Planując podróż do Turcji, niezwykle ważne jest odpowiednie przygotowanie w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa. Chociaż do przekroczenia granicy tureckiej nie są wymagane żadne certyfikaty szczepienia, istnieją zalecenia dotyczące immunizacji, które mogą znacząco wpłynąć na komfort i bezpieczeństwo wyjazdu.
Obowiązkowe i zalecane szczepienia przed wyjazdem do Turcji
Nie ma obowiązku immunizacji wobec przyjezdnych do Turcji. Obostrzenia związane z COVID-19 zostały zniesione 14.02.2023 r., co oznacza brak wymogu szczepienia i wykonywania testów przed lub po przyjeździe. Mimo to, zaleca się szczepienie na WZW B, które może być wymagane w razie konieczności przeprowadzenia operacji w tureckim szpitalu.
Zalecenia związane z immunizacją przed podróżą są zawsze indywidualne i mogą obejmować szczepienia przeciwko:
- WZW A
- durowi brzusznemu
- meningokokom
- wściekliźnie
- a także dawkę przypominającą na błonicę, tężec i krztusiec.
Warto pamiętać, że pomoc medyczna w Turcji może być bardzo kosztowna. Według MSZ, zwykła konsultacja lekarska kosztuje tam minimum 100$, a doba w szpitalu - od 500$. Zabiegi, takie jak szczepienia poekspozycyjne na tężec czy wściekliznę po zranieniu/ugryzieniu, mogą być znacznym wydatkiem.
Karolek i Bajka o podróżach dla dzieci 🏖️🧳✈️🗺️🐪
Wizyta w ośrodku medycyny podróży
Aby w pełni skorzystać ze wszystkich zaplanowanych atrakcji w Turcji i zadbać o swoje zdrowie, 6-8 tygodni przed wyjazdem warto zgłosić się na wizytę w ośrodku medycyny podróży. Personel ośrodka doradzi, jakie szczepienia będą najodpowiedniejsze na podstawie badania i wywiadu z pacjentem, uwzględniając rodzaj wyjazdu (np. służbowy, hotelowy, objazdowy).
- Wizyta służbowa/hotelowa: uodpornieniu na WZW B i tężec, a także pełne szczepienie na COVID-19 dla studentów w akademikach.
- Wycieczka objazdowa/turystyczna: WZW A i B, tężec (+ błonica i krztusiec), dur brzuszny, wścieklizna.
Poniżej przedstawiono informacje na temat poszczególnych chorób i zasad profilaktyki.
Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW/Żółtaczka)
Wirusowe zapalenie wątroby to choroba transmitowana przez kał, krew i pozostałe płyny ustrojowe nosiciela. Kontakt z taką osobą w połączeniu z niezachowaniem higieny i ostrożności (np. podczas stosunku płciowego) w większości przypadków kończy się zakażeniem.
WZW typu A (żółtaczka pokarmowa)
WZW typu A rozprzestrzenia się łatwiej, a jego łagodniejsze objawy obejmują utratę apetytu, biegunkę, nudności czy gorączkę. Choroba może wywołać niewydolność wątroby, a w skrajnych przypadkach bywa śmiertelna. Wirus HAV jest w Polsce dość rzadki, a szczepienia (dwie dawki w miesiącach 0 i 6-12) są nieobowiązkowe. Oznacza to większe ryzyko zakażenia, szczególnie w przypadku podróży do Turcji, gdzie występują te patogeny.
WZW typu B
WZW typu B przenosi się przez skażoną krew i drogą płciową. Choroba może doprowadzić do najpoważniejszych powikłań, tj. niewydolności i marskości wątroby, a także zmian nowotworowych. Aby temu zapobiegać, w 1994 roku w Polsce wprowadzono obowiązek szczepień. Dodatkowa immunizacja przed podróżą nie jest potrzebna dla osób zaszczepionych, ale osoby nieszczepione powinny uzupełnić braki. W przypadku konieczności wykonania operacji w tureckim szpitalu, można spotkać się z wymogiem posiadania zaświadczenia o uodpornieniu na WZW B.
Ochrona przed dwoma typami żółtaczki jest zalecana w podróży do Turcji. Osoby, które nie są uodpornione na żaden typ WZW, mogą wybrać preparat skojarzony Twinrix Adult (trzy dawki w miesiącach 0, 1 i 6).
Dur brzuszny (Tyfus)
Dur brzuszny, zwany dawniej tyfusem, to jedna z tzw. chorób brudnych rąk, która wywołuje dokuczliwą infekcję. Objawia się m.in. bólem brzucha, wysoką gorączką, wymiotami i/lub nudnościami oraz zaparciami i wzdęciami.
Profilaktyka duru brzusznego obejmuje przede wszystkim zachowanie higieny osobistej i żywienia podczas wakacji, a także szczepienie ochronne. Jest ono dostępne w formie jednodawkowego zastrzyku albo doustnego preparatu podawanego w trzech dawkach, w dniach 1, 3 i 5.
Wścieklizna
Wścieklizna to bardzo niebezpieczna infekcja układu nerwowego, która jest wynikiem pokąsania (rzadziej polizania) przez zainfekowane zwierzę. Nieleczona odpowiednio, jest praktycznie w 100% śmiertelna. W Turcji bezpańskie, chore psy i dzikie zwierzęta stanowią poważny problem dla zdrowia publicznego.
Biorąc pod uwagę wysokie koszty leczenia (a więc także profilaktyki poekspozycyjnej) w Turcji, warto zaszczepić się na wściekliznę przed wyjazdem. Immunizacja (trzydawkowa, w dniach 0, 7 i 21/28) jest potrzebna szczególnie osobom planującym biwakowanie, piesze wędrówki czy pobyt w obszarach wiejskich.
Meningokoki
Zakwaterowanie w miejscach zamieszkania zbiorowego (np. hotelach) czy odwiedzanie zatłoczonych miejsc, takich jak Wielki Bazar w Stambule, zwiększa ryzyko kontaktu z nosicielem meningokoków. Bakterie te rozprzestrzeniają się bardzo łatwo drogą kropelkową, a infekcja często jest bezobjawowa. Utrudnia to identyfikację, a co za tym idzie - unikanie styczności z osobą zakażoną. Kiedy inne metody profilaktyki zawodzą, przydaje się szczepienie na meningokoki, podawane w jednej dawce lub w dwu-/trzydawkowym cyklu.
Uzupełniające i przypominające szczepienia
Przed wyjazdem warto także sprawdzić swoją książeczkę szczepień, by zweryfikować ważność immunizacji i podjąć decyzję o ewentualnym przyjęciu dawek przypominających/uzupełniających.
Błonica, tężec i krztusiec
Najbardziej zalecane szczepienia przed wyjazdem do Turcji to te na błonicę, tężec i krztusiec. Są one wykonywane według obowiązującego programu; pamięć immunologiczna utrzymuje się jednak około 10 lat, po czym wymaga „odświeżenia” za pomocą pojedynczej dawki przypominającej. Dzięki temu można uchronić się przed poważną infekcją układu nerwowego wywołaną przez zakażenie rany/skaleczenia, co jest ważne szczególnie podczas wakacji w obcym kraju. Dawka przypominająca jest też ważna ze względu na znacznie większe niż w Polsce rozpowszechnienie krztuśca w Turcji. To ostra choroba układu oddechowego, z napadowymi atakami kaszlu, który utrudnia, a czasami nawet uniemożliwia oddychanie. Aby uniknąć infekcji, zaleca się przypominające szczepienie na krztusiec.
Odra, świnka i różyczka
Amerykańska agencja CDC przestrzega przed wzmożonym ryzykiem odry w Turcji. To niezwykle zaraźliwa choroba, przenosząca się drogą kropelkową, czyli podobnie jak meningokoki - bardzo łatwo w zatłoczonych miejscach. Wysoka gorączka i wysypka rozprzestrzeniająca się od głowy na całe ciało to najbardziej charakterystyczne objawy odry. U dorosłych miewa ona naprawdę ciężki przebieg i grozi powikłaniami, takimi jak m.in. zapalenie płuc. Dla osób, którym marzy się Turcja, pełne, dwudawkowe szczepienia na odrę są więc ważne.
Choroby, na które nie ma szczepień - zasady profilaktyki
Stosowanie repelentów i zakrywający ciało ubiór podczas pieszych wycieczek po terenach zielonych zabezpieczają przed ugryzieniami owadów i pajęczaków. To ważne nie tylko ze względu na komfort, ale także zdrowie.
Choroba wysokościowa
W najwyższych górach (m.in. na Ararat) występuje zagrożenie chorobą wysokościową oraz obrzękiem płuc lub mózgu. Profilaktyka obejmuje przygotowanie do wyprawy pod kątem sprawności fizycznej, odpowiednią aklimatyzację, nawodnienie i odżywienie podczas wyprawy oraz stosowanie odpowiednich leków (na receptę).
Biegunki pasożytnicze i bakteryjne
Podróżni bardzo często zapadają na pasożytnicze lub bakteryjne biegunki, którym można zapobiegać, stosując się do zasad higieny osobistej i żywienia. Jest to m.in. unikanie picia wody z kranu (także pod postacią lodu w drinkach), mycie warzyw i owoców przed zjedzeniem, dbanie o czystość rąk czy stołowanie się wyłącznie w sprawdzonych i higienicznych lokalach gastronomicznych.
Ceny szczepień i pakiety w TropicalMed
70 zł to cena, jaką trzeba zapłacić za kwalifikację medyczną, która rozpoczyna każdą wizytę. Ma ona na celu wykluczenie przeciwwskazań (np. alergii) do podania wybranych szczepionek ochronnych. W zależności do tego, jakie szczepienia przed wyjazdem do Turcji zostaną zalecone, całkowity koszt może różnić się dla poszczególnych pacjentów. Wybierając pakiet hotelowy za 779 zł można sporo zaoszczędzić na immunizacji na błonicę, tężec, WZW A i dur brzuszny.
Szczepienia do Turcji najlepiej zgłosić się 6-8 tygodni przed planowaną datą wyjazdu. W przypadku doustnych preparatów (np. na dur brzuszny) konieczne jest powstrzymanie się od jedzenia, picia i leków na godzinę przed wizytą. Przydatne będzie również przygotowanie informacji o stanie zdrowia, alergiach oraz szczegółach planowanej podróży, takich jak trasa, termin i charakter wyjazdu do Turcji.
Informacje ogólne i bezpieczeństwo w Turcji
Turcja, jako kierunek turystyczny, zyskała w ostatnich latach ogromną popularność, przyciągając pięknymi krajobrazami, piaszczystymi plażami oraz bogactwem kulturowym.
Co warto wiedzieć o Turcji
- Stolica: Ankara - jedną z ważniejszych budowli w mieście jest Mauzoleum Atatürka.
- Język: turecki; niewielki odsetek mieszkańców mówi po angielsku.
- Waluta: lira turecka (TL); można bez problemu wymieniać waluty na miejscu w kantorach i bankach, przy czym w drugim przypadku trzeba okazać dowód tożsamości.
- Wiza: na pobyt turystyczny do 90 dni Polacy nie potrzebują wizy.
- Klimat: u południowych i zachodnich wybrzeży śródziemnomorski, w głębi kraju kontynentalny (bardzo zmienny), oraz chłodny nad Morzem Czarnym.
- Plaże: Marmaris czy Antalya nad Morzem Śródziemnym to popularne miejsca wśród miłośników plażowania.
- Flora i fauna: Park Narodowy Uludağ jest popularny wśród turystów - teren porasta makia, lasy, a w najwyższych partiach - roślinność górska; park zamieszkuje mnóstwo gatunków ptaków, m.in. włochatka zwyczajna.
- Transport: dużą popularnością cieszą się autobusy, jest też możliwość wynajęcia samochodu.
- Kuchnia: popularny w Polsce kebab jest uznawany za tradycyjną turecką potrawę; na deser warto spróbować baklawy.
Kwestie bezpieczeństwa
Odradza się podróże w regiony przygraniczne. W głębi kraju należy zachować podstawowe środki ostrożności ze względu na zagrożenie przestępczością pospolitą, a dodatkowym zagrożeniem są trzęsienia ziemi. Osoby, których celem podróży jest Turcja, bezpieczeństwo mogą zwiększyć, logując się w systemie Odyseusz. Zapewnia on powiadomienia o bieżących zagrożeniach, które mogą dotyczyć m.in. operacji wojskowych i policyjnych na terenach przygranicznych. Na miejscu należy wystrzegać się kradzieży, zachować ostrożność w miejscach publicznych, gdzie może dochodzić do zamachów terrorystycznych, a także zapoznać się z miejscowym prawem. Za niestosowne zachowanie w stosunku do kobiet, przemyt narkotyków czy fotografowanie obiektów wojskowych obowiązują dotkliwe kary.
Wynajem auta w Turcji
Ceny wynajmu wahają się od 35 do 90 EUR/dzień, w zależności od modelu i rocznika auta, a także sezonu (na wakacjach jest drożej). Chcąc obniżyć te koszty, warto wziąć samochód na dłuższy okres oraz korzystać z usług lokalnych firm (np. Cizgi Rent a Car) zamiast międzynarodowych. Wynajem auta w Turcji we wspomnianej firmie jest dostępny dla klientów w wieku minimum 21 lat, którzy mają prawo jazdy od co najmniej 2 lat.