Zauważyłeś gniazdo szerszeni w pobliżu domu? Choć te owady odgrywają ważną rolę w przyrodzie, ich bliska obecność może być niebezpieczna. Szerszenie mogą czasami założyć gniazdo na strychu, w szczelinie budynku lub w rynnie. Funkcjonowanie blisko szerszeni może zagrażać życiu człowieka, dlatego dobrze jest takie gniazdo usunąć.
Co przyciąga szerszenie?
Naturalnym środowiskiem dla szerszeni są lasy liściaste, szczególnie dęby, a swoje gniazda zakładają w dziuplach i koronach drzew. Dlatego stosunkowo rzadko wybierają budynki mieszkalne jako miejsce do osiedlenia się. Dzieje się tak wtedy, gdy uznają miejsce za atrakcyjne i są w jakiś sposób zachęcone, przede wszystkim gdy będą miały dostęp do jedzenia. Są to owady, tak samo jak pszczoły i osy, które lubią słodkie zapachy, najczęściej pochodzące z owoców. Najbardziej wabiąco na szerszenie zadziała woń przejrzałych, fermentujących już jabłek, gruszek i wiśni, a także winogron. Szerszenie zachęci także zapach żywicy drzew, szczególnie wierzb, jesionów czy brzóz. Zapach rozkładającego się drewna, które znajduje się na terenie naszej posesji, także będzie działało jak wabik.
Szerszenie są wszystkożerne, co sprawia, że ogrody są dla nich bardzo atrakcyjne. Uwielbiają one lilaki, brzozy lub owoce opadłe z drzew i krzewów. Kuszą je również słodkie zapachy - miód, ciasta, lody czy napoje z cukrem. Zaskakującym może być fakt, że larwy szerszeni upodobały sobie jedzenie os, much, gąsienic czy pszczół. Szerszenie polują również na tzw. szkodniki przechowywane w magazynach.
Jak odstraszyć szerszenie?
Jeśli nie chcemy, by w okolicach naszego domu owady zbudowały gniazdo, należy je zniechęcić do odwiedzin. Szerszenie nie lubią intensywnych zapachów, przede wszystkim ziół, ale i kwiatów. Dlatego sprawdzi się zasadzenie w ogrodzie mięty, bazylii, tymianku czy melisy. Owady będą także omijać miejsca, gdzie rosną bratki, pelargonie czy lawenda. Dodatkowo warto się zaopatrzyć w moskitiery na okna i drzwi, by zablokować dostęp owadów do wnętrza. Zadziała nie tylko na szerszenie, ale i komary czy muchy. Poza tym powinniśmy przyjrzeć się budynkowi, czy nie ma w nim szczelin, miejsc, które mogłoby być wykorzystane na założenie gniazda.
Szerszenie unikać będą zapachów takich jak:
- goździki
- mięta
- lawenda
- cytrusy
- ocet
Nie lubią także dymu, hałasu i światła w nocy, dlatego działania przeciwko nim warto przeprowadzać o zmierzchu - przy ograniczonym świetle i w ciszy.
Można stosować pułapki z atraktantem, naturalnych wrogów (np. jeże, ryjówki, ptaki), a także preparaty chemiczne do oprysku. Pułapki na szerszenie najczęściej dostępne są w formie wiaderka wypełnionego cieczą o atrakcyjnym dla osowatych zapachu. Wiele z nich nie wabi pożytecznych owadów, takich jak trzmiele czy pszczoły, dlatego możemy je śmiało stosować. Najlepiej rozwiesić je już w okolicy kwietnia, by osowate nie rozprzestrzeniły i nie zadomowiły się na naszej posesji od samego początku sezonu. Jeśli zorientujesz się zbyt późno, zawsze możesz zastosować odstraszacz owadów.
Jak usunąć gniazdo szerszeni?
Niestety, może się tak zdarzyć, że owady znalazły dogodne miejsce na naszej posesji i zbudowały gniazdo. Co w takiej sytuacji zrobić? Wówczas wszystkie domowe sposoby na odstraszanie nie zadziałają. Mamy wtedy kilka możliwości.
Wezwanie służb
Do usunięcia gniazda owadów można wezwać straż pożarną. Jednak strażacy pomogą pozbyć się szerszeni w określonych przypadkach. Przede wszystkim podejmą interwencję, jeśli siedlisko owadów znajduje się w obiekcie publicznym, np. w szkole czy szpitalu. Jeśli gniazdo umiejscowione jest w budynku mieszkalnym, to straż interweniuje wtedy, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie człowieka, na przykład blisko gniazda przebywają osoby uczulone na jad owadów, starsze, chore lub dzieci. Strażacy zwykle też przyjeżdżają, jeśli kokon szerszeni ulokowany jest na balkonie. Dzwoniąc na numer alarmowy 112 i opisując sytuację, trzeba pamiętać, że to dyspozytor oceni, czy wymagana jest interwencja służb w danym przypadku.
Straż pożarna ma zadanie usuwania gniazd owadów jedynie w pewnych przypadkach. Strażacy mają pozbywać się gniazd szerszeni oraz innych owadów z miejsc, w których może wystąpić bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia, głównie u osób o ograniczonej zdolności poruszania się, w budynkach użyteczności publicznej oraz placówkach oświatowych. W pozostałych sytuacjach powinny zająć się tym firmy z odpowiedniej branży, również wtedy, gdy potrzebne jest użycie specjalistycznych środków chemicznych.
Profesjonalne firmy
Usuwaniem gniazd szerszeni zajmują się także specjalistyczne firmy. Za taką usługę, w odróżnieniu od pomocy strażaków, trzeba zapłacić. Cena uzależniona jest od wielkości gniazda i pracy włożonej w jego usunięcie, szerszenie mogą bowiem zamieszkiwać w trudno dostępnym miejscu. Firmy informują, że cena ustalana jest często indywidualna. W ramach usługi specjaliści usuwają gniazdo, a także oczyszczają miejsce po kokonie, by owady nie wróciły i nie próbowały ponownie założyć siedliska.
Usunięcie gniazda szerszeni najlepiej powierzyć specjalistycznym firmom, szczególnie jeśli owady osiedliły się w trudno dostępnym miejscu, a także gdy gniazdo jest duże.
Jak samemu usunąć gniazdo szerszeni?
Jeśli jednak zauważymy, że owady dopiero budują gniazdo, jest ono niewielkie i w łatwo dostępnym miejscu, to stosując środki bezpieczeństwa, możemy spróbować samodzielnie zwalczyć owady. Jeśli zauważymy, że w okolicy domu szerszenie zakładają gniazdo, na drzewie czy na ścianie budynku, możemy spróbować usunąć je samodzielnie. Pomocne do tego będą środki chemiczne.
Środki chemiczne i przygotowanie
Na rynku znajduje się wiele preparatów, szczególnie polecane są takie, które aplikujemy w sprayu z dużej odległości, nawet do siedmiu metrów, bo dzięki temu pozostajemy bezpieczni. Środek stosujemy wtedy, gdy owady znajdują się w gnieździe, czyli wcześnie rano albo w nocy. W ciemnościach należy unikać palenia światła, bo wtedy możemy szerszenie wybudzić. Przed przystąpieniem do pracy usuwania gniazda należy się odpowiednio przygotować, czyli założyć odzież ochronną, szczególnie trzeba zadbać, by zasłonić głowę i twarz. Dobrze się tu sprawdzi specjalny kapelusz pszczelarski z siatką na twarz. Upewniamy się również, że inni domownicy i zwierzęta są w tym czasie w bezpiecznej odległości.
Wejście do gniazda szerszeni zwykle łatwo wypatrzeć - to tam należy stosować środki zwalczające. Doskonałym produktem do osiągnięcia tego celu jest gaśnica na osy i szerszenie. Dzięki niemu możliwy jest oprysk z bezpiecznej odległości, bez konieczności podchodzenia zbyt blisko. Działają one nawet na 5 metrów, a sam czas oprysku powinien wynosić od 6 do 12 sekund. Strumień, którym pryskamy, należy kierować ku wejściu do gniazda. Akcję przeprowadź wieczorem, gdy osowate są najmniej aktywne. Później obserwuj je, czy owady wciąż z niego wlatują i wylatują. Jeśli nie - po 24 godzinach możesz usunąć gniazdo.
Pamiętaj o tym, by stosować się do wszystkich zaleceń producentów tego typu preparatów. Dzięki temu przeprowadzisz akcję bezpiecznie, a żaden szerszeń nie odważy się już przebywać w Twoim towarzystwie.
Metoda usuwania gniazda
Gniazdo usuwamy w ciemnościach, bez zapalania latarki. Najpierw zakładamy worek na śmieci na gniazdo i staramy się je delikatnie oderwać od ściany czy drzewa. Dobrze, by worek był wykonany z grubej folii. Jeśli już uda nam się odczepić gniazdo, to zakrywamy szczelnie worek, a potem dodatkowo zamykamy go w koszu z pokrywką.
Szerszenie budują swoje gniazda z celulozy, to produkt powstający w wyniku przeżuwania przez owady kawałków próchniejącego drewna zmieszanego ze śliną. Dlatego nie wolno podpalać kokonu. Przede wszystkim dlatego, że jest on zbudowany z materiału łatwopalnego, pochodnego drewna, więc zapalając gniazdo, można doprowadzić do pożaru. Szerszenie będą też bronić swojego domu i staną się agresywne, co może skończyć się ukąszeniami.
Inny pomysł na zwalczanie owadów, który jest odradzany, to strącanie gniazda kijem. W ten sposób można jedynie wzbudzić w owadach chęć obrony, co również może się skończyć użądleniami.
Gniazda os i innych owadów najlepiej usuwać w nocy lub pod wieczór. To właśnie wtedy osy i szerszenie są mniej aktywne, co daje nam większą wygodę podczas usuwania gniazd. Najważniejszą sprawą w takich przypadkach jest odpowiednie ubranie strażaka. Ubiór powinien składać się z ubrania koszarowego lub specjalnego, na które zakładamy specjalny kombinezon ochronny. Na ręce należy włożyć grube rękawice pszczelarskie lub rękawice gaśnicze.
Na gniazdo wiszące na suficie lub przy nim, przykładamy lub podkładamy worek, uprzednio spryskując gniazdo. Używamy do tego gaśnicy na pszczoły w celu zaduszenia owadów latających na zewnątrz gniazda. Uniemożliwia ona także wylot. Następnie odcinamy dokładnie gniazdo, pozwalając mu wpaść do worka. Worek zawiązujemy i ponownie wkładamy do kolejnego, aby zapewnić podwójną ochronę. Tak zabezpieczone gniazdo zabieramy, a miejsce po nim dokładnie sprawdzamy. Radzimy dodatkowo spryskać je ponownie gaśnicą na pszczoły w celu eliminacji pozostałych insektów.
W przypadku gniazd os w trudno dostępnych miejscach, takich jak elewacje budynków, należy najpierw namierzyć wlot do gniazda. Takie miejsce następnie dokładnie trzeba spryskać gaśnicą na pszczoły. Jeśli właściciel zgodzi się na rozbiórkę w celu usunięcia całości gniazda, przystępujemy do działań i fragment po fragmencie gniazda umieszczamy w grubym worku. Natomiast jeśli właściciel nie zgodzi się na rozbiórkę, jedyną opcją jest zalepienie wlotu do gniazda pianką montażową.
Nie należy atakować gniazda wodą ani ogniem - może to wywołać agresję całej kolonii. Niszczenie gniazda szerszeni za pomocą kija, rakiety lub innego przedmiotu jest kolejną proponowaną w internecie opcją usuwania. Ta metoda usuwania gniazda najbardziej naraża Cię na atak.
Czy szerszenie są pod ochroną w Polsce?
W wielu krajach Europy szerszenie, podobnie jak pszczoły i trzmiele, od dawna znajdują się pod ochroną. Za zabicie owada grozi grzywna do 50 tysięcy euro. W Polsce szerszenie nie są prawnie chronione. Mimo to warto pamiętać, że szerszeń odgrywa ważną rolę w przyrodzie.
Podstawowe informacje o szerszeniach
Jak wygląda szerszeń?
Szerszeń europejski (Vespa crabro) osiąga długość do 4 cm. Ma żółto-czarny odwłok, ale jego tułów wyróżnia się rudymi plamami, co pozwala go odróżnić od osy. Jest większy, bardziej masywny i wydaje charakterystyczne, głośniejsze brzęczenie. Szerszeń a osa różnią się od siebie. Pierwszym wskaźnikiem jest wielkość. Szerszenie osiągają do 4 cm długości, osy natomiast 18 mm. Budowa i kolorystyka ich ciał są dość podobne - żółty odwłok w czarne pasy to charakterystyczna cecha. Odróżnić je jednak można po tym, że szerszenie mają tułów w rude plamy.
Ile żyje szerszeń?
Robotnice żyją od miesiąca do dwóch, a królowa nawet rok. Owady osowate występujące w naszym kraju to zwykle zwierzęta społeczne. Mają jasną hierarchię i podział na struktury socjalne. W przypadku szerszeni rodziny to od 100 do 400 osobników, a drabina społeczna wygląda następująco: królowa matka, robotnice, samce.
Czy szerszenie są niebezpieczne?
Tak. Użądlenie szerszenia jest bardziej bolesne niż osy, a u osób uczulonych może wywołać silną reakcję alergiczną lub wstrząs anafilaktyczny. Nie należy próbować usuwać gniazda bez odpowiednich środków zabezpieczających. Szerszenie zwykle atakują, gdy poczują zagrożenie. Chęć przepędzenia owada lub usunięcia gniazda może nam przysporzyć niemałych kłopotów, związanych z niezadowoleniem tych zwierząt. Mogą stać się (i pewnie staną się) naprawdę agresywne. Taka sytuacja, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z ogromną rodziną, jest bardzo niebezpieczna. Z pewnością takich aktywności nie powinny podejmować się zwłaszcza osoby uczulone na jad owadów błonkoskrzydłych. Nie zaleca się tego również osobom, które nie mają doświadczenia w takich działaniach.
Naturalni wrogowie szerszeni
Zwierzę, które często można spotkać i zdecydowanie gustuje w tych owadach, to jeż. Zachęcić go można, budując domek dla jeża. Ten ssak chętnie się tam zadomowi, a tym samym stanie się Twoim kompanem w zwalczaniu nieproszonych gości. Ryjówka to kolejne zwierzę, które pomoże Ci w tym, jak pozbyć się szerszeni. Dla tego ssaka idealnym miejscem do życia jest kompostownik, dlatego przygotuj solidną konstrukcję i czekaj, aż ten gość zadomowi się w okolicy Twojego domu! Wsparcie, na które mogą liczyć mieszkańcy południowej i wschodniej Polski, to trzmielojad. Ten ptak z rodziny jastrzębiowatych bez kłopotu radzi sobie ze zniszczeniem całego gniazda szerszeni, wraz z wyjedzeniem larw i szerszeni. Pomocna może okazać się także żołna, która występuje na terenie całego kraju, z roku na rok coraz liczniej!
Kiedy najlepiej usuwać gniazdo szerszeni?
Wieczorem, kiedy owady są mniej aktywne i większość osobników przebywa wewnątrz gniazda. To zmniejsza ryzyko ataku i pozwala skuteczniej zneutralizować kolonię.
tags: #jak #usuwac #szerszenie #osp