENIA
Jednostki OSP zazwyczaj są alarmowane przez Powiatowe/Miejskie Stanowiska Kierowania Państwowej Straży Pożarnej. Po alarmie ochotnicy udają się do remizy i po zebraniu odpowiedniej liczby strażaków wyjeżdżają na miejsce zdarzenia, najczęściej wspomagając strażaków Państwowej Straży Pożarnej, ale również czasami działając tam samodzielnie.
Jednostki Operacyjno-Techniczne (JOT)
Przy OSP działają Jednostki Operacyjno-Techniczne (JOT), będące odpowiednikami jednostek ratowniczo-gaśniczych PSP. Osoby wyznaczone do działania w strukturach takiej jednostki muszą być w wieku 18-65 lat, mieć aktualne badania lekarskie oraz ukończyć przeszkolenie pożarnicze odpowiednie do zajmowanej funkcji.
Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP)
Przy ochotniczych strażach pożarnych powoływane są również Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP). Stanowią one przyszłe kadrowe zaplecze każdej jednostki i są integralną częścią składową danej jednostki OSP. W naturalny sposób są ośrodkami szkolenia i rekrutacji przyszłych strażaków.
Działalność kulturalna i wychowawcza
Ochotnicze straże pożarne zajmują się również szeroko rozumianą działalnością kulturalną i wychowawczą. W wielu jednostkach powstały sekcje sportowe, zespoły teatralne, działają orkiestry strażackie, zespoły instrumentalno-wokalne, świetlice środowiskowe, izby tradycji, a także z OSP współpracuje wiele lokalnych stowarzyszeń o różnych zainteresowaniach.
Podstawy prawne i patron
Ochotnicze straże pożarne funkcjonują w oparciu o przepisy ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Patronem ochotniczej straży pożarnej jest św. Florian. Strażacy OSP obchodzą swoje święto 4 maja, w dzień uważany za datę śmierci świętego Floriana.
Statystyki ogólnopolskie i kontekst regionalny
W Polsce jest zarejestrowanych 15785 ochotniczych straży pożarnych. Z danych rejestrowych z początku 2018 roku wynika, że w gminach wiejskich i wiejsko-miejskich funkcjonowało 16 390 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, w tym 4341 włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).
Należy jednak zaznaczyć, że w dostarczonym materiale brak jest precyzyjnych danych dotyczących aktualnej liczby jednostek OSP funkcjonujących wyłącznie na terenie województwa małopolskiego. Mimo to, OSP wciąż jest najliczniej reprezentowaną organizacją pozarządową w Polsce, co podkreśla jej kluczową rolę również w Małopolsce, gdzie ich obecność jest nieoceniona dla zapewnienia bezpieczeństwa i wsparcia lokalnych społeczności.
tags: #ilosc #jednostek #osp #w #malopolsce