Program "Mały Strażak" to inicjatywa wspierająca Ochotnicze Straże Pożarne (OSP), mająca na celu poprawę ich wyposażenia oraz podnoszenie kwalifikacji strażaków. Ze względu na regionalne różnice, warto zapoznać się ze szczegółami naborów ogłaszanych przez poszczególne Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).
Beneficjenci programu "Mały Strażak"
Program "Mały Strażak" jest skierowany do Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) z terenu konkretnych województw. Przykładowo, w ramach jednego z naborów program był kierowany do OSP z terenu województwa małopolskiego.
Inny nabór, ogłoszony 10 lutego 2023 roku przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, umożliwiał staranie się o pieniądze jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych z województwa dolnośląskiego.

Na co można przeznaczyć dotację?
Program dla OSP z województwa małopolskiego (Mały Strażak 2026)
Pomoc finansowa Wojewódzkiego Funduszu w Małopolsce może być przeznaczona na dofinansowanie jednodniowego wyjazdu szkoleniowego lub turniejowego na terenie województwa małopolskiego. Wyjazdy te mogą obejmować:
- Szkolenia z ochrony przeciwpożarowej.
- Obsługę sprzętu ratowniczo-gaśniczego.
- Przyswajanie wiedzy z zakresu BHP.
- Naukę udzielania pierwszej pomocy.
- Wycieczki stanowiące element edukacji młodzieży w zakresie tradycji pożarnictwa ochotniczego i bezpieczeństwa powszechnego.
Program dla OSP z województwa dolnośląskiego (nabór 2023)
Otrzymane środki w ramach programu "Mały Strażak" z WFOŚiGW we Wrocławiu jednostki mogą wydać na zakup drobnego sprzętu, w tym między innymi:
- Detektory do pomiaru stężeń tlenku węgla czy metanu.
- Prądownice.
- Sprzęt do oznakowania/zabezpieczania miejsca akcji.
- Sprzęt Ochrony Układu Oddechowego (OUO) i butle z powietrzem.
- Wyposażenie osobiste, takie jak hełmy czy ubrania specjalne.

Budżet programu i zasady finansowania
Województwo małopolskie
Łączna pula środków finansowych na dofinansowanie wyjazdów szkoleniowych wynosi 200 000,00 zł.
Województwo dolnośląskie
W 2023 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przekazały łącznie 10,4 mln złotych na nowe elementy wyposażenia Ochotniczych Straży Pożarnych. Kwota pojedynczej dotacji w ramach tego naboru wyniosła do 20 tys. zł.
Program „Mały strażak” każdego roku cieszy się ogromnym zainteresowaniem. Jak podkreślił nadbrygadier, dobrze wyposażone jednostki OSP znacząco przyczyniają się do utrzymania oraz podnoszenia poziomu bezpieczeństwa mieszkańców województwa.
Personal Protective Equipment - PPE - Health and Safety
Zasady składania wniosków
Wszystkie dokumenty należy złożyć do biura Wojewódzkiego Funduszu w dwóch wersjach:
- Elektronicznej: Przez Portal Beneficjenta WFOŚiGW w Krakowie (portal.wfos.krakow.pl), z konta Wnioskodawcy (dotyczy naboru z Małopolski).
- Podpisanej (papierowej): Wniosek wraz z załącznikami należy dostarczyć w jeden z poniższych sposobów:
- W wersji papierowej do biura Funduszu (adres należy sprawdzić w ogłoszeniu konkretnego naboru).
- Inne sposoby dostarczenia, szczegółowo opisane w regulaminie naboru.
Wnioski spełniające kryteria oceny od I do IV poddawane będą ocenie punktowej zgodnie z Kryterium nr V (szczegółowe kryteria oceny znajdują się w regulaminie naboru). Niniejsza oferta nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 i nast. Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Kodeks Cywilny).

Kwalifikowalność podatku VAT
Podatek od towarów i usług (VAT) w ramach wnioskowanego zadania jest kosztem kwalifikowanym tylko wówczas, gdy jest on faktycznie i ostatecznie ponoszony przez Wnioskodawcę. Warunkiem jest również to, że Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w jakiejkolwiek części w ramach przedmiotowego zadania, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług.
Podatek VAT, który można odliczyć, nie może być uznany za kwalifikowany, nawet jeżeli nie został faktycznie odzyskany przez Wnioskodawcę. WFOŚiGW we Wrocławiu podkreślił, że strażacy działają na pierwszej linii walki z zagrożeniami dla życia ludzkiego i w sytuacjach niebezpiecznych dla przyrody, takich jak katastrofy naturalne (powodzie czy silne wiatry). Skutki pożaru czy innych katastrof o dużym zasięgu są odczuwalne dla środowiska przyrodniczego przez wiele lat, co podkreśla konieczność doposażania jednostek OSP zarówno w sprzęt, który ulega zużyciu, ochronę indywidualną dla każdego ochotnika, jak i pojazdy.