W artykule omawiane są różnorodne aspekty związane z funkcjonowaniem kotłów na ekogroszek, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów zabezpieczających przed cofaniem się ognia do podajnika oraz kwestii jakości paliwa i konstrukcji kotłów. Poruszane są również tematy związane z budową palników, materiałami używanymi do ich produkcji oraz ich wpływem na proces spalania.
Konstrukcja i materiały palników
W dyskusji pojawiły się różne typy palników, w tym palniki żeliwne i stalowe. Palnik żeliwny, stosowany w kotłach Pancerpol, charakteryzuje się większą trwałością. W przypadku kotła Brucer, konstrukcja jest całkowicie żeliwna, obejmująca palnik, ślimak podający i korpus. W tym modelu standardowo nie stosuje się deflektora, jednak istnieje możliwość jego dorobienia, np. ceramicznego.
Warto zaznaczyć, że w większych jednostkach, takich jak kotły Ardeo o mocy 300kW, stosuje się dodatkowe rozwiązania, takie jak wentylator tworzący kurtynę powietrzną zapobiegającą cofaniu się żaru. Rozprowadzenie powietrza może być również zoptymalizowane pod kątem strefy opadania popiołu, co jest zależne od mocy i konstrukcji palnika.
Rodzaje obrotowych palników
Palniki obrotowe można podzielić na te z obrotem zewnętrznym (np. Ardeo) i wewnętrznym. W kotle Klimosz Ling Duo Plus 35kW zastosowano obrotową retortę, gdzie mechanizm obracający kołnierz jest prosty i niezawodny. Kołnierz jest masywnym odlewem, obracającym się na rowkach podstawy. Mechanizm obrotu nie posiada zawleczki, a jedynie śrubę do jego aretacji.
Systemy zabezpieczeń przed cofaniem ognia
Kwestia zabezpieczeń przed cofaniem się ognia do podajnika jest kluczowa dla bezpieczeństwa użytkowania kotłów na ekogroszek. Jednym z omawianych rozwiązań jest tzw. "strażak" - system składający się z kanistra z wodą i wężem, który w przypadku wykrycia podwyższonej temperatury (np. 95°C) w rurze podajnika, zalewa żar wodą, gasząc go. Zawór termostatyczny firmy Regulus, stosowany w tym systemie, działa niezależnie od zewnętrznego źródła zasilania.
Jednakże, pojawiają się głosy krytyczne wobec stosowania "strażaka". Podkreśla się, że zalewanie żaru wodą jest zabronione przez instytuty badawcze kotłów i może prowadzić do uszkodzenia stalowego ślimaka. Zdecydowana większość producentów stosuje inne rozwiązania:
- Czujnik kosza: Wykrywa temperaturę alarmu (np. 70°C) w koszu i przełącza kocioł w tryb awaryjny. Włącza pompy do studzenia wymiennika i rozpoczyna kontrolowane opróżnianie kosza z paliwa przez podajnik.
- Programowany czas opróżniania kosza: Niektóre kotły (np. Foster, PROND) wypychają paliwo przez określony czas alarmu (np. 10 minut), po czym następuje kontrola spadku temperatury.
- Wypychanie do spadku temperatury: Elektro-Miz wypycha paliwo do momentu, aż temperatura spadnie o określoną wartość (np. 20°C).
Warto również wspomnieć o zabezpieczeniach wbudowanych w sterowniki kotłów. Wiele nowoczesnych sterowników monitoruje temperaturę w podajniku i w przypadku jej nadmiernego wzrostu, uruchamia podajnik, przesuwając paliwo do palnika. W przypadku braku wzrostu temperatury wody w kotle przez dłuższy czas, sterownik wyłącza piec.
Objawy źle uszczelnionej retorty palnika i natychmiastowa poprawa po jej dokładnym uszczelnieniu.
Jakość paliwa i problemy z podajnikiem
Jakość paliwa, a w szczególności jego wilgotność i granulacja, ma ogromny wpływ na efektywność spalania i funkcjonowanie kotła. Podkreślana jest różnica między ekogroszkiem a miałem węglowym, gdzie ten pierwszy stanowi niewielki procent wydobywanego węgla. Wilgotność paliwa, nawet deklarowana jako niska (np. 9-10%), może prowadzić do strat energii, niedopalonego popiołu, korozji elementów pieca i nadmiernego dymienia.
Problemy z podajnikiem, takie jak zacinanie się ślimaka, mogą wynikać z:
- Nieszczelności zbiornika lub napędu ślimaka: Powoduje to cofanie się żaru i dymu.
- Zanieczyszczonych kanałów dymowych: Osłabiają ciąg kominowy i mogą sprzyjać cofaniu się żaru.
- Niewłaściwych ustawień pieca: Zbyt mały nadmuch może prowadzić do zatorów i niepełnego spalania.
- Obecności kamienia w opale: Może blokować podajnik.
W przypadku blokady ślimaka, standardowym zabezpieczeniem jest zerwanie zawleczki na wale podajnika ślimakowego, co odłącza napęd. W przypadku braku paliwa, system generuje alarm, a palenisko może wygasnąć.
Konstrukcja kotłów i dostępność serwisu
Przy wyborze kotła istotne są nie tylko jego parametry techniczne, ale również dostępność serwisu. Lokalni producenci mogą oferować kotły o dobrej jakości, jednak warto upewnić się, czy serwis jest w stanie dojechać do klienta w razie awarii. W przypadku zakupu kotła przez internet, należy rozważyć marki oferujące serwis na terenie całego kraju.
Przy wyborze konstrukcji kotła ślimakowego, zalecane jest zwrócenie uwagi na:
- Łatwo dostępne kanały dymne: Ułatwiają czyszczenie. Preferowana jest budowa górnokanałowa.
- Deflektor dopalający: Poprawia efektywność spalania.
- Unikanie konstrukcji, które wymagają demontażu izolacji lub górnych części kotła do czyszczenia kanałów pionowych.
Ważnym aspektem jest również konstrukcja zasobnika na paliwo. Zasobniki w kształcie skrzyni mogą powodować zawieszanie się miału w narożnikach, tworząc pustą "studnię" i prowadząc do problemów z podawaniem paliwa.
Podsumowanie dyskusji
Dyskusja wykazała, że idealne rozwiązanie dla kotła na ekogroszek to połączenie odpowiednio dobranego mechanizmu spalania z wysokiej jakości paliwem. Palniki obrotowe, mimo potencjalnych problemów z trwałością zawleczek, oferują dobre parametry spalania. Kluczowe jest również zrozumienie wpływu wilgotności paliwa na jego ekonomiczność i efektywność. Zabezpieczenia przed cofaniem ognia są niezbędne, a nowoczesne kotły często posiadają zintegrowane systemy, które minimalizują ryzyko awarii.
