W czerwcu 2009 roku zakład mięsny JBB Bałdyga w Łysych stał się areną jednego z największych pożarów w historii polskiego pożarnictwa. Zdarzenie to miało dramatyczne konsekwencje zarówno dla samego przedsiębiorstwa, jak i dla lokalnej społeczności. Jednak dzięki szybkiej reakcji, zarówno ze strony właściciela, jak i administracji rządowej, firma zdołała szybko podnieść się z popiołów.
Tragiczny Początek: Pożar z 2009 Roku
Moment Wybuchu i Skala Zniszczeń
Pożar w zakładach JBB w Łysych wybuchł 29 czerwca 2009 roku. Policja otrzymała informację o zdarzeniu około godziny 15:30. Ogień objął najpierw dwie hale, lecz nie udało się go opanować. W konsekwencji wszystkie pomieszczenia produkcyjne i biurowe zostały zniszczone przez ogień. Zawaliły się dachy, a temperatura stopiła ściany z blachy. Spłonęła produkcyjna część zakładu, magazyny, chłodnie i biuro. Całkowita powierzchnia objęta ogniem wyniosła 22 tys. mkw., co przewyższało skalę wcześniejszych pożarów w innych dużych zakładach. W pożarze spaliło się 2000 ton wędlin i mięsa.
Akcja Gaśnicza
Akcja gaśnicza była niezwykle trudna dla strażaków, gdyż w zakładach mięsnych znajdowało się dużo materiałów łatwopalnych, takich jak tłuszcze. W gaszeniu ognia brało udział grubo ponad 300 strażaków oraz 80 jednostek straży pożarnej z województw mazowieckiego i podlaskiego. Pomimo skomplikowanych warunków, żywioł udało się opanować około północy. Jednak dogaszanie ukrytych zarzewi ognia trwało jeszcze wiele godzin. Pojawiały się pytania dotyczące czasu dojazdu straży pożarnej z Ostrołęki, który wynosił aż 90 minut od chwili zgłoszenia pożaru.
Wstępne Szacowanie Strat i Przyczyn
Straty wskutek pożaru oszacowano na ponad 1 miliard złotych. Ostrołęcka prokuratura okręgowa natychmiast rozpoczęła badanie przyczyn pożaru. Z dotychczasowych ustaleń wynikało, że w zdarzeniu nie było udziału osób trzecich. Śledczy czekali na ostatnie opinie biegłych powołanych w tej sprawie. Wójt Kowalikowski słyszał, że pożar zaczął się od pomieszczenia ze sprężarkami.
Wpływ Społeczny i Ekonomiczny
Sytuacja Pracowników
Z dnia na dzień pracę straciło około półtora tysiąca osób, co stało się poważnym problemem społecznym. Przed pożarem JBB było jednym z największych pracodawców w regionie, zatrudniając blisko 1500 osób. W firmie pracowali nie tylko mieszkańcy Łysych, ale także okolicznych gmin z województw mazowieckiego, podlaskiego i warmińsko-mazurskiego. Dla wielu małżeństw, które dzięki pracy w JBB wzięły kredyty na nowe domy, pożar był ogromnym ciosem, sprawiając, że czuli się, jakby "świat im się zawalił".
Wyzwania dla Regionu
We wsi Łyse czuło się przygnębienie. Kolejnym problemem było szybkie wywiezienie 2000 ton półproduktów mięsnych z terenu zakładu. Istniało ryzyko epidemii, jeśli nie udałoby się tego szybko zrobić w ciepłej pogodzie. Józef Bałdyga, właściciel JBB, opisywał moment dowiedzenia się o pożarze jako "szok", ale szybko zapewniał, że "najbliższą wypłatę wszyscy na pewno dostaną" i "na pewno nikt nie zostanie bez środków do życia".
Odbudowa i Wznowienie Produkcji
Szybka Reakcja i Pierwsze Kroki
Właściciel JBB, Józef Bałdyga, już wkrótce po pożarze zapowiadał szybką odbudowę przedsiębiorstwa w kilku etapach. Działalność wznowiono w grudniu tego samego roku. W odbudowanej w ciągu czterech miesięcy części przedsiębiorstwa znalazło pracę 400 osób. Początkowo zakład planował produkować około 50 ton wyrobów na dobę, docelowo mając osiągnąć 100 ton na dobę. Przed pożarem było to około 360-400 ton.
Wsparcie ze Strony Administracji Rządowej
Wznowienie pracy było możliwe m.in. dzięki działaniom podjętym przez administrację rządową. Udzielona pomoc dotyczyła usuwania skutków żywiołu, a także wsparcia socjalnego dla pracowników oraz ich rodzin. Gmina Łyse otrzymała sprzęt do usuwania zniszczonych konstrukcji, maty i środki dezynfekcyjne. Zorganizowano letni wypoczynek dla dzieci pracowników JBB. Zabezpieczono środki w wysokości 532 tys. zł na wsparcie z zakresu pomocy społecznej i świadczenia rodzinne. Wojewódzki Urząd Pracy, z inicjatywy wojewody, ogłosił konkurs na projekty ze środków unijnych, których założeniem była aktywizacja zawodowa pracowników JBB i ich rodzin. Powiat ostrołęcki otrzymał 4,9 mln zł na program „Nowa perspektywa”, zaś Centrum Wsparcia Regionalnego pozyskało 716 tys. zł na przedsięwzięcie „Akademia Kwalifikacji Łyse”.
Rozwój Zakładu po Pożarze
Właściciel JBB obiecał pełną odbudowę, mówiąc: „Na 100 procent. Mamy własne receptury, znów wrócimy na rynek.” Oczekiwano, że docelowe zatrudnienie, porównywalne z okresem przed pożarem (prawie 1,5 tysiąca osób), firma osiągnie po zakończeniu kolejnych etapów odbudowy, co przewidywano na przełom 2010-2011 roku.
Historia i Znaczenie JBB dla Regionu
Od Początków do Potentata
Zakłady mięsne JBB w 8-tysięcznej gminie Łyse pod Ostrołęką wyrosły na krajowego potentata w branży. Józef Bałdyga rozpoczął działalność na początku lat 90. z zaledwie 16 pracownikami. Produkcja nie przekraczała początkowo tysiąca ton wędlin rocznie. Zakłady szybko rosły, aby wreszcie znaleźć się w czołówce krajowej branży mięsnej. W najlepszym okresie dzienna produkcja osiągała rekordową na polskim rynku ilość około 400 ton wyrobów. W ostatnim okresie przed pożarem JBB produkował około 200-250 ton. Przychody firmy w 2008 roku wyniosły 758 390 tys. zł, a zysk netto - 28 949 tys. zł. JBB było zdobywcą wielu prestiżowych nagród i zajmowało wysokie pozycje w rankingach.
Józef Bałdyga - Lider i Pracodawca
W Łysych trudno było znaleźć kogoś, kto powiedziałby złe słowo o Józefie Bałdydze. Był on postrzegany jako „wspaniały mężczyzna” i szef, który „naprawdę dba o ludzi”. Młodszych pracowników namawiał do rzucenia palenia i uprawiania sportów. Organizował festyny, a pracownikom na imieniny dawał "stówkę ekstra".
Kontynuacja Działalności i Standardy Produkcji
Wizyta Wojewody po Pięciu Latach
Pięć lat po pożarze, zakład JBB w Łysych odwiedził wojewoda Jacek Kozłowski. Celem wizyty było zapoznanie się ze standardami produkcji i zwiedzanie przedsiębiorstwa. Była to okazja do podsumowania działań i podkreślenia sukcesu odbudowy.
Nowoczesne Standardy Produkcji i Kontroli
W trakcie spotkania wojewodzie przedstawiono wymogi i normy obowiązujące przy produkcji i kontroli towarów w JBB. Przedsiębiorstwo obejmuje m.in. hale produkcyjne, w których powstają wyroby (ok. 300 ton dziennie), a także laboratorium, czuwające nad ich jakością. Zakład posiada również własne ujęcie wody, stację jej uzdatniania oraz biologiczną oczyszczalnię. Podczas całego procesu produkcyjnego prowadzony jest monitoring informatyczny i wizualny, co świadczy o wysokich standardach i nowoczesnym podejściu do zarządzania jakością.
