Terminal DSP w systemach alarmowania Ochotniczych Straży Pożarnych

Zintegrowany System Alarmowania i Ochrony Ludności DSP-50

Przeznaczenie i funkcjonalność

Zintegrowany System Alarmowania i Ochrony Ludności DSP-50 jest przeznaczony do zdalnego, radiowego uruchamiania syren alarmowych Obrony Cywilnej i Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) oraz do alarmowania i powiadamiania osób wyposażonych w pagery (DSP-90S) i telefony komórkowe (Terminal GSM DTG-53). System DSP-50 spełnia wszystkie wymagania techniczne ustalone przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej i posiada zezwolenie nr BliŁ II/44/95 z dnia 11 lipca 1995 r.Informacje o wywoływanych alarmach są przesyłane radiowo w sposób zakodowany. Poprzez zastosowanie specjalnych algorytmów wzajemnych potwierdzeń, system zapewnia stuprocentową pewność przesyłania alarmów. Ponadto, w sieciach Obrony Cywilnej system generuje tzw. sygnały wywoławcze, które mogą być generowane przez wszystkie rodzaje stacji bazowych. Po wysłaniu ze stacji bazowej sygnału wywoławczego, identyfikują go wszystkie stacje obiektowe. Dyspozytor na stanowisku kierowania może określić rodzaj alarmu: sygnał ciągły, przerywany i modulowany, przy czym parametry czasowe sygnału alarmowego można zaprogramować. Możliwe jest również sprzęgnięcie toru fonicznego radiostacji w stacji obiektowej z podłączoną do niej syreną elektroniczną.
Schemat blokowy systemu alarmowania DSP-50

Testowanie i zasięg

W systemie DSP-50 możliwe jest również testowanie łączności z wszystkimi podległymi stacjami obiektowymi bez włączania syren alarmowych. Pozwala to na zdalne sprawdzenie całego toru, tj. radiotelefonu, systemu kodowania i zasilania syren. Wysłanie sygnału testowego odbywa się ręcznie ze stacji bazowej lub automatycznie z programu komputerowego AKCJA. Włączenie stacji systemu DSP-50 do działającej sieci radiotelefonicznej nie powoduje zmniejszenia zasięgu użytych radiotelefonów. Orientacyjna odległość stacji obiektowej od stacji bazowej może wynosić do 40 km, jeżeli w stacji obiektowej zastosowano radiotelefon o mocy 25W. Rzeczywista odległość zależy od wielu warunków propagacji fal radiowych. Przy bezpośrednim alarmowaniu ze stacji bazowej zasięg pagerów wywoływanych z radiotelefonu bazowego o mocy 25W może wahać się od kilku do kilkunastu kilometrów w zależności od usytuowania anteny nadawczej. Zaletą alarmowania w sieci GSM jest jej zasięg, który pokrywa ponad 90% powierzchni kraju, dzięki czemu osoba przebywająca w dowolnym miejscu kraju może otrzymywać informacje o alarmach z danej jednostki.

Komponenty systemu DSP-50 w Ochotniczych Strażach Pożarnych

Stacja Obiektowa DSP-52BS

Każda syrena alarmowa w systemie DSP-50 powinna być wyposażona w urządzenie sterujące - Stację Obiektową DSP-52BS, czujnik faz DKF i antenę. Te trzy elementy stanowią podstawowe wyposażenie syreny sterowanej drogą radiową. Stacja DSP-52BS umożliwia sterowanie syrenami mechanicznymi i elektronicznymi. Dodatkowo, każda stacja obiektowa przystosowana jest do podłączenia syreny rezerwowej, zasilanej napięciem stałym 12V ze swojego akumulatora. Syrena rezerwowa uruchamiana jest automatycznie w przypadku braku napięcia zasilającego syrenę główną w remizie. W wypadku, gdy syreną główną jest Syrena Elektroniczna DSE, nie ma potrzeby stosowania dodatkowej syreny rezerwowej. Stacja obiektowa umożliwia także wywoływanie bezpośrednio z niej przyporządkowanych odbiorników indywidualnych (pagerów).
Zdjęcie Stacji Obiektowej DSP-52BS

Czujniki i anteny

System DSP-50 wykorzystuje różne czujniki i anteny dla zapewnienia niezawodności działania:
  • Czujnik kontroli faz DKF-02 lub DKF-03 służy do sprawdzania, czy syrena główna jest prawidłowo zasilana z sieci energetycznej (czy są wszystkie fazy i czy napięcia w tych fazach mają właściwą wartość). Czujnik ten jest przeznaczony do montażu na szynie DIN (wewnątrz skrzynki syreny) i kontroluje fazy zasilające syrenę mechaniczną.
  • Czujnik akustyczny kontroluje pracę syreny poprzez wbudowany mikrofon.
  • Anteny VHF o charakterystyce dookólnej są zalecane, gdyż taka charakterystyka jest korzystna przy stosowaniu powiadamiania osób za pomocą pagerów. Dostępne są anteny o długości np. 1.5m, a także zewnętrzne anteny nadawczo-odbiorcze (dł. ok. 30 cm) z uchwytem pozwalającym na dogodne zainstalowanie anteny na ścianie budynku.

Terminal GSM DTG-53/DTG-52 - Szczegółowy opis i obsługa

Wprowadzenie i budowa

Terminal GSM DTG-53 (lub DTG-52) jest kluczowym elementem systemu DSP-50, umożliwiającym powiadamianie osób wyposażonych w telefony komórkowe. Warunkiem koniecznym do tego powiadamiania jest współpraca stacji obiektowej z Terminalem DTG-53. Niniejsza instrukcja opisuje sposób montażu, instalacji, podłączenia i uruchomienia urządzenia oraz jego użytkowania.Terminal DTG-53 wyposażony jest w 3 diody LED sygnalizujące jego stan pracy. Dioda dwukolorowa sygnalizuje poziom sygnału GSM. Urządzenie posiada alfanumeryczny wyświetlacz LCD (2 x 16 znaków) oraz klawiaturę. Terminal DTG-52 ma zewnętrzne wejścia do współpracy z dodatkowymi urządzeniami zewnętrznymi oraz zewnętrzną antenę nadawczo-odbiorczą. Terminal GSM posiada również przycisk „RESET”.
Widok terminala GSM DTG-53 z wyświetlaczem i diodami

Programowanie i konfiguracja

Terminal DTG-53/DTG-52 oferuje szerokie możliwości programowania i konfiguracji. W menu głównym dostępne są ikony i ustawienia główne.

Lista użytkowników i wiadomości SMS

Terminal DTG-52 może obsłużyć maksymalnie 100 użytkowników, natomiast DTG-53 może obsłużyć maksymalnie 16 użytkowników. Możliwe jest tworzenie listy użytkowników, w tym użytkowników VIP. Numery telefonów komórkowych wpisuje się bez początkowego „0”, np. +48603507321. Jeśli wpisywany numer telefonu rozpoczyna się od cyfry „0”, należy pamiętać o poprawnym formacie. Każdy użytkownik ma przypisaną usługę (CLIP, SMS lub FlashSMS).Możliwe jest wpisanie treści wiadomości SMS o maksymalnej długości 160 znaków, poprzez kliknięcie (lub ENTER) na polu „Treść SMS”. W oknie „Zdarzenia” znajdują się 24 zdarzenia, które może obsłużyć terminal DTG. Zdarzenia te mogą być powiązane z konkretną wiadomością SMS lub FLASH SMS. W ramce wybiera się zdefiniowaną wcześniej wiadomość SMS lub FLASH SMS. Przycisk „Wybór Centrum wiadomości SMS” pozwala na konfigurację.

Obsługa zdarzeń i tryb serwisowy

Terminal DTG-53 może obsłużyć 24 różne zdarzenia. W trybie serwisowym można zmieniać numer Centrum SMS, operatora (ERA, PLUS, ORANGE, PLAY, inny), PIN, oraz ustawienia zegara i daty. Terminal DTG-53 nie realizuje żadnych zdarzeń w trybie serwisowym. Istnieje możliwość aktualizacji firmware’u urządzenia poprzez wybranie odpowiedniego pliku z rozszerzeniem .bin. Procedura przesyłania konfiguracji trwa maksymalnie 1 minutę.

Obsługa wejść i wyjść

Wyjścia terminala DTG-53 są typu otwarty kolektor (OC). Wyjścia bistabilne są włączone do czasu wysłania SMSa wyłączającego. Terminal DTG-53 posiada 6 wejść dowolnie programowalnych. Do wszystkich wejść można podłączyć urządzenia zewnętrzne, np. czujniki. Napięcie na nienaruszonych (NO) wejściach wynosi około 5V.

Zdalne funkcje i monitorowanie

Terminal oferuje wiele funkcji zdalnego sterowania:
  • Zdalne sprawdzenie stanu konta: Dla każdej nowo zakupionej karty SIM należy aktywować usługę sprawdzania informacji o stanie konta.
  • Zdalne uruchamianie zdarzeń: Użytkownicy VIP mogą zdalnie uruchamiać zdarzenia.
  • Zdalne sprawdzanie historii zdarzeń: Pozwala na monitorowanie aktywności terminala.
  • Retransmisja wiadomości SMS: Możliwość przekazywania SMS do innych użytkowników.
  • Zdalne testowanie: Terminal DTG-53 można zdalnie testować, wykonując połączenie, które zostanie automatycznie odrzucone, co sygnalizuje poprawne działanie urządzenia.
Istnieje również możliwość odczytu i zmiany konfiguracji użytkownika poprzez SMS.

Alarmy temperaturowe i zasilania

Terminal DTG-53 umożliwia monitorowanie mierzonej temperatury i napięcia zasilania.
  • W przypadku alarmu temperaturowego (np. przekroczenia progu), zostanie wysłany SMS do użytkowników z listy (maksymalnie 16) z informacją o typie alarmu.
  • Jeśli temperatura spadnie poniżej progu, zostanie wysłany SMS o treści: „Odwolanie alarmu. Alarm Temp.”.
  • W przypadku spadku napięcia zasilania poniżej 11V (co zapobiega wysłaniu SMSa przy chwilowym spadku napięcia, np. radiotelefonu w stacji DSP-52), zostanie wysłany SMS o treści: „Alarm !!! Uwaga!”.
Warto pamiętać, aby w wiadomościach SMS nie stosować polskich znaków dialektycznych.

Doświadczenia użytkowników i praktyczne aspekty

Opinie i zalety użytkowania

Użytkownicy terminali GSM podłączonych do systemu DSP wyrażają zadowolenie z ich działania. Urządzenia te funkcjonują poprawnie, a SMS-y dochodzą do wszystkich po drugim sygnale syreny, zazwyczaj w ciągu 20 sekund.Powiadomienia SMS okazały się zbawienne w sytuacjach, gdy tradycyjne alarmowanie było utrudnione, np. z powodu dźwiękoszczelnych okien w domach strażaków lub braku energii elektrycznej, jak miało to miejsce w styczniu. Wielu strażaków mieszka blisko remizy, ale bez SMS-a mogliby nie mieć pojęcia o alarmie.Terminal może obsługiwać wiele numerów (np. 15 czy 25). Najnowsze rozwiązania, takie jak w terminalach Digitexa czy Roboteca, oferują funkcję Flash SMS oraz możliwość, aby naczelnik za pośrednictwem swojej komórki wysyłał komunikaty do zdefiniowanych grup.

Zarządzanie kosztami i wyzwania

Kluczową kwestią w eksploatacji terminali GSM są koszty związane z wysyłaniem SMS-ów.
  • Karty pre-paid: Ładowanie karty POP co 3 miesiące po 50 zł daje roczną kwotę 200 zł. Przy kartach najtaniej wychodzi 50 zł na kwartał. Główną zaletą jest to, że w przypadku awarii terminala, który wysyła SMS-y bez końca, wykorzystana zostanie jedynie kwota z konta, a nie narosną wysokie opłaty abonamentowe.
  • Abonament: Abonament 10 zł na miesiąc to koszt 120 zł rocznie, co jest tańsze dla jednostek wysyłających mało SMS-ów. Istnieje ryzyko, że w przypadku awarii terminal będzie wysyłać SMS-y bez końca, co przy abonamencie może okazać się bardzo kosztowne.
  • Alarmowanie CLIP (tzw. „strzała”): Terminal może dzwonić (wysyłać „strzałę”) na zapisane numery zamiast wysyłać SMS-y, co jest bezpłatne, o ile nikt nie odbierze połączenia. Jest to jednak metoda znacznie dłuższa.
  • Specjalne abonamenty telemetryczne: Warto zasięgnąć informacji u autoryzowanych przedstawicieli operatorów, choć wydaje się, że nie są one niższe niż 10 zł.
Najnowszy terminal Roboteca (wersja 5.2) ma blokadę - po rozesłaniu SMS-ów na alarm, terminal blokuje się na 300 sekund, aby nie wysyłać wiadomości ponownie, co pomaga w kontroli kosztów. Inne funkcje to alarmowanie przez zwykły SMS, Flash SMS, CLIP, alarmowanie przez CLIP do terminala z dwóch uprawnionych numerów, przekazywanie SMS-ów do dowolnej grupy, 4 treści komunikatu do rozesłania, dzwonienie z terminala na zapisane numery i sprawdzanie stanu konta karty pre-paid.Zdarzały się też awarie, polegające na gubieniu sygnału sieci przez urządzenie, pomimo silnego sygnału w danym miejscu.

Awarie i scenariusze alarmowe

W przypadku, gdy system DSP nie uruchamia syreny, pojawia się pytanie, czy terminal GSM również nie jest w stanie uruchomić alarmu. Jeśli problem polega na tym, że DSP nie otrzymało sygnału (np. z PSP), terminal GSM także nie zostanie pobudzony. Natomiast jeśli DSP otrzymało sygnał, a problem leży między DSP a syreną (np. brak prądu, wyłączone zabezpieczenie silnika syreny), terminal powinien zostać uruchomiony i wysłać SMS-y. Terminal jest pobudzany sygnałem z DSP, więc warunkiem jego zadziałania jest otrzymanie sygnału z DSP.Nowe terminale (np. Roboteca) mogą być alternatywnie uruchamiane przez SMS lub CLIP. W momencie awarii, gdy dyspozytor nie może załączyć DSP, może uruchomić alarm samym SMS-em lub CLIP-em, jeśli posiada odpowiednie dane. Inna opcja to ręczne uruchomienie wysyłania SMS-ów bezpośrednio z klawiatury terminala lub przez osobę powiadamianą telefonicznie, która wybierze numer telefonu terminala lub wyśle SMS.Wejście IN6 jest dedykowane do współpracy z centralką alarmową, co rozszerza możliwości integracji systemu.

GSM-R w wielkim skrócie...

tags: #instrukcja #terminala #dsp #w #osp