Procedura uzyskania zezwolenia na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi w OSP

Uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to proces wymagający spełnienia szeregu warunków formalnych i medycznych. Poniższa instrukcja przedstawia kroki i wymagania niezbędne do uzyskania tzw. "wkładki" na pojazdy uprzywilejowane.

Podstawy prawne

Procedura opiera się na przepisach prawnych, w szczególności na:

• Art. 106 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1234).
• Art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 96).

Wymagania dla kierujących pojazdami uprzywilejowanymi OSP

Osoba ubiegająca się o zezwolenie na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym OSP musi spełniać określone kryteria:

• Musi być strażakiem ratownikiem OSP.
• Musi spełniać wymagania określone w art. 106 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami.
• W przypadku kierowców OSP, oprócz podstawowych warunków, dodatkowym wymogiem jest przedstawienie stosownego zaświadczenia potwierdzającego, że osoba ma być kierującym pojazdem ochotniczej straży pożarnej.
• Kierujący powinien mieć ukończone 21 lat.

Organ wydający zezwolenie i proces aplikacji

Organem, który wydaje zezwolenie na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi OSP jest Starosta, w drodze decyzji administracyjnej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Kroki do uzyskania zezwolenia:

1. Złożenie wniosku we właściwej, z punktu widzenia siedziby OSP, gminie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, iż wnioskodawca ma być kierującym pojazdem OSP. Władze macierzystych OSP często udzielają pomocy organizacyjnej w tym zakresie.
2. Uzyskanie specjalistycznych badań lekarskich i psychologicznych.
3. Złożenie kompletu dokumentów (orzeczenie psychologiczne, orzeczenie lekarskie, pismo od wójta/burmistrza/prezydenta miasta, prawo jazdy) do starostwa powiatowego.
4. Uiszczenie opłaty za wydanie zezwolenia.

Wymagane dokumenty:

• Orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem uprzywilejowanym.
• Orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem uprzywilejowanym.
• Pismo od Wójta/Burmistrza/Prezydenta Miasta (właściwego dla siedziby OSP), potwierdzające, że dana osoba jest kierowcą w OSP.
• Aktualne prawo jazdy odpowiedniej kategorii (np. B, C). Wniosek o zezwolenie należy składać po fizycznym posiadaniu prawa jazdy odpowiedniej kategorii.

Finansowanie kosztów

Koszty związane z uzyskaniem zezwolenia są finansowane z budżetu gminy, co jest uregulowane przepisami:

• Badanie lekarskie osoby ubiegającej się o wydanie zezwolenia jest finansowane z budżetu gminy (art. 76 ust. 1a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych).
• Badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu jest finansowane z budżetu gminy (art. 83 ust. 1a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych).
• Koszty zezwoleń na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi ochotniczych straży pożarnych są finansowane z budżetu gminy (art. 109 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami).

Nawet jeśli kandydat na kierowcę OSP mieszka w innej gminie niż siedziba OSP, to gmina, na terenie której stacjonuje jednostka OSP, powinna wystawić orzeczenie potwierdzające bycie kierowcą oraz pokryć koszty związane z badaniami i opłatą za zezwolenie.

Badania lekarskie i psychologiczne

Badania lekarskie i psychologiczne na pojazdy uprzywilejowane muszą być specjalistyczne, czyli dedykowane właśnie do tej konkretnej kategorii uprawnień. Nawet jeśli kierowca posiada ważne badania na potrzeby prawa jazdy kategorii C lub na potrzeby pracy jako kierowca zawodowy, często wymagane jest wykonanie ponownych badań, ponieważ orzeczenia są wydane na innej podstawie prawnej. Orzeczenia te muszą stwierdzać brak przeciwwskazań psychologicznych i zdrowotnych do kierowania pojazdem uprzywilejowanym.

Długość ważności "wkładki" zależy od wyników badań lekarskich.

Kursy i szkolenia

Wiele osób zastanawia się nad koniecznością odbycia kursu na pojazdy uprzywilejowane. Zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami, od funkcjonariuszy niektórych służb (w tym PSP) zaświadczenia o ukończeniu kursu się nie wymaga. Nie ma tam literalnie mowy o tym, czy zwolnienie to dotyczy potrzeb służbowych czy prywatnych. W praktyce, wielu strażaków OSP, niebędących funkcjonariuszami PSP, również nie musi przechodzić dodatkowych szkoleń, co potwierdzają osoby, które niedawno uzyskały takie zezwolenie.

Ważna uwaga dotycząca luki prawnej

W ostatnich latach istniał problem z wydawaniem zaświadczeń dla nowych kierowców OSP ze względu na lukę w przepisach. Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych, która weszła w życie 1 stycznia 2022 r., uchyliła przepisy ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, które określały podmiot wydający takie zaświadczenia (art. 109 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami).

Ministerstwo Infrastruktury informowało starostwa, że wymóg zaświadczenia odnosi się do uchylonego przepisu i brak jest podstaw do skutecznego żądania jego przedstawienia. Resort wskazywał, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) może wydać zaświadczenie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217 par. 1 i 2 pkt 2 k.p.a.), jako potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikającego z danych posiadanych przez ten organ.

W celu usunięcia tej luki, planowana jest nowelizacja art. 109 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami, która ma być następująca: „W stosunku do kierujących pojazdami ochotniczych straży pożarnych, o których mowa w art. 106 ust. 1 pkt 5, zaświadczenie wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na siedzibę jednostki ochotniczej straży pożarnej, w której kierujący wykonuje zadania kierowcy, potwierdzające, że osoba ma być kierującym pojazdem ochotniczej straży pożarnej.” Projekt ten był początkowo częścią innych ustaw, a obecnie znajduje się w projekcie nowelizacji ustawy o OSP, co ma ostatecznie uregulować tę kwestię.

tags: #jak #zrobic #wkladke #na #pojazdy #uprzywilejowane