Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Przybyszówce

Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) w Przybyszówce jest głęboko zakorzeniona w historii wsi, której początki naznaczone były częstymi pożarami. Budynki wiejskie, wznoszone wówczas z łatwopalnych materiałów takich jak drewno i słoma, stanowiły łatwy cel dla żywiołu ognia. Szybko rozprzestrzeniające się płomienie potrafiły w krótkim czasie pochłonąć nawet kilkadziesiąt budynków, niszcząc dorobek życia gospodarzy. W 1624 roku, podczas napadu czambułu tatarskiego, spłonął kościół w Przybyszówce.

Pod koniec XIX wieku, kiedy właścicielem Przybyszówki był Henryk Christiani, który zbudował pałac dworski w "Dworzysku" z zapleczem gospodarczym, spichlerzem, ogrodem i parkiem, mieszkańcy jako jedna z pierwszych wsi w zaborze austriackim zdecydowali się na zorganizowanie własnego oddziału do walki z pożarami.

Założenie i początki OSP Przybyszówka (1905-1914)

Ochotnicza Straż Pożarna w Przybyszówce została założona w 1905 roku z inicjatywy miejscowych gospodarzy. Do grona założycieli należeli: Karol Pączek - ówczesny wójt gminy, Jan Probola, Franciszek Rączy, Tomasz Probla, Józef Świder i Antoni Pączek. Początkowo OSP liczyła 15 druhów, ale w krótkim czasie do jednostki dołączyło kolejnych kilkunastu gospodarzy, gotowych nieść pomoc mieszkańcom w razie pożaru.

Podstawowym sprzętem gaśniczym, jakim dysponowała wówczas Przybyszowska straż, były drewniane sikawki podręczne, bosaki, tłumice i drewniane konwie na wodę. Strażacy już wtedy dążyli do pozyskania lepszego wyposażenia. W 1911 roku, dzięki znaczącej pomocy miejscowego Kółka Rolniczego, zakupiono sikawkę ręczną na podwoziu czterokołowym, przystosowaną do zaprzęgu konnego, oraz niezbędny osprzęt, w tym węże strażackie ssawne, tłoczne i prądownice wodne. Z każdym rokiem członkowie OSP byli wyposażani w uzbrojenie osobiste, takie jak hełmy, pasy bojowe, toporki i ubrania ochronne.

Działalność OSP w okresie wojen i powojennym (1914-1967)

Wybuch I wojny światowej uniemożliwił normalną działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Przybyszówce. Pomimo tych trudności, ważnym wydarzeniem w historii jednostki było uroczyste poświęcenie i wręczenie sztandaru organizacyjnego w 1931 roku. Na uroczystość licznie przybyli mieszkańcy, goście honorowi, strażacy oraz delegacje sąsiednich jednostek OSP z pocztami sztandarowymi.

W 1934 roku, z inicjatywy strażaków, rozpoczęto budowę nowej, bardziej funkcjonalnej remizy, która mogła sprostać najpilniejszym potrzebom OSP. W tym samym roku wybudowano nową murowaną remizę. W okresie II wojny światowej (1939-1945) działalność Przybyszowskich strażaków ograniczała się do akcji gaśniczych na terenie wsi, na które okupant niemiecki zezwalał. Mimo zakazów organizowania zebrań czy szkoleń, ówczesne władze niemieckie nie egzekwowały w pełni swoich zakazów, co pozwoliło strażom niemal swobodnie realizować działalność statutową.

Po wojnie do OSP w Przybyszówce zapisało się wielu nowych członków. W 1963 roku, z inicjatywy druhów OSP, rozpoczęto budowę nowego Domu Strażaka w Przybyszówce. Pomysł ten zgłosili cztery lata wcześniej druhowie: Andrzej Koryl (naczelnik), Edward Kaszuba i Antoni Koryl oraz Andrzej Selwa. Propozycja została przyjęta z entuzjazmem, między innymi przez prezesa OSP, druha Jana Brodę, który jednocześnie przewodniczył miejscowej Gromadzkiej Radzie Narodowej.

Zgromadzono środki finansowe w kwocie 3,5 tys. zł, a projekt zlecono doświadczonym projektantom: Bronisławowi Wronie i Romanowi Gorczycy z Wydziału Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Rzeszowie. Władze gminne i powiatowe wsparły inwestycję środkami finansowymi (320 tys. zł od Prezydium GRN w Przybyszówce, 10 tys. zł od Komendy Powiatowej Straży Pożarnej, 10 tys. zł od PZU w Rzeszowie), widząc zaangażowanie strażaków, którzy prace wykonywali w czynie społecznym. Oprócz druhów jednostki w budowie uczestniczyli również mieszkańcy Przybyszówki.

Uroczyste otwarcie i przekazanie do użytku nowego Domu Strażaka z zapleczem socjalnym i garażowym odbyło się 21 października 1967 roku z udziałem władz administracyjnych, przedstawicieli komend wojewódzkiej i powiatowej straży pożarnych oraz delegacji okolicznych jednostek OSP z pocztami sztandarowymi. Dom Strażaka służył jako miejsce spotkań Rady Gminy oraz organizacji imprez okolicznościowych, takich jak wesela, a sala mogła pomieścić nawet 200 osób. W budynku wynajęto również pomieszczenie dla Gromadzkiej Biblioteki Publicznej.

Rozwój i modernizacja OSP (1968-2007)

Wóz strażacki Żuk w akcji

Kolejnym celem OSP stało się pozyskanie nowego samochodu pożarniczego, o co długotrwale zabiegał ówczesny naczelnik OSP, druh Andrzej Koryl. W 1968 roku starania te zakończyły się sukcesem - straż wzbogaciła się o dwa samochody: Lublin i Żuk. Lublin został przekazany jednostce przez Wojewódzką Spółdzielnię Transportu Wiejskiego w Rzeszowie, Oddział w Jarosławiu, wymagał jednak pilnego remontu i konserwacji, które wykonali nieodpłatnie miejscowi strażacy. Nowego Żuka OSP otrzymała nieodpłatnie od Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w Rzeszowie, dzięki kapitanowi pożarnictwa Stanisławowi Peszkowi, ówczesnemu komendantowi powiatowemu.

W kolejnych latach jednostka kontynuowała działalność statutową, a kolejne zarządy OSP, wybierane na walnych zebraniach sprawozdawczo-wyborczych, podejmowały decyzje o modernizacji i zakupie nowego sprzętu. OSP została wyposażona w motopompy, prądownice, węże ssawne, węże tłoczne, węże gaśnicze oraz osobiste wyposażenie strażaków.

W dniu 1 czerwca 1992 roku sporządzono Statut Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Przybyszówce. Jednostka aktywnie uczestniczyła w uroczystościach patriotycznych, oddając cześć osobom walczącym o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, pamiętając również o ofiarach bestialsko zamordowanych ludzi.

Rok 1998 przyniósł budowę nowego garażu. Miał on zastąpić dotychczasowy boks garażowy, mieszczący jedynie lekki samochód bojowy. Zarząd jednostki, rozważając pozyskanie średniego samochodu bojowego, postanowił rozpocząć budowę garażu, który mógłby pomieścić ciężarowy samochód, umundurowanie i już pozyskany sprzęt bojowy. Prace prowadzone były przez druhów z wielkim zaangażowaniem i starannością, a dzięki ich determinacji budynek został oddany do użytku w dość krótkim czasie. Samochód pożarniczy marki Żuk jako pierwszy garażował w nowo wybudowanym obiekcie. Dotychczasowy boks garażowy został przekształcony na świetlicę, w której mogły odbywać się zebrania zarządu i członków OSP Przybyszówka oraz Koła Gospodyń Wiejskich.

Po walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym w dniu 3 lutego 2001 roku, w którym uczestniczyli między innymi Wojciech Bednarz - radny starostwa ziemskiego w Rzeszowie, oraz Zofia Sagan - przewodnicząca miejscowego Koła Gospodyń Wiejskich, Zarząd OSP podjął decyzję o przeprowadzeniu remontu i konserwacji Domu Strażaka. Dzięki staraniom nowo wybranego Zarządu OSP, w skład którego wchodzili: Franciszek Fura (prezes), Tadeusz Dynia (naczelnik), Roman Sroka i Edward Czernij (wiceprezesi), Adam Guz (zastępca naczelnika), Ryszard Sarna (sekretarz), Władysław Rączy (skarbnik), Edward Sarna (gospodarz), wykonano wiele prac: urządzono szatnię, wymieniono stare drewniane okna na nowe, ocieplono ścianę frontową budynku, pomalowano salę główną, korytarz i kuchnię, oraz ułożono płytki ceramiczne na balkonie. W 2003 roku wymieniono wysłużone piece grzewcze na energooszczędne gazowe ze środków własnych jednostki.

W 2006 roku, dzięki zaangażowaniu naczelnika, druha Tadeusza Dyni, oraz pomocy jego małżonki, odnowiono 75-letni sztandar jednostki OSP. Rok 2006 to również sukces Sportowej Drużyny Pożarniczej Ochotniczej Straży Pożarnej w Przybyszówce. Drużyna, w składzie: Adam Guz (dowódca), Arkadiusz Bartosik (przodownik roty II), Piotr Kałamarz (pomocnik przodownika roty II), Zbigniew Półchłopek (przodownik roty I), Michał Molenda (pomocnik przodownika roty I), Grzegorz Guz (rozdzielacz), Mateusz Ziomek (łącznik), Ryszard Sarna (mechanik), Andrzej Graboś (sztafeta ściana), Roman Sroka (kierowca), Tadeusz Dynia (naczelnik), Franciszek Fura (prezes), wywalczyła historyczne III miejsce na zawodach sportowo-pożarniczych Gminy Świlcza w Dąbrowej. Puchar z zawodów znajduje się obecnie w jednostce.

Włączenie do miasta i dalszy rozwój (2007-2019)

Nowoczesna remiza strażacka z wozem bojowym

Z chwilą włączenia Przybyszówki w granice miasta Rzeszowa w 2007 roku, Budynek Strażaka wraz z całym majątkiem, za zgodą ówczesnego Zarządu jednostki OSP, stał się własnością miasta i siedzibą filii Rzeszowskiego Domu Kultury na Osiedlu Przybyszówka. OSP zastrzegła sobie prawo do korzystania ze świetlicy w celu realizacji bieżącej działalności statutowej. Początkowo doszło do nieporozumień, co skutkowało brakiem możliwości zorganizowania pierwszego zebrania sprawozdawczego po przekazaniu budynku w wyznaczonym terminie. W późniejszym czasie osiągnięto porozumienie pomiędzy Zarządem OSP a Osiedlowym Domem Kultury.

Dnia 1 lipca 2008 roku wysłużony 40-letni samochód pożarniczy Żuk został przekazany na złom. Dwa tygodnie później z funkcji naczelnika zrezygnował druh Tadeusz Dynia. W latach 2011-2016 w skład zarządu OSP wchodzili: prezes Andrzej Graboś, wiceprezesi: Franciszek Fura i Arkadiusz Bartosik, naczelnik: Michał Molenda, zastępca naczelnika Piotr Kałamarz, sekretarz: Ryszard Sarna, skarbnik: Agnieszka Mikołajczyk, gospodarz Roma Sroka, członek zarządu: Artur Probola. W latach kadencji Zarząd OSP pozyskiwał dotacje z MSW, Urzędu Miasta Rzeszowa, Związku Ochotniczych Straży Pożarnych oraz składek członków na zakup sprzętu.

W 2013 roku Prezydent Miasta Rzeszowa, Tadeusz Ferenc, podjął decyzję o modernizacji i rozbudowie Osiedlowego Domu Kultury na Osiedlu Przybyszówka. Rozbudowa obiektu miała obejmować budowę garażu z zapleczem socjalnym dla jednostki OSP na parterze budynku. Wkrótce opracowano projekt. Pierwsza wersja projektu nie spotkała się z aprobatą Prezesa Andrzeja Grabosia, który nawiązał kontakt z projektantem obiektu. W wyniku licznych negocjacji i uzgodnień doszło do porozumienia. Dla jednostki OSP zaprojektowano dwa pomieszczenia garażowe, zaplecze socjalne z aneksem kuchennym, toaletą i prysznicem, a w garażach przewidziano systemy odprowadzania spalin. Nie udało się niestety wydzielić na wyłączność OSP pomieszczenia do organizacji spotkań statutowych, o które również zabiegał Zarząd jednostki.

Pod koniec 2014 roku rozpoczął się remont i rozbudowa Osiedlowego Domu Kultury. Jednostka OSP przed rozpoczęciem prac budowlanych zobowiązana została do usunięcia z terenu budowy wszelkich dóbr materialnych do niej należących. Liczny sprzęt i wyposażenie dotychczasowej remizy strażackiej protokolarnie przekazano do przechowania na prywatnych posesjach strażaków oraz u zaprzyjaźnionych gospodarzy lub rodziny druhów OSP. Jednostce udostępniono również garaż na okres remontu przez Urząd Miasta Rzeszowa.

W 2016 roku, po walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym, które odbyło się 6 lutego, zarząd na kolejne pięć lat objęli: prezes Arkadiusz Bartosik, wiceprezesi: Andrzej Graboś, Ryszard Micał, naczelnik: Michał Molenda, zastępca naczelnika: Marcin Kałamarz, sekretarz: Robert Sroka, skarbnik: Agnieszka Mikołajczyk, gospodarz: Karol Oczoś, członek zarządu: Roman Sroka, Artur Probola. W skład Komisji Rewizyjnej wchodzili: Adam Szczepański (przewodniczący), Dominik Kuźniar (sekretarz), Stanisław Trela (członek komisji). Zebrania sprawozdawcze w latach 2015-2016, podczas rozbudowy Domu Strażaka, odbywały się w Zespole Szkół nr 4.

Od dnia 15 września 2016 roku Ochotnicza Straż Pożarna, na podstawie umowy użyczenia z Prezydentem Miasta Rzeszowa, nabyła prawo użytkowania pomieszczeń: dwóch garaży oraz zaplecza socjalnego z aneksem kuchennym, toaletą i prysznicem na parterze Domu Kultury na Osiedlu Przybyszówka. Wraz z pomieszczeniami do użytku jednostki przeznaczono również wyznaczoną część placu manewrowego przed budynkiem. Pomieszczenia mają indywidualne wejście od zewnątrz budynku poprzez bramy garażowe oraz własny system alarmowy. Dnia 30 września 2016 roku Osiedlowy Dom Kultury został oficjalnie otwarty. Na uroczystość otwarcia osobiście przybył Prezydent Miasta Rzeszowa Tadeusz Ferenc, wiceprezydenci: Marek Ustrobiński i Andrzej Gutkowski.

Minister Marcin Kierwiński - Centralne Obchody Dnia Strażaka

Obchody Dnia Strażaka w maju 2017 roku były jednymi z najbardziej hucznie obchodzonych od lat, po raz pierwszy odbyły się w nowej sali widowiskowej Osiedlowego Domu Kultury. Do ich organizacji w dużej mierze przyczynił się prezes Arkadiusz Bartosik, a pozostali druhowie pomogli w realizacji tego pomysłu z wielkim entuzjazmem. Zaproszono przedstawicieli organizacji osiedlowych, władz administracyjnych, radnych Miasta Rzeszowa, gospodarzy i rodziny druhów OSP zaangażowanych w przetrzymanie sprzętu strażackiego w okresie remontu remizy, a strażacy przybyli z całymi rodzinami. Druhom OSP uroczyście wręczono odznaczenia za wysługę lat i medale.

Dnia 24 kwietnia 2018 roku, umową darowizny, OSP Rzeszów-Słocina przekazała jednostce samochód bojowy Volkswagen Transporter T4 z 1993 roku. Samochód wymagał remontu i wykonania zabudowy wewnętrznej do przewożenia sprzętu bojowego oraz montażu bagażnika zewnętrznego, na co skierowano środki z Urzędu Miasta Rzeszowa. Część kosztów pokryto również ze środków własnych jednostki i wkładem roboczym druhów. Po dwóch latach sprawowania zarządu, dnia 4 maja 2018 roku, po rezygnacji z funkcji sekretarza druha Roberta Sroki, funkcję przejął druh Piotr Porada, a druh Artur Probola przestał pełnić funkcję członka zarządu. Ważnym dniem dla jednostki OSP w 2019 roku było otrzymanie średniego samochodu pożarniczego Scania M93 210 Z z 1991 roku.

W czerwcu 2019 roku, z inicjatywy skarbnika OSP Agnieszki Mikołajczyk, przy współpracy członków jednostki, zgłoszono do Rzeszowskiego Budżetu Obywatelskiego na 2020 rok zadanie pn. „Bezpieczne życie w bezpiecznym mieście - zakup sprzętu ratowniczego: samochodu ratowniczo-gaśniczego, wyposażenia oraz środków ochrony indywidualnej strażaka dla OSP Rzeszów - Przybyszówka”, szacowane na 995 000 zł. Zgłoszenie zostało zaakceptowane przez komisję oceny wniosków i pojawiło się na liście zadań w kategorii I, pozycja 32, poddanych do głosowania przez mieszkańców miasta. W związku z przeprowadzonymi konsultacjami Prezesa Arkadiusza Bartosika w dniach od 12 do 16 sierpnia 2019 roku (m.in. na spotkaniu z Przedstawicielami Ochotniczych Straży Pożarnych w Rzeszowie w sprawie Rzeszowskiego Budżetu Obywatelskiego w dniu 14 sierpnia 2019 roku) z przewodniczącym Komisji do Spraw Rzeszowskiego Budżetu Obywatelskiego, Dyrektorem Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego oraz z przedstawicielami wydziałów: Finansowego Miasta Rzeszowa, Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności, podjęto decyzję 20 sierpnia.

tags: #jozef #kuzniar #osp #nowa #wies