Właśnie dobiegła końca ponad 45-letnia era samochodów pożarniczych GCBA 6/32 na podwoziu JELCZ-a w zawodowej straży pożarnej. To już koniec trwającej 46 lat ery samochodów GCBA 6/32 typu JELCZ 004 w Państwowej Straży Pożarnej.
Narodziny i Ewolucja Samochodów Jelcz 004/004M
Samochody GCBA 6/32 JELCZ 004 były pierwszymi rodzimej produkcji ciężkimi wozami ratowniczo-gaśniczymi. Wszystko zaczęło się na przełomie lat 60 i 70 XX-wieku, wraz z rozwojem przemysłu w powojennej Polsce, a co za tym idzie również pojawieniem się nowych zagrożeń. Tragiczny w skutkach pożar w czechowickiej rafinerii ujawnił braki w wyposażeniu polskich strażaków, m.in. w ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze przystosowane do przewozu dużej ilości środków gaśniczych. Równocześnie z zakupem tego typu samochodów za granicą, podjęto starania nad wyprodukowaniem podobnego pojazdu w kraju.
Tak rozpoczyna się historia JELCZ-a 004, samochodu pożarniczego wykonanego na podwoziu JELCZ 315, wyposażonego m.in. w zbiornik na wodę o poj. 6000 litrów oraz zbiornik na środek pianotwórczy o poj. 600 litrów.
Produkcja seryjna pierwszych 004 na podwoziu JELCZ 315 ruszyła w 1974 roku. W ciągu pięciu lat wyprodukowano około 600 sztuk tych samochodów, które trafiły na wyposażenie jednostek Zawodowej Straży Pożarnej, a także resortowych jednostek ochrony przeciwpożarowej (głównie zakładowe straże pożarne). Co najmniej jeden samochód został wysłany do NRD.
Od 1979 kolejne GCBA 6/32 produkowane były pod nazwą 004M na podwoziach JELCZ 325. Produkcja tych pojazdów zakończyła się w 1991 roku, wraz z zakończeniem produkcji podwozi. Od połowy lat 70. XX-tego wieku przez ponad dwie dekady „004” były podstawowymi samochodami bojowymi klasy ciężkiej w Polsce. Do dziś setki Jelczy 315/325 jest eksploatowanych przez jednostki OSP w całym kraju, wiele z nich doczekało się mniejszych lub bardziej złożonych modernizacji.
Charakterystyka Techniczna Jelcza 004
Jelcz 004 to ciężki samochód pożarniczy, produkowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe. Był zabudowany na podwoziu Jelcz P315MS, które wyposażono w silnik z turbosprężarką i sześciobiegową przekładniową skrzynię biegów. Kabina posiadała 4 miejsca dla załogi.
Pojazd posiadał:
- Zbiornik na wodę o pojemności 6000 litrów.
- Zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 600 litrów.
- Autopompę A32 o wydajności 3200 l/min.
Pojazd został przystosowany do prowadzenia akcji gaśniczej podczas ruchu. Pozwalał także na równoczesne użycie dwóch działek albo czterech linii tłoczących wodę lub pianę.
Ostatnie Lata Służby: Przykład z Ryk
Po tym jak kilka miesięcy temu służbę w PSP zakończyły dwa Jelcze z jednostek w Wałczu i Międzyzdrojach w województwie zachodniopomorskim, w formacji pozostał jeden czynny egzemplarz eksploatowany przez Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą PSP w Rykach (lubelskie). Wyprodukowany w 1991 rycki „jelon” był jednym z ostatnich, które opuściły Zakłady w Jelczu-Laskowicach.
Przez blisko 30 lat służył tutejszym strażakom czy to na pierwszej linii walki z pożarami, czy w późniejszych latach, jako zaopatrzenie wodne przy większych zdarzeniach. Dziś samochód został przekazany do Ochotniczej Straży Pożarnej w pobliskim Ułężu. Nadal będzie wykorzystywany w akcjach gaśniczych na terenie tej gminy, jak również powiatu ryckiego, bowiem tutejsza jednostka jest włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
Ochotnicza Straż Pożarna Kawodrza Górna: Nowe Wyzwania i Nowy Sprzęt
W kontekście modernizacji floty pojazdów ratowniczo-gaśniczych, Ochotnicza Straż Pożarna w Kawodrzy Górnej również wzbogaciła swoje wyposażenie. Lekki pojazd ratowniczo-gaśniczy został zabudowany na podwoziu Mercedes-Benz Sprinter 519 CDi 4x4 z 2019 roku. Ten nowoczesny pojazd w podziale bojowym zastąpił GBA 2,5/16 Star 266, który został przekazany do OSP Kuźnica Marianowa.
Szczegóły Techniczne Lekkiego Samochodu Ratowniczo-Gaśniczego Mercedes-Benz Sprinter 519 CDi 4x4
Nowy Mercedes Sprinter OSP Kawodrza Górna charakteryzuje się następującymi parametrami:
- Silnik: wysokoprężny, turbodoładowany, sześciocylindrowy w układzie widlastym OM 642 o pojemności 2987 ccm, mocy 140 kW (190 KM), spełniający normę spalania Euro6.
- Układ napędowy: wzmocnione zawieszenie mechaniczne, napęd 4x4, manualna, sześciobiegowa (6 + wsteczny) skrzynia biegów wraz z biegiem terenowym Low Range oraz asystent zjazdu.
- Opony: terenowe ogumienie BFGoodrich Mud-Terrain T/A KM3.
- Kabina: fabryczna, długa, jednomodułowa w układzie siedzeń 1+1+4, klimatyzowana, z ogrzewaniem postojowym marki Snugger.
- Zabudowa: wykonana z aluminium przez firmę PHUP Perfekt z Kruszyna. Posiada 5 skrytek w układzie 2+2+1 zamykanych żaluzjami oraz podestami roboczymi.
- Zbiorniki: na wodę o pojemności 1000 litrów oraz na środek pianotwórczy o pojemności 100 litrów.
- Agregat wysokociśnieniowy: AWP 78/40 o wydajności 78 l/min przy ciśnieniu 40 bar wraz z linią szybkiego natarcia zakończoną prądownicą wysokociśnieniową Protek.
- Wyciągarka: elektryczna PowerWinch PW12000 o uciągu 5443 kg, zamontowana z przodu pojazdu.
- Dach: wykonany w formie podestu roboczego, na którym zamontowano m.in. skrzynię sprzętową.
Sygnalizacja, Oświetlenie i Dodatkowe Systemy w Sprinterze
W zakresie oświetlenia i sygnalizacji świetlnej pojazd wyposażono w:
- Lampę zespoloną Strobos Optima 60.
- Lampę pojedynczą Strobos LED Baquda.
- 2 lampy kierunkowe Strobos LED Classic.
- 2 lampy kierunkowe Strobos LED Delta.
- 4 lampy kierunkowe Strobos LED Reflect.
- 2 lampy kierunkowe Julen HB6.
- Falę świetlną Strobos FL-8.
- Pneumatycznie wysuwany maszt oświetleniowy SVEP AluTower z dwoma najaśnicami LED o mocy 2x180W.
Sygnalizację dźwiękową stanowi generator sygnałów dźwiękowych Strobos STBS-150 o mocy 150W wraz z dwoma głośnikami Strobos NGP-200 o mocy 200W każdy oraz dwoma głośnikami niskotonowymi Strobos. Dodatkowo w pojeździe zamontowano sygnały pneumatyczne dwutonowe Fiamm MC4 FD.
Ważnym elementem wyposażenia jest przetwornica napięcia z 12V DC na 220-240V AC o mocy ciągłej 3000W ze stabilizacją fali sinusoidalnej, dzięki czemu pojazd może pełnić rolę agregatu prądotwórczego i zasilać urządzenia, które wymagają stabilizacji napięcia, jak np. respirator. W kabinie zamontowano m.in. radiotelefon cyfrowo-analogowy Hytera MD785 oraz tablet z aplikacją E-remiza.
Wsparcie i Wyposażenie OSP Kawodrza Górna
Dzięki V edycji Budżetu Obywatelskiego, oprócz samego pojazdu, druhowie z OSP Kawodrza Górna pozyskali także sprzęt, który znalazł się m.in. na wyposażeniu opisywanego Sprintera, oraz umundurowanie osobiste dla druhów.