Powoływanie i odwoływanie władz w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) regulowane jest przez Statut Wzorcowy OSP oraz statuty poszczególnych jednostek. W kontekście odwoływania Naczelnika OSP, kluczowe jest zrozumienie kompetencji różnych organów stowarzyszenia, takich jak Walne Zebranie (zwyczajne, sprawozdawcze, nadzwyczajne) oraz Zarząd OSP.
Rola i wybór Naczelnika OSP
Zarząd stanowi jedną z władz Ochotniczej Straży Pożarnej. Zgodnie ze Statutem Wzorcowym OSP, do kompetencji walnego zebrania członków należy wybór spośród siebie Zarządu. Liczba członków Zarządu może być różna i de facto zależy od wielkości OSP oraz konieczności powierzania stanowisk funkcyjnych. Liczbę tę określa każdorazowo statut danej OSP. Po wyborze składu Zarządu przez Walne Zebranie, Zarząd wybiera ze swego grona prezesa, naczelnika, dwóch wiceprezesów, sekretarza i skarbnika, a także może wybrać gospodarza, kronikarza i zastępcę naczelnika straży.
Wymogiem obligatoryjnym powołania na stanowisko Naczelnika OSP jest, aby powoływany strażak był oficerem OSP. Powołanie Naczelnika OSP ma charakter uznania administracyjnego, a ważną rolę odgrywa zaufanie organu powołującego. Stosunek służbowy oparty jest na zaufaniu, a warunkiem powołania, obok fachowości i doświadczenia, jest także zaufanie, jakim osobę powołaną na dane stanowisko darzy organ powołujący.
Kompetencje organów OSP w zakresie odwoływania
Zarząd OSP nie ma możliwości samodzielnej zmiany Naczelnika, jeśli ten został wybrany przez Walne Zebranie. Walne Zebranie OSP ma kompetencje do powoływania Zarządu i Komisji Rewizyjnej na czas kadencji określonej statutem OSP. Z chwilą upływu kadencji Walne Zebranie OSP wybiera spośród siebie nowy Zarząd i nową Komisję Rewizyjną.
Nadzwyczajne Walne Zebranie OSP
Nadzwyczajne Walne Zebranie OSP jest instrumentem chroniącym OSP przed niewłaściwymi działaniami członków Zarządu lub Komisji Rewizyjnej i ma możliwość ich odwołania przed upływem kadencji władz. Wówczas Nadzwyczajne Walne Zebranie powołuje w miejsce odwołanych osób nowych członków Zarządu lub Komisji Rewizyjnej. Zgodnie z paragrafem 22 ustęp 4 statutu wzorcowego OSP, Nadzwyczajne Walne Zebranie OSP może odwołać członka zarządu lub komisji rewizyjnej przed upływem terminu kadencji władz OSP i powołać w to miejsce innego członka zarządu lub komisji rewizyjnej na czas do odbycia zwyczajnego walnego zebrania.
Należy podkreślić, że o ile na zwyczajnym walnym zebraniu można przed uchwaleniem jego porządku zgłaszać dodatkowe tematy, o tyle przy zebraniu nadzwyczajnym jest to wykluczone. Na nim omawiane są tylko tematy będące powodem jego zwołania.
Walne Zebranie Sprawozdawcze a odwołanie
Zgodnie ze Statutem Wzorcowym OSP, tylko dla zebrania zwyczajnego (sprawozdawczo-wyborczego) i nadzwyczajnego zostały przydzielone kompetencje do odwoływania członków władz. Walne Zebranie Sprawozdawcze, zwoływane corocznie, nie ma kompetencji do odwoływania członków Zarządu ani Naczelnika OSP.
Cooptação członków Zarządu i Komisji Rewizyjnej
Statut Wzorcowy OSP przewiduje możliwość ustąpienia członka Zarządu OSP. W takiej sytuacji Zarząd może dokooptować do swego składu nowych członków na miejsce ustępujących w liczbie nieprzekraczającej 1/3 ustalonego składu. Zarząd nie ma obowiązku dokooptować do swego składu nowego członka na miejsce ustępującego. Powołanie nowego członka Zarządu na miejsce ustępującego odbywa się tylko z inicjatywy i za zgodą Zarządu. Statut Wzorcowy OSP nie przyznaje Walnemu Zebraniu kompetencji do zatwierdzania nowo powołanych członków Zarządu na miejsce ustępujących pomiędzy Walnymi Zebraniami. Liczba nowo powołanych członków Zarządu na miejsce ustępujących nie może przekroczyć 1/3 ustalonego składu. Jest to górna granica liczby nowo powoływanych członków Zarządu, której celem jest ochrona woli Walnego Zebrania co do składu powoływanego Zarządu.
Analogicznie, Komisja Rewizyjna OSP może dokooptować do swojego składu nowych członków, na miejsce ustępujących, w liczbie nieprzekraczającej 1/3 jej składu. Komisja Rewizyjna nie ma obowiązku dokooptować do swego składu nowego członka na miejsce ustępującego. Powołanie nowego członka Komisji Rewizyjnej na miejsce ustępującego odbywa się tylko z inicjatywy i za zgodą Komisji Rewizyjnej. Również w tym przypadku Statut Wzorcowy OSP nie przyznaje Walnemu Zebraniu kompetencji do zatwierdzania nowo powołanych członków Komisji Rewizyjnej na miejsce ustępujących pomiędzy Walnymi Zebraniami.
Ważne: Możliwość dokooptowania dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy członek Zarządu lub Komisji Rewizyjnej sam ustępuje z funkcji, a nie gdy zostaje odwołany.
Ochotnicze straże pożarne w hrabstwie Lee chcą opracować podręcznik standardowych procedur operacyjnych
Procedura w przypadku nieprawidłowego odwołania
Jeśli Zarząd OSP podejmie decyzję o odwołaniu Naczelnika bez zgody Walnego Zebrania, jest to działanie niezgodne ze statutem. W takiej sytuacji należy podjąć następujące kroki:
- Zgłoszenie do Komisji Rewizyjnej: Komisja Rewizyjna ma prawo i obowiązek sprawdzić wszystkie fakty, ocenić je i wydać stosowne decyzje, nawet Zarządowi OSP, jeśli chodzi o naprawę błędu. Powinna sprawdzić protokół z Walnego Zebrania, z posiedzenia Zarządu, na którym zaszły zmiany, a także skontrolować, co Zarząd wysłał do sądu rejestrowego.
- Wniosek o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania: Członkowie OSP mogą wystąpić z wnioskiem o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania, które ma kompetencje do odwołania członków Zarządu lub Komisji Rewizyjnej.
- Powiadomienie organów nadzoru: Jeżeli doszło do fałszerstwa dokumentów lub innych poważnych naruszeń, należy zawiadomić organ nadzoru nad stowarzyszeniem, czyli starostę powiatowego, oraz prokuratora. Warto także poinformować o wszystkim zarząd gminny i powiatowy.
Walne Zebranie jest najwyższą władzą OSP, co oznacza, że Zarząd OSP nie może zmieniać uchwał Walnego Zebrania. Prezes OSP ponosi główną odpowiedzialność za pracę zarządu, a także za prowadzenie zebrań. Jeśli Zarząd OSP powołuje nowego członka bez rezygnacji poprzedniego, lub bez zgody Walnego Zebrania, jest to naruszenie statutu.
Podsumowanie
Odwołanie Naczelnika OSP, tak samo jak innych członków Zarządu, przed upływem kadencji, wymaga uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zebrania OSP. Zarząd OSP ma kompetencje do wyboru Naczelnika ze swojego grona po tym, jak cały Zarząd zostanie wybrany przez Walne Zebranie, ale nie ma prawa do jego samodzielnego odwołania. W przypadku nieprawidłowości, kluczowe jest działanie Komisji Rewizyjnej oraz, w ostateczności, zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania i powiadomienie organów nadzoru.
tags: #jak #odwolac #naczelnika #osp