Początki organizacji ochrony przeciwpożarowej po zakończeniu II Wojny Światowej opierały się na wzorcach przedwojennych. W oparciu o te zasady oraz przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. „o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji" (Dz. U. 50, poz. 404 z 1951 r.) powołano państwowe organy ochrony przeciwpożarowej szczebla centralnego (KGSP), wojewódzkiego, powiatowego i miejskiego. W tym kontekście powstała również Komenda Powiatowa Straży Pożarnych w Chodzieży.
Komenda Powiatowa Straży Pożarnych w Chodzieży (1950-1975)
Powołanie i wczesna struktura
W tym samym czasie, ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach władzy państwowej (Dz. U. nr 14, poz. 130), wdrożono nowy ustrój administracyjny kraju. Polegał on m.in. na likwidacji samorządów powiatowych i utworzeniu w to miejsce prezydiów rad narodowych. Komenda powiatowa weszła w skład Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Chodzieży, funkcjonując w ramach Wydziału Gospodarki Komunalnej, a jej siedziba mieściła się w budynku Prezydium PRN.
Początkowo stan etatowy Komendy Powiatowej Straży Pożarnych w Chodzieży był trzyosobowy, dodatkowo zatrudniono trzech kierowców obsługujących jeden samochód GM - 8 marki BEDFORD. Był to jeden z czterech samochodów gaśniczych będących wówczas w powiecie, a kierowcy pełnili służbę w systemie 24 x 24.
Komendanci i zmiany organizacyjne
Pierwszym Komendantem Powiatowym Straży Pożarnych w Chodzieży został asp. poż. Stanisław JODDA, który pełnił swe obowiązki do 1958 r. Dekretem z 7 grudnia 1954 r. chodzieska Komenda Powiatowa (jedna z 24, a później 29 w województwie poznańskim) stała się samodzielną jednostką organizacyjną, podporządkowaną ogólnemu nadzorowi Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (wydział spraw wewnętrznych), jednocześnie zyskując bezpośrednie powiązanie z Komendą Główną Straży Pożarnych.
W latach 1958-1960 Komendantem Powiatowym Straży Pożarnych był st. asp. Józef CEBULSKI, a następnie st. ogn. pchor. Zygmunt LESZCZYŃSKI. W roku 1970, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 1970 r. (Dz. U. nr 31, poz. 26), wyłączono wojewódzkie i powiatowe komendy straży pożarnych z wydziałów spraw wewnętrznych. Stały się one wówczas samodzielnymi jednostkami organizacyjnymi, podlegającymi bezpośrednio Prezydiom Rad Narodowych. Od listopada 1972 r. obowiązki Komendanta Powiatowego Straży Pożarnych w Chodzieży powierzono por. poż. Eugeniuszowi KISZYCKIEMU, który pełnił je do czasu likwidacji powiatów.
Reforma administracyjna i utworzenie Komend Rejonowych (1975-1998)
Nowy podział administracyjny i struktura PSP
Reforma administracyjna kraju zapoczątkowana w 1972 r. spowodowała m.in. likwidację gromad i powołanie gmin, a komendy powiatowe podlegały terenowym organom administracji państwowej szczebla powiatowego. Od 1 czerwca 1975 r. nowy podział administracyjny definitywnie likwidował powiaty, co doprowadziło do powstania nowego województwa pilskiego (ustawa z dnia 28 maja 1975 r., Dz. U. 16, poz. 71). W jego skład wszedł również nieistniejący już formalnie powiat chodzieski. Komendy powiatowe przekształciły się w komendy rejonowe straży pożarnych, a ich siedziby i zasięg działania ustalił Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w styczniu 1976 r. (MP nr 6, poz. 28), z późniejszymi uzupełnieniami w marcu 1988 r.
Dnia 12 czerwca 1975 r. Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 1975 nr 20, poz. 106), w której ochronę przeciwpożarową podzielono na terenową i resortową. Nadzór nad nią został powierzony Wojewodzie, który wykonywał zadania za pomocą m.in. komendantów rejonowych i podległych im terenowych zawodowych straży pożarnych.
Powołanie Państwowej Straży Pożarnej i KSRG
W 1991 r. uchwalono dwie kluczowe ustawy, tzw. „strażackie”: o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. nr 81, poz. 351) oraz o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. nr 88, poz. 400). Powołano Państwową Straż Pożarną (PSP) jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formację przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.
Zawodowa Straż Pożarna w Chodzieży stała się Jednostką Ratowniczo-Gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej nr 2, podległą Komendzie Rejonowej PSP w Pile. Komendantem tejże komendy był bryg. Krzysztof FOJT, który pełnił tę funkcję do końca 1998 r. Pomimo usilnych starań, w ramach województwa pilskiego nie udało się uzyskać dla chodzieskiej jednostki statusu komendy rejonowej.
Na mocy wspomnianych ustaw, Państwowa Straż Pożarna stała się również organizatorem Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). System ten, mający za zadanie ochronę życia, zdrowia i mienia podczas walki z pożarami, innymi klęskami żywiołowymi oraz podczas ratownictwa technicznego i chemicznego (a od 1996 r. także ekologicznego i medycznego), zaczął funkcjonować od 1 stycznia 1995 r. W jego skład na terenie ziemi chodzieskiej wchodziły wówczas JRG PSP nr 2 oraz jednostki OSP z Budzynia, Margonina, Szamocina i Wyszyn.
Ponowne utworzenie Komendy Powiatowej PSP w Chodzieży (od 1999)
Nowy podział terytorialny i KP PSP
Od 1 stycznia 1999 r., w ramach kolejnej reformy administracyjnej, wprowadzono trójstopniowy podział terytorialny kraju. Ilość województw zmniejszyła się do 16, a powiaty zostały ponownie utworzone. Powstało województwo wielkopolskie, a w jego składzie (jako jeden z 31) utworzono powiat chodzieski. Jego granice oraz ilość wchodzących w skład gmin uległy jednak zmniejszeniu (ubyły gminy Kaczory, Ryczywół i Ujście) w stosunku do stanu sprzed 1975 r.
Tym samym, po wielu latach, z dniem 1 stycznia 1999 r. w Chodzieży ponownie zaczęła funkcjonować Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej. Jej teren działania obejmuje gminę miejską Chodzież, miasta i gminy Margonin i Szamocin, oraz gminy wiejskie Chodzież i Budzyń. Komendantem Powiatowym Państwowej Straży Pożarnej został st. kpt. inż. Zbigniew Kawa, a jego zastępcą kpt. inż. Rafał Mrowiński. Na szczeblu powiatu zwierzchnictwo nad Komendą Powiatową PSP sprawuje Starosta, którym został Władysław Krawiec, pełniący tę funkcję przez niemal dwie kadencje.
Nowa strażnica i ewolucja regulaminów
W latach 1999-2000 wybudowano od podstaw nową strażnicę, której wartość inwestycji wyniosła ponad 1,2 mln PLN. Obecnie jest ona siedzibą komendy i jednostki ratowniczo-gaśniczej.
Od roku 1999 Komenda Powiatowa PSP funkcjonowała w oparciu o „Regulamin Organizacyjny Komendy Powiatowej PSP w Chodzieży”, zatwierdzony przez Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Poznaniu w dniu 19 października 1999 r.
Jeszcze w czerwcu 2005 r. uchwalono zmiany w ustawach o ochronie przeciwpożarowej i o Państwowej Straży Pożarnej, co spowodowało konieczność zmiany około 20 aktów wykonawczych. Akty te, dotyczące m.in. organizacji komend, czasu służby, urlopów czy kwalifikacji zawodowych, ukazywały się sukcesywnie w latach 2005 i 2006. Z dniem 1 stycznia 2007 r., w ramach reorganizacji obejmującej Państwową Straż Pożarną, będącej skutkiem opisanych wyżej zmian przepisów prawa, zaczął obowiązywać nowy „Regulamin Organizacyjny Komendy Powiatowej PSP w Chodzieży”. Od 1 stycznia 2011 r., po kolejnej zmianie regulaminu organizacyjnego, KP PSP w Chodzieży posiadała 46 etatów, z czego 44 etaty funkcjonariuszy i 2 etaty Korpusu Służby Cywilnej.
Dokumentacja i system kwalifikacji akt
Wcześniej, zarządzeniem nr 9 Komendanta Głównego PSP z 24 grudnia 1992 r., wydano instrukcję kancelaryjną i jednolity rzeczowy wykaz akt dla jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. W instrukcji tej, dla dokumentacji komend rejonowych PSP wprowadzono symbol „R”, do którego dodaje się litery będące wyróżnikiem komórki organizacyjnej (np.: Z - komórka kontrolno-rozpoznawcza, K - kadry, F - finanse, itd.). Przedmiotowe Zarządzenie nr 9 Komendanta Głównego PSP było zmieniane zarządzeniami KG PSP: nr 8 z 23 grudnia 1994 r., nr 6 z 31 grudnia 1996 r., oraz decyzjami: nr 30 z 11 sierpnia 1998 r. i nr 7 z 2 lutego 2001 r. Wyżej wymienione rzeczowe wykazy akt były oparte na dziesiętnym systemie kwalifikacji i stanowiły jednolitą, rzeczową i niezależną od struktury komendy, klasyfikację akt, powstałych podczas jej działalności.
Obecnie w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Chodzieży stosowany jest jednolity rzeczowy wykaz akt dla jednostek organizacyjnych PSP stanowiący załącznik nr 2 do decyzji nr 8 Komendanta Głównego PSP z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej oraz jednolitego rzeczowego wykazu akt dla jednostek organizacyjnych PSP.
Strategia Rozwoju Ratownictwa (2010-2020)
7 listopada 2010 r. Starosta Chodzieski Mirosław Juraszek podpisał „Strategię Rozwoju Ratownictwa i Ochrony Przeciwpożarowej Powiatu Chodzieskiego na lata 2010 - 2020”. Dokument ten został pozytywnie zaopiniowany przez Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu oraz zaakceptowany i podpisany przez Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP st. bryg. Wojciecha Mendelaka.
Przed końcowym zaakceptowaniem wspomnianego dokumentu, ustalenia w nim zawarte zostały uzgodnione m.in. z Burmistrzami i Wójtami Miast i Gmin powiatu chodzieskiego, a także ze służbami i instytucjami działającymi w ramach szeroko pojętego bezpieczeństwa. Działanie to było istotne, ponieważ strategia wskazuje na zadania podmiotów współdziałających w realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa pożarowego i ratownictwa, w tym edukacji.
Szkolenia i rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej w powiecie chodzieskim
W okresie od czerwca do końca listopada 2023 roku na terenie Komendy Powiatowej PSP w Chodzieży trwał kurs podstawowy na ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej dla druhów z jednostek z terenu powiatu chodzieskiego. Strażacy z KP PSP w Chodzieży przeprowadzili zajęcia teoretyczne i praktyczne ze wszystkich dziedzin ratownictwa. Druhowie zapoznawali się z podstawowym sprzętem do działań ratowniczo-gaśniczych oraz sprzętem specjalistycznym. Pozytywnym wynikiem egzaminu, przeprowadzonego w dniu 18 listopada 2023 r., ukończyło 17 druhów i druhen, wzmacniając lokalne jednostki OSP.
tags: #jednostki #osp #powiatu #chodzieskiego