Parafia p.w. św. Michała Archanioła w Izdebnie Kościelnym, położona na skraju Równiny Łowicko-Błońskiej, nad rzeczką Pisią Tuczną w gminie Grodzisk Mazowiecki, w niedzielę, 18 września, świętowała 400-lecie istnienia. Z tej okazji odbyła się uroczysta msza św. Wieś Izdebno Kościelne szczyci się bogatą historią, w której znaczącą rolę odgrywa miejscowy kościół, będący świadkiem wieków i ważnych wydarzeń, w tym dramatycznych pożarów.
Rys Historyczny i Rozwój Parafii
Tereny, na których powstała wieś, zasiedlane były już w czasach przed naszą erą, na co wskazują badania archeologiczne. W latach 70. XIX wieku odkryto tu cmentarzysko z okresu lateńskiego z urnami wypełnionymi spalonymi kośćmi. Pierwsze pisane wzmianki o wsi pochodzą z XV wieku. W XVII wieku właściciel wsi, podczaszy sochaczewski, Adam Izbieński, wystawił niedużą, murowaną kaplicę pw. Matki Bożej. Jej podziemia przeznaczone były na pochówek dla niego i jego rodziny. Adam Izbieński czynił również starania o erygowanie parafii. W XVIII wieku, gdy wieś przeszła na własność rodziny Szymanowskich, kaplica stała się zbyt mała w stosunku do potrzeb i podjęto decyzję o budowie nowego kościoła.
Murowanej kaplicy nie rozebrano, lecz w latach 1772-1776 dobudowano do niej drewniany kościół. W roku ukończenia budowy erygowano przy kościele parafię pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, a konsekracja kościoła nastąpiła w 1779 roku. W 1822 roku do północnej części kościoła dobudowano murowaną zakrystię, a 20 lat później kościół przeszedł pierwszy remont.
Architektura i Wystrój Wnętrza Kościoła
Kościół w Izdebnie Kościelnym składa się z dwóch części: starszej - murowanej i otynkowanej kaplicy oraz młodszego - drewnianego kościoła. Kaplica ma plan prostokąta i jest trójbocznie zamknięta. W połowie wysokości jest otoczona małym okapem, nad którym z trzech stron umieszczone są nieduże okna. Do kaplicy dobudowano drewniany kościół, którego nawa jest na planie bliskim kwadratu. Od wschodu do nawy dostawione jest prezbiterium, prosto zamknięte, ze ściętymi narożami. Kościół ma zrębową konstrukcję (sposób łączenia poprzecznych belek na narożach) i jest oszalowany, czyli obity deskami.
Wejście do prezbiterium prowadzi od północy przez dobudowaną w późniejszym czasie murowaną zakrystię z małym przedsionkiem. Główne wejście do kościoła prowadzi od zachodu przez niedużą kruchtę, której zwieńczenie sięga do okapu nawy. Wnętrze kościoła ma płaski, drewniany strop, z jasnych desek, dekorowany wzorami z listew z ciemnego drewna. Wnętrze nakryte stropem płaskim i obite nową boazerią o ciepłym kolorze drewna. Od frontu znajduje się chór muzyczny wsparty na dwóch drewnianych słupach, o prostej linii parapetu.
Ołtarz główny współczesny, z umieszczanymi naprzemiennie w jego centralnej części dwoma XVIII-wiecznymi, nawiązującymi do wezwania parafii i kościoła, obrazami: "Zwiastowanie Najświętszej Panny Marii" oraz "Michał Archanioł zabijający smoka". W niszach, po bokach ołtarza, znajdują się drewniane, pomalowane rzeźby: św. Piotr z kluczami i św. Paweł z mieczem. Obraz "Męczeństwo św. Bonifacego" przypisywany Józefowi Wallowi, pochodzący z XVIII wieku, jest jedynym ze starych obrazów, który się zachował w kościele. Ambona z 2. poł. XVIII wieku, w zwieńczeniu której umieszczono ludowo-barokową rzeźbę św. Z lewej strony ołtarza stoi chrzcielnica pochodząca z 2. poł. XVIII wieku. Są również dwa boczne ołtarze współczesne.
Pożar Kościoła w 1990 roku i Jego Odbudowa
W dniu 30 sierpnia 1990 roku w kościele wybuchł pożar, który strawił konstrukcję dachową i część wyposażenia. Była to bardzo duża strata dla parafii, gdyż trzeba było przeprowadzić gruntowny, kosztowny remont kościoła i rewaloryzację wnętrz. Energia i zapał nowo przybyłego do Izdebna w kwietniu 1991 roku proboszcza ks. Zenona Piskorskiego, oraz olbrzymia mobilizacja mieszkańców wsi i pomoc władz gminy, pozwoliły już w rok po pożarze zacząć odbudowę kościoła. Położono nowe fundamenty, gdyż stare z kamienia i gliny skruszały, zrobiono nową więźbę dachową, strop i szalowanie.
Mingajny kościół św Wawrzyńca remont dachu Aurea Porta Konserwacja Zabytów Tomasz Korzeniowski 2021
Kaplica bł. Michała Oziębłowskiego
Z prawej strony nawy, przez półkolistą arkadę, prowadzi wejście do murowanej kaplicy, gdzie znajduje się ołtarz z naturalnej wielkości postacią Chrystusa. U góry umieszczono oko Opatrzności. Przy wejściu do kaplicy umieszczono dekret Prymasa kard. Józefa Glempa z dnia 7 września 2000 roku, zezwalający na dedykację kaplicy bł. Michałowi Oziębłowskiemu. Ksiądz Michał Oziębłowski urodził się w 1900 roku w Izdebnie Kościelnym. Uczył się najpierw w Oryszewie, następnie w gimnazjum w Skierniewicach, po ukończeniu którego wstąpił do Seminarium Duchownego w Warszawie. W 1927 roku z powodu gruźlicy przerwał naukę i leczył się w Otwocku, prowadząc jednocześnie katechezę w tamtejszych szkołach. Po siedmiu latach ponownie podjął naukę w seminarium duchownym, po ukończeniu którego został wyświęcony na księdza. Podczas wojny aresztowany 9 października 1941 roku i wywieziony do obozu w Dachau, gdzie maltretowany, bity, zmarł 31 lipca 1942 roku, a jego ciało spalono. Został beatyfikowany 13 czerwca 1999 roku.
Współczesne Wydarzenia Pożarowe w Izdebnie Kościelnym
Poza historycznym pożarem kościoła, w Izdebnie Kościelnym odnotowano również inne zdarzenia pożarowe. Do jednego z nich doszło w sobotę, kiedy ogień objął zabudowania na jednej z posesji. Płonął budynek o wymiarach 10x5m. W akcji gaśniczej udział brało 6 zastępów straży pożarnej. Poszkodowanym jest Grzegorz, druh z OSP Izdebno Kościelne. W wyniku zdarzenia zniszczona została stodoła, a dom wymaga pilnych prac, ponieważ brakuje w nim obecnie podstawowych warunków do codziennego funkcjonowania - kuchni, łazienki oraz energii elektrycznej. Los nie oszczędzał Grzegorza także wcześniej - rok temu mężczyzna przeszedł udar i mierzy się z innymi problemami zdrowotnymi. Na co dzień dzieli dom z bratem oraz niepełnosprawną siostrą. Przepadły także narzędzia, z których strażak korzystał podczas prac we własnym gospodarstwie oraz pomagając okolicznym mieszkańcom.
Po zdarzeniu znajomi i przyjaciele uruchomili internetową zbiórkę "Pomoc dla Grześka" na portalu Pomagam.pl. Jej celem jest zebranie 20 tysięcy złotych na odnowienie skromnego mieszkania, zakup najpotrzebniejszych rzeczy oraz odbudowę zniszczonej stodoły. Najpilniejsze potrzeby obejmują środki czystości oraz materiały remontowo-budowlane. Organizatorzy zbiórki podkreślają, że chodzi o stworzenie poszkodowanemu i jego rodzinie godnych warunków do funkcjonowania po pożarze, dla człowieka, który zawsze stawiał innych na pierwszym miejscu i sam nigdy nie oczekiwał niczego w zamian. Przyczyny oraz dokładne okoliczności pożaru będą ustalane.
Kolejne zdarzenie miało miejsce, gdy trzy zastępy straży uczestniczyły w akcji gaszenia pożaru drewnianego baraku w Izdebnie Kościelnym. Gdy wybuchł ogień, w baraku nikogo nie było. Zgłoszenie o pożarze straż pożarna otrzymała w sobotę o godz. 11.14. Na miejsce zostały skierowane dwa zastępy Państwowej Straży Pożarnej w Grodzisku Mazowieckim oraz jeden z OSP w Izdebnie Kościelnym. Po dotarciu na miejsce okazało się, że płonie barak z drewnianych płyt.
Inne Zabytki i Atrakcje Izdebna Kościelnego
Na cmentarzu przykościelnym znajduje się wiele starych nagrobków, m.in. zabytkowe groby właścicieli Izdebna: rodów Szymanowskich, Plebańskich, Kowerskich, Skórzewskich i Domaniewskich. Wspólnie ze stojącą nieopodal dzwonnicą drewnianą, kościół tworzy jeden z ładniejszych zespołów sakralnych w niedalekiej bliskości Warszawy. Zwiedzanie tych zabytków można połączyć w krótką, a przyjemną wycieczkę, w celu zwiedzenia Grodziska Mazowieckiego czy Milanówka, skąd do Izdebna Kościelnego jest naprawdę niedaleko. Mieszkańcy Izdebna zapraszają wszystkich chętnych do odwiedzenia wsi, gdzie można jeszcze zobaczyć dwór szlachecki z 1800 roku. Okolice też są urokliwe, spokojne, z terenem typowo rolniczym. Staw zwany Plebańskim, przy którym w 1819 roku wystawiono kolumnową kapliczkę z okazji odzyskania niepodległości, także stanowi ciekawy punkt. Plebania w pobliżu kościoła, w której podczas ostatniej wojny przechowywano broń, również ma swoją historię.