Jak postępować w przypadku pożaru w bloku mieszkalnym?

Ogień jest źródłem światła i ciepła, na którym opiera się historia całej naszej cywilizacji. Już od najstarszych czasów podchodzimy do ognia z dużą dozą ostrożności, często jednak nie zdając sobie do końca sprawy z istoty jego prawdziwego zagrożenia. Nie myślimy realnie o sytuacji, gdy w naszym otoczeniu, domu lub miejscu pracy wybuchnie pożar. Dlatego tak kluczowe jest wiedzieć, jak prawidłowo reagować, aby zapewnić bezpieczeństwo sobie i innym.

Co robić, gdy zauważysz pożar? - Pierwsze kroki i alarmowanie

Natychmiastowe wezwanie służb ratunkowych

Pierwsze, co należy zrobić po zauważeniu pożaru, to natychmiast powiadomić inne osoby, którym może zagrażać pożar, np. okrzykiem „Pali się!”, co najprawdopodobniej spowoduje ewakuację ludzi. Następnie należy niezwłocznie zawiadomić Straż Pożarną, dzwoniąc pod numer alarmowy 998 lub 112.

Podczas zgłaszania pożaru należy podać następujące informacje:

• Gdzie się pali - dokładny adres (np. ulica, numer bloku, piętro, numer mieszkania).
• Co się pali - rodzaj palących się materiałów, np. meble, sprzęt AGD, firanki.
• Czy zagrożone jest życie ludzi - np. czy w mieszkaniu znajdują się osoby.
• Jakie pomieszczenia są bezpośrednio zagrożone pożarem.

Po podaniu informacji nie należy odkładać słuchawki do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia przez straż pożarną. Warto pamiętać, że gaszenie pożaru jest działaniem niebezpiecznym, wymagającym ostrożności i dyscypliny.

Bezpieczna ewakuacja i ochrona osobista

Nigdy nie ryzykuj niczyjego życia i zdrowia - jeśli widzisz, że nie poradzisz sobie z ugaszeniem pożaru, natychmiast uciekaj!

Nie można dopuścić do odcięcia przez pożar drogi wyjścia z mieszkania. Jeżeli jednak droga ewakuacyjna jest już zablokowana przez ogień lub silne zadymienie, należy udać się do pomieszczenia posiadającego okno lub balkon, usytuowanego najdalej od miejsca pożaru, zabierając ze sobą (jeśli jest to możliwe) mokry koc lub ręcznik. Należy zamykać za sobą drzwi do innych pomieszczeń na klamkę, aby opóźnić rozprzestrzenianie się ognia.

Osoby niebiorące udziału w akcji ratowniczej powinny ewakuować się najkrótszą oznakowaną drogą ewakuacyjną poza strefę objętą pożarem lub na zewnątrz budynku. Wchodząc do pomieszczeń lub stref silnie zadymionych, należy przyjmować pozycję pochyloną (jak najbliżej podłogi), a najlepiej poruszać się na czworakach, utrzymując bezpośredni kontakt ze stałym elementem budowlanym, np. ścianą. W zadymieniu należy również zabezpieczać drogi oddechowe prostymi środkami, np. mokrym ręcznikiem.

Bezpieczna ewakuacja ludzi z obiektów jest możliwa, jeśli w budynku ustalono przedsięwzięcia ewakuacyjne. W przypadku powstania zagrożenia kluczowa jest współpraca oraz bezwzględne podporządkowanie się poleceniom kierującego akcją ratowniczą.

Kiedy i jak gasić pożar w zarodku?

Ocena zagrożenia i decyzja o gaszeniu

Jeśli ogień jest jeszcze niewielki i mamy szansę się do niego dostać, a wokół nie pojawiły się jeszcze kłęby dymu, to można spróbować go ugasić podręcznym sprzętem gaśniczym. Podręczny sprzęt gaśniczy przeznaczony jest do gaszenia pożarów w zarodku. Przed użyciem sprzętu gaśniczego należy poprawnie ocenić sytuację oraz ryzyko. Podczas gaszenia pożaru czas działa na niekorzyść gaszącego. W razie możliwości należy prosić o pomoc inne osoby.

Kluczowe działania przed gaszeniem

• Wyłączenie prądu i gazu: Przed przystąpieniem do likwidacji pożaru w obiektach z urządzeniami elektrycznymi i gazowymi bezzwłocznie należy wyłączyć dopływ prądu i gazu. Jest to szczególnie ważne, aby uniknąć porażenia prądem.
• Odcięcie od materiałów palnych: Równie ważne jest odcięcie pożaru od materiałów palnych znajdujących się w sąsiedztwie źródła ognia.

Podręczny sprzęt gaśniczy - rodzaje i użycie

W Polsce nie ma prawa, które zobowiązywałoby właścicieli do posiadania gaśnic w domach. Jednak dla własnego bezpieczeństwa warto posiadać przynajmniej jedną gaśnicę.

Gaśnice

Zawsze należy dobrać odpowiedni rodzaj gaśnicy do typu pożaru. Na etykiecie gaśnicy znajduje się graficzne przedstawienie grup pożarowych (A, B, C, D, F), do których gaszenia jest ona przeznaczona. Dodatkowo dla grup pożarów A, B oraz F określona jest wielkość pożaru testowego (tzw. skuteczność gaśnicza), np. 8A, 55B, 40F, jaki może być nią ugaszony.

• Gaśnica proszkowa typu ABC: Jest najpopularniejsza, najczęściej spotykana i najbardziej uniwersalna. Ma najlepszą skuteczność przeciwko palącym się ciałom stałym klasy A, a także gasi pożary klasy B (ciecze) oraz C (gazy). Należy się przygotować na zasypanie proszkiem różnych przedmiotów, jeśli dzieje się to w zamkniętym pomieszczeniu. Proszek gaśniczy nie „zasypuje” źródła ognia, a wchodzi z nim w reakcję, pochłaniając energię cieplną i neutralizując żar, co zapobiega ponownemu zapłonowi. Zalecana do pomieszczeń, w których siła pożaru może być duża (np. garaż lub kotłownia), ze względu na większą skuteczność gaśniczą.
• Gaśnica płynowa typu ABF: Można nią bezpiecznie gasić palące się urządzenia elektryczne pod napięciem (z odpowiednią klasą dielektryczną), oleje i tłuszcze jadalne.
• Gaśnica wodno-mgłowa: Stosowana do gaszenia cennych zbiorów, kolekcji i dokumentów. Środkiem gaśniczym w niej jest woda zdemineralizowana, która po osuszeniu nie pozostawia śladu po gaszeniu.

Coraz bardziej popularne stają się tzw. gaśnice domowe, które dzięki swojej kolorystyce (białe zbiorniki) lepiej wpasowują się do wnętrz domów i mieszkań.

Najłatwiej zlokalizować gaśnicę rozglądając się w miejscu, gdzie stoimy. Rozpoznać ją można po czerwono-białym znaku „gaśnica”. Odległości między gaśnicami nie powinny być większe niż 30m.

Jak uruchomić gaśnicę? Należy mocno pociągnąć za zawleczkę, a następnie nacisnąć dźwignię. Koniecznie trzeba przytrzymać wąż, ponieważ naciśnięcie dźwigni spowoduje wyrzucenie proszku przez wąż.

Hydranty wewnętrzne

W większych obiektach, w tym w blokach mieszkalnych, można zauważyć hydranty wewnętrzne. Jeśli ogień jest jeszcze niewielki, gaśnica jest często skuteczniejsza niż woda z hydrantu, a także minimalizuje ryzyko porażenia prądem podczas gaszenia. Hydranty są przeważnie przeznaczone dla przeszkolonych osób lub służb ratunkowych.

Hydrant otwiera się najczęściej kluczykiem, który znajduje się w drzwiczkach za szybką, lub poprzez wyłamanie plastikowej szybki, co daje dostęp do dźwigni otwierającej drzwiczki. W środku hydrantu znajduje się bęben z wężem zakończonym prądownicą, której strumień można regulować.

Podstawowe zasady gaszenia

• Kolejną zasadą jest dążenie do obniżenia temperatury środowiska pożarowego przez stosowanie właściwych środków gaśniczych.
• Ważne jest dotarcie możliwie blisko źródła ognia i atakowanie żaru (zarzewia), a nie płomieni.
• Najlepiej czynić to od strony (kierunku) rozszerzania się pożaru, potem trzeba go otoczyć lub wypierać w miejsca, gdzie nie ma przedmiotów palnych.
• Płonące firanki lub zasłony należy zerwać z karniszy i gasić na podłodze.
• Odzież i bieliznę gasi się również na podłodze.
• Meble, ściany, okładziny polewa się wodą.

Profilaktyka i bezpieczeństwo pożarowe w mieszkaniu

Prawidłowa eksploatacja urządzeń i instalacji

Sezon grzewczy związany jest rokrocznie ze zwiększoną liczbą pożarów spowodowanych nieprawidłową eksploatacją urządzeń ogrzewczych na paliwa stałe, ciekłe i gazowe oraz elektrycznych. Najczęściej pożary spowodowane przez instalacje elektryczne wynikają z nieostrożności w obsłudze, ustawiania urządzeń ogrzewczych w pobliżu materiałów palnych, na podłożu palnym lub z wadliwego działania samej instalacji.

Ważne zasady prewencji:

• Sprawne technicznie butle z gazem płynnym powinny być ustawione w miejscach łatwo dostępnych.
• Przede wszystkim należy zachować odstęp od różnego rodzaju źródeł ciepła - piecyków, grzałek, promienników, termowentylatorów oraz kominków. Według przepisów odległość ta powinna wynosić 60 cm.
• W przypadku np. choinki, strumień ciepła wydobywający się z urządzeń powinien być skierowany w przeciwną stronę niż drzewko. Ważne jest także, aby nie ustawiać choinki blisko zasłon i firanek.
• Oświetlenie choinki powinno składać się z lampek oznakowanych znakiem CE. Należy przestrzegać przed tzw. samoróbkami.
• Przy choince często zapalamy sztuczne ognie lub świeczki - kolejną ważną rzeczą jest stabilne ustawienie drzewka, tak aby się nie przewróciło. Zimne ognie, choć teoretycznie bezpieczne przy prawidłowym zawieszeniu, wytwarzają wysoką temperaturę i w sprzyjających warunkach mogą wywołać pożar.

W przypadku pożaru choinki w pierwszej kolejności należy wyłączyć ozdoby (lampki, światełka) z instalacji elektrycznej. Następnie powinno się polać choinkę wodą lub użyć gaśnicy. Jeżeli pożar się rozprzestrzenia, należy wezwać straż pożarną.

Systemy wczesnego ostrzegania i lokalizacja sprzętu

W świecie idealnym, zarówno gaśnica, jak i czujnik czadu i dymu, powinny znaleźć się w zasadzie w każdym pomieszczeniu. Sprzęt przeciwpożarowy powinien być umieszczony w pomieszczeniu w taki sposób, by od razu rzucał się w oczy.

• Czujniki dymu montujemy w większości przypadków na suficie. Gorący dym ma tendencję do unoszenia się do góry, dlatego będzie to najlepsze miejsce do jego montażu.
• Z kolei czujniki czadu powinny być montowane mniej więcej na wysokości wzroku stojącego człowieka. W przypadku czujników z wyświetlaczem, będziemy mogli w ten sposób łatwiej kontrolować aktualne stężenie szkodliwych cząsteczek CO w powietrzu.

Przeciwpożarowe wyłączniki prądu i alarmy

W każdym większym obiekcie można zauważyć dwa przyciski:

• Przycisk alarmu pożarowego: Uruchamia alarm pożarowy i może przekazywać sygnał do centrali alarmowej. Przycisk zawsze powinien być oznaczony odpowiednim znakiem.
• Przeciwpożarowy wyłącznik prądu: Odcina prąd w całym obiekcie lub danym obszarze obiektu, pozostawiając zasilanie tylko w niezbędnych urządzeniach podczas pożaru (np. oświetlenie ewakuacyjne). Przycisk ten jest również specjalnie oznaczony.

W przypadku decyzji o ewakuacji, na pomoc przychodzą nam znaki oraz oświetlenie ewakuacyjne. Znaki mają kolor zielony oraz są fotoluminescencyjne, to znaczy po zaniku światła świecą w ciemności. Oświetlenie ewakuacyjne działa na takiej zasadzie, że przez pewien czas po zaniku prądu podświetla znaki wskazujące drogę do wyjścia ewakuacyjnego. Kierunki ewakuacji powinny zawsze być rozmieszczone tak, aby wskazywać najbliższą drogę ewakuacji, czyli na zewnątrz budynku.

tags: #jak #siegasi #pozar #w #bloku