Walka z pożarami to złożony proces, który wymaga zarówno specjalistycznego sprzętu, jak i dobrze zorganizowanego systemu ratowniczego. W Polsce kluczową rolę w gaszeniu pożarów odgrywa Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy, wspierany przez różnorodne jednostki i szeroką gamę podręcznego sprzętu gaśniczego. Skuteczność działań zależy od szybkiego reagowania, odpowiedniego wyposażenia oraz znajomości specyfiki danego pożaru.
Podręczny Sprzęt Gaśniczy
Podręczny sprzęt gaśniczy to podstawowe narzędzia wykorzystywane do gaszenia pożarów w ich początkowej fazie. Prawidłowe użycie tego sprzętu może znacząco ograniczyć rozwój ognia i zminimalizować straty.
Hydrant Wewnętrzny
Hydrant wewnętrzny to zawór zainstalowany na specjalnej sieci wodociągowej, obudowany szafką i wyposażony w wąż pożarniczy oraz prądownicę. Ma on zastosowanie do lokalizacji pożarów w zarodku wszędzie tam, gdzie jako środek gaśniczy stosuje się wodę. Sposób użycia hydrantu jest następujący:
- Otworzyć drzwiczki szafy i sprawdzić, czy podłączony jest wąż i prądownica.
- Rozwinąć wąż w całości, unikając zagięć i załamań.
- Skierować wodę na miejsce pożaru.
Obsługę hydrantu powinny stanowić dwie osoby: jedna obsługuje prądownicę, a druga zawór hydrantowy, dawkując ilość wody. Należy pamiętać, że wodą nie gasimy urządzeń pod napięciem elektrycznym, ani w ich obrębie, jak również innych substancji, które z wodą tworzą gazy palne.
Gaśnica Wodno-Pianowa
Gaśnica wodno-pianowa to zbiornik cylindryczny, w którym znajduje się wodny roztwór środka pianotwórczego oraz zbiornik z gazem napędowym, zaopatrzonym w zbijak i wężyk zakończony zamykaną prądowniczką. Po dostarczeniu gaśnicy w pobliże pożaru należy zerwać plombę zabezpieczającą, wcisnąć zbijak i skierować strumień piany w ognisko pożaru. Działanie gaśnicy w każdej chwili można przerwać przez zwolnienie dźwigni prądowniczki. Ze względu na swoją budowę, gaśnica prawidłowo pracuje tylko w pozycji pionowej.
Gaśnice te są przeznaczone do gaszenia pożarów grupy A i B. Są napełnione wodnym roztworem środka pianotwórczego AFFF 3-6%, który jest specjalnie dostosowany do gaszenia pożarów materiałów stałych, głównie pochodzenia organicznego, np. drewno, papier, tkaniny, tworzywa sztuczne (grupa A). Posiadają również dużą zdolność gaszenia cieczy palnych i materiałów stałych topiących się, np. benzyny, oleje, rozpuszczalniki, lakiery (grupa B). Są zalecane do stosowania w przemyśle petrochemicznym, chemicznym, drzewnym, na stacjach paliw, w magazynach cieczy łatwopalnych, bazach transportowych itp. Zbiorniki gaśnic i agregatów są wykonane z materiałów o najwyższej jakości, z wewnętrznym zabezpieczeniem antykorozyjnym. Zastosowany roztwór wodny ze środkiem pianotwórczym AFFF zabezpiecza ugaszone rozlewisko przed ponownym samozapaleniem. Każda gaśnica wyposażona jest w łatwy do montażu wieszak. Istnieje możliwość wielokrotnego napełniania.
Gaśnica Proszkowa
Gaśnica proszkowa to cylindryczny zbiornik zaopatrzony w dźwignię uruchamiającą zawór lub zbijak patronu z gazem napędowym. Proszek wyrzucany jest przez dyszę lub wężyk zakończony prądowniczką przy pomocy gazu obojętnego (azot lub CO2). Po dostarczeniu gaśnicy w miejsce pożaru zrywa się plombę i zawleczkę blokującą, uruchamia dźwignię lub zbijak i kieruje strumień proszku w ognisko pożaru. Działanie gaśnicy można w każdej chwili przerwać przez zwolnienie dźwigni uruchamiającej lub dźwigni prądowniczki. Ze względu na swoją budowę syfonową, gaśnica prawidłowo pracuje tylko w pozycji pionowej.
Gaśnice proszkowe przeznaczone są do gaszenia pożarów grupy BC i ABC (w zależności od stosowanego proszku). Typy, takie jak GP-1z, GP-6z, GP-9z, GP-12z, są wyposażone w nabój z ładunkiem CO2 oraz wąż gumowy zakończony zaworem odcinającym. Inne typy, np. GP-1x, GP-2x, GP-4x, GP-6x, posiadają zawór dozujący szybko otwieralny wyposażony w manometr umożliwiający stałą kontrolę sprawności gaśnicy. Każda gaśnica wyposażona jest w łatwy do montażu wieszak, a także możliwość wielokrotnego napełniania. Dostępne są również specjalne wersje gaśnic dla przemysłu wydobywczego. Zróżnicowanie pojemności gaśnic pozwala na ich wielorakie zastosowanie. Są one szczególnie zalecane do zabezpieczenia różnych typów samochodów, garaży, warsztatów, magazynów, hal przemysłowych, statków, podziemnych wyrobisk górniczych, zakładów energetycznych i chemicznych, biur, hoteli i mieszkań.
Specjalne Zastosowanie: Gaśnica GSE-2x dla Sprzętu Komputerowego
Gaśnica GSE-2x jest urządzeniem przeznaczonym do gaszenia np. monitorów, komputerów, sprzętu RTV, rozdzielni i szaf sterowniczych. Używając GSE-2x w pomieszczeniach zamkniętych, można ugasić źródło ognia, nie narażając na zapylenie innych urządzeń. Konstrukcja układu wylotowego z dyszą pozwala na precyzyjne podanie środka gaśniczego CO2 na źródło ognia, nie niszcząc urządzenia. Gaśnicą GSE-2x można gasić urządzenia elektryczne i elektroniczne, które są zasilane napięciem do 1000V z odległości 1 metra.
Gaśnica Śniegowa (CO2)
Gaśnica śniegowa to cylindryczny zbiornik zaopatrzony w zawór i wężyk zakończony dyszą wylotową lub, w mniejszych gaśnicach, kroćcem obrotowym z dyszą. Wewnątrz gaśnicy znajduje się skroplony CO2, który po uruchomieniu pod własnym ciśnieniem wydostaje się na zewnątrz, oziębiając się do temperatury około -80°C. Po dostarczeniu gaśnicy w pobliże pożaru należy zerwać plombę zabezpieczającą, uruchomić zawór i skierować strumień dwutlenku węgla na ognisko pożaru. Działanie gaśnicze można w każdej chwili przerwać, zamykając zawór. Ze względu na swoją budowę syfonową, gaśnica prawidłowo pracuje tylko w pozycji pionowej. Należy pamiętać, że w czasie działania gaśnicy trzymać ją tylko za uchwyty, a także nie wolno używać tych gaśnic do gaszenia ludzi.
Gaśnice śniegowe są przeznaczone do gaszenia pożarów grupy BC i wykonane są na bazie butli wysokociśnieniowych. Zalecane są do stosowania w energetyce, lakierniach, magazynach, stacjach benzynowych, halach przemysłowych. Rozprężający się środek gaśniczy CO2 działa oziębiająco na płomienie i palące się konstrukcje, odcinając jednocześnie dopływ powietrza do źródła ognia.
Koc Gaśniczy
Koc gaśniczy to płachta z tkaniny całkowicie niepalnej (włókno szklane, azbest) o powierzchni około 2 m². Przechowuje się go w specjalnym futerale. Służy do tłumienia pożaru w zarodku przez odcięcie dopływu powietrza do palącego się przedmiotu. W przypadku gaszenia ludzi należy osobę przewrócić i przykryć ją szczelnie kocem. Koce gaśnicze można również wykorzystywać do przenoszenia ewakuowanego mienia.
Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG) i Państwowa Straż Pożarna (PSP)
System ratowniczy w Polsce opiera się na Państwowej Straży Pożarnej (PSP), która jest wiodącą służbą ratowniczą utrzymywaną z budżetu państwa, oraz na Ochotniczych Strażach Pożarnych (OSP), utrzymywanych z budżetów samorządowych i dotacji z budżetu państwa. Komendant Główny PSP jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji KSRG oraz ochrony przeciwpożarowej.
W Polsce funkcjonuje około 502 jednostek ratowniczo-gaśniczych PSP. Gotowość operacyjna sił i środków KSRG, w szczególności dyspozycyjność, wyszkolenie i wyposażenie w sprzęt ratowniczy, umożliwia ich dysponowanie w trybie pilnym, według kryterium obszaru chronionego. Na koniec 2019 roku procent populacji, do której podmioty KSRG docierały w czasie do 15 minut, wyniósł 83,63%. W Państwowej Straży Pożarnej działa minimum około 30 000 strażaków. Natomiast w 4 544 jednostkach OSP w KSRG służy około 221 000 członków.
NA ZMIANIE - Film dokumentalny [Siemiatycze 112]
Wytyczne i Wyposażenie w Walce z Pożarami Lasów
Przewiduje się częste, choć krótkie okresy wysokich temperatur powietrza w czasie wiosny i dłuższe okresy bez opadów atmosferycznych w miesiącach letnich, prowadzące do suszy atmosferycznej, a niekiedy nawet regionalnej suszy glebowej, czy raczej rzadko występującej lokalnie suszy hydrologicznej. Średnia powierzchnia jednego pożaru lasu w ostatnich latach w Polsce oscyluje wokół 0,5 ha i mniej.
Zasady wyposażenia jednostek PSP
Od tego roku obowiązuje nowa treść rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych z 21 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad wyposażenia jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej [1], regulującego m.in. wymagania dotyczące krajowej bazy sprzętu specjalistycznego i środków gaśniczych.
Rola Zarządcy Lasu
Zarządca lasu (nadleśnictwo i park narodowy) ma zapewnić odpowiednie siły naziemne, których minimalna wielkość jest uzależniona od powierzchni i kategorii zagrożenia pożarowego lasu. Siły te mogą być wykorzystane w pierwszej fazie rozwoju i rozprzestrzeniania pożaru lasu, często przed przyjazdem sił ratowniczych jednostek ochrony przeciwpożarowej. Chodzi tu o możliwość wykorzystania samochodu patrolowo-gaśniczego albo przyczepy ze zbiornikiem na środek gaśniczy, pługu do wyorywania pasów przeciwpożarowych, a także podręcznego sprzętu, takiego jak gaśnice, hydronetki plecakowe, łopaty i tłumice.
Samochody Patrolowo-Gaśnicze
Samochody patrolowo-gaśnicze, którymi dysponują nadleśnictwa i parki narodowe w ramach wyposażenia własnych baz sprzętu do gaszenia pożarów lasów, są bardzo przydatne podczas akcji ratowniczych w lesie. Przeznaczone są one zarówno do patrolowania kompleksów leśnych w ramach naziemnych patroli przeciwpożarowych, jak i samodzielnego gaszenia małych powierzchniowo pożarów, dogaszania i dozorowania pożarzysk.
Krajowa Baza Sprzętu Specjalistycznego i Środków Gaśniczych
Na potrzeby działań ratowniczych tworzy się w każdym województwie krajową bazę sprzętu specjalistycznego i środków gaśniczych. W skład bazy wchodzą pojazdy ratowniczo-gaśnicze i specjalne oraz sprzęt i środki techniczne z terenu województwa, stanowiące wyposażenie komend powiatowych (miejskich) PSP z terenu województwa i komendy wojewódzkiej PSP. Przykładem wyposażenia tej bazy jest mobilny zapas pożarniczych węży tłocznych W 110 (samochód, przyczepa lub kontener) - minimum samochód zaopatrzeniowy o określonej ładowności. Kryterium dojazdu w czasie może być zapewnione dzięki wykorzystaniu zasobów sąsiedniego województwa.
Dysponowanie Sił do Pożarów Lasów
Dyżurny stanowiska kierowania komendanta powiatowego (miejskiego) PSP, który odbiera zgłoszenie o powstaniu pożaru lasu, wysyła do takiego zdarzenia w pierwszym rzucie minimalną liczbę pojazdów gaśniczych uzależnioną od powierzchni pożaru. Aby działania gaśnicze zostały szybko, sprawnie, skutecznie i bezpiecznie przeprowadzone, w ramach tego rzutu musi zostać szybko zadysponowane minimum sił gaśniczych nie tylko z jednostek organizacyjnych PSP czy z pozostałych podmiotów KSRG, lecz także z innych jednostek ochrony przeciwpożarowej.
Powstałe w 2010 r. ramowe wytyczne komendanta głównego PSP do opracowania „Zasad dysponowania sił jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz zasad doraźnego zabezpieczenia operacyjnego terenu powiatu po zadysponowaniu zasobów ratowniczych” [3] po ostatnich zmianach ich treści (z lipca 2013 r.) stanowią nadal, że do pożaru lasu należy zadysponować minimalne siły z jednostek ochrony przeciwpożarowej, których wielkość zależy od powierzchni objętej przez pożar i wyliczonego stopnia zagrożenia pożarowego lasów w chwili przyjmowania zgłoszenia o pożarze (nie dotyczy to lasów, dla których opracowano „Sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru lasu”).
tags: #jednostki #ratowniczo #gasnicze #gasza #pozar