Ochotnicza Straż Pożarna w Kwilczu stanowi ważny filar lokalnej społeczności, aktywnie angażując się w zapewnienie bezpieczeństwa, rozwój infrastruktury oraz pielęgnowanie tradycji. Jej bogata historia jest nierozerwalnie związana z postaciami, które swoją służbą i zaangażowaniem kształtowały oblicze gminy oraz samej jednostki. Niniejsza artykuł przybliża kluczowe wydarzenia i sylwetki, które przyczyniły się do rozwoju OSP Kwilcz, ze szczególnym uwzględnieniem obchodzonych jubileuszy.
Początki Działalności i Kluczowe Postacie
Zbigniew Tylkowski: Budowniczy Infrastruktury Gminy i OSP
Wkład w rozwój infrastruktury gminy Kwilcz, w tym obiektów służących straży pożarnej, przypisuje się między innymi Zbigniewowi Tylkowskiemu. Uchwała NR XLVI/350/2014 Rady Gminy Kwilcz z dnia 3 października 2014 r. nadała mu pośmiertnie tytuł „Zasłużony dla Gminy Kwilcz". Pan Zbigniew Tylkowski urodził się 10 marca 1929 r. w Poznaniu. Z dniem 1 stycznia 1973 r. oficjalnie został powołany na stanowisko Naczelnika Gminy Kwilcz w powiecie międzychodzkim, które pełnił przez 17 lat, tj. do roku 1990.
Pracę tę traktował jako misję służenia drugiemu człowiekowi. Jako pierwszy Włodarz Gminy miał bardzo trudne zadanie, jednak w miarę możliwości przeprowadził wiele inwestycji, np. wybudował budynek Urzędu Gminy, ośrodek zdrowia, aptekę, strażnice OSP, świetlice wiejskie, wiaty przystankowe i wiele innych. Przeprowadził również liczne remonty dróg w całej gminie. Był wielkim społecznikiem i dobrym organizatorem wszelkiego rodzaju akcji społecznych.
Pan Tylkowski był wielokrotnie uhonorowany licznymi odznaczeniami, między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1979 r. i Srebrnym Krzyżem Zasługi w 1973 r. Jego wkład w rozwój Gminy i poprawę egzystencji lokalnej społeczności został doceniony także pośmiertnie, kiedy w 2011 r. Rada Gminy, z inicjatywy społeczności lokalnej, podjęła uchwałę w sprawie nadania nazwy skweru łączącego ulice Kardynała Stefana Wyszyńskiego z ulicą Lipową „Placem im. Zbigniewa Tylkowskiego" w Kwilczu. Zmarł w 2010 r. w wieku 81 lat.
Alojzy Koza: Zasłużony Naczelnik i Bohater OSP Kwilcz
Jedną z najbardziej wybitnych postaci w historii OSP Kwilcz był Alojzy Koza, uhonorowany pośmiertnie tytułem „Zasłużony dla Gminy Kwilcz” na mocy Uchwały Nr XVIII/ 134 /2012 Rady Gminy Kwilcz z dnia 20 marca 2012 r. Pan Alojzy Koza urodził się 6 lutego 1925 roku i od 1945 roku był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w Kwilczu. Przez ponad 40 lat, w latach 1952-1995, pełnił obowiązki naczelnika OSP Kwilcz. Był również członkiem Zarządu Oddziału Gminnego Związku OSP oraz komendantem gromadzkim i gminnym.
W czasie jego długoletniej służby miało miejsce wiele ważnych wydarzeń dla kwileckich strażaków, które znacząco wpłynęły na rozwój jednostki. Do kluczowych momentów należy zaliczyć oddanie do użytku remizy w 1952 roku, ufundowanie sztandaru w 1969 roku, wymianę wozów bojowych i ciągłe doposażanie jednostki w nowy sprzęt gaśniczy. Pod jego przywództwem obchodzono również okrągły jubileusz 50-lecia istnienia jednostki OSP Kwilcz w 1987 roku. Alojzy Koza z ogromnym zaangażowaniem szkolił wiele szeregów nowych, młodych strażaków-ochotników, dbając o rozwój młodzieży w jednostce.
Za swoją wzorową służbę Alojzy Koza był wielokrotnie nagradzany. Został odznaczony "Krzyżem za zasługi dla pożarnictwa" oraz brązowym, srebrnym i złotym "Medalem za zasługi dla pożarnictwa". Natomiast w 1992 roku Zarząd Główny ZOSP RP w Warszawie nadał mu "Złoty Znak Związku" - najwyższe odznaczenie Związku OSP RP. Alojzy Koza bardzo chętnie uczestniczył również w spotkaniach z młodzieżą Zespołu Szkół w Kwilczu, przekazując swoje doświadczenie i pasję.
Oprócz działalności strażackiej, Pan Koza aktywnie działał w kwileckim Kole Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, pełniąc funkcję prezesa zarządu w latach 1999-2005. Jego patriotyzm sięgał czasów okupacji hitlerowskiej, kiedy to w wieku 15 lat wstąpił do ruchu oporu, zostając żołnierzem Batalionów Chłopskich pod pseudonimem "Sowa".
Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza im. Druha Alojzego Kozy: Dziedzictwo i Przyszłość
Jubileusz 10-lecia i krajowe wyróżnienia
Tradycje i wartości krzewione przez Alojzego Kozę są kontynuowane przez Młodzieżową Drużynę Pożarniczą im. Druha Alojzego Kozy w Kwilczu. W sobotę 21 września odbyła się Gala 10-lecia jej działalności, w której uczestniczył st. bryg. Sławomir Brandt, Zastępca Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Podczas uroczystości nastąpiła nominacja i przywitanie z proporcem nowo wybranego dowódcy drużyny oraz zastępców dowódcy.
Gala była okazją do podsumowania minionych lat pracy, a warto podkreślić, że MDP Kwilcz została w 2017 roku "Najlepszą z Najlepszych", czyli wzorową MDP w kraju. Młodzi strażacy aktywnie włączyli się w pomoc Ukrainie, uczestnicząc w działaniach organizowanych w magazynie zebranych darów. Ich praca i zaangażowanie w lokalną ochronę ludności zostały pokazane na arenie europejskiej, w ramach realizowanego przez OSP Kwilcz międzynarodowego projektu "Fire Cadets Plus".
Projekty i inicjatywy
Oprócz "Fire Cadets Plus", OSP Kwilcz realizowała również inny międzynarodowy projekt, dotyczący rezyliencji, który odpowiadał na pytanie, dlaczego ważne jest, aby być rezylientnym jako jednostka i jako społeczność. W latach 2022 i 2023 OSP Kwilcz wraz z Komendą Wojewódzką PSP w Poznaniu prowadziły regionalny projekt pod szyldem "Stawiam na MDP! W drużynie siła!".
W ramach tego przedsięwzięcia przeszkolono blisko 600 opiekunów drużyn pożarniczych z terenu Wielkopolski, stworzono stronę internetową z mapą drużyn pożarniczych (największy serwis dot. tematyki MDP w Polsce) oraz utworzono bank wiedzy z materiałami dydaktycznymi dla drużyn pożarniczych. Podczas Gali 10-lecia młodzi adepci wysłuchali krótkiej rozmowy z mł. kpt. Waldemarem Wielgoszem, dowódcą operacyjnym GFFF i GFFFV Poland, na co dzień pełniącym służbę w Wydziale Planowania Operacyjnego KW PSP w Poznaniu, o doświadczeniach służby poza granicami kraju. Po podsumowaniu wręczono odznaki MDP, podziękowania i wyróżnienia, w tym srebrny medal "Za Zasługi dla Pożarnictwa".
OSP Kwilcz w Społeczności Lokalnej: Wsparcie dla Kultury
Zaangażowanie w Kwileckie Centrum Kultury i Edukacji
Ochotnicza Straż Pożarna w Kwilczu aktywnie uczestniczy również w życiu kulturalnym i społecznym gminy. Jednym z przykładów zaangażowania jest wsparcie inicjatyw mających na celu ochronę dziedzictwa lokalnego. W 2010 roku powstało Stowarzyszenie „Nasz Kwilcz”, które podjęło działania w celu uratowania „starej szkoły” i przekształcenia jej w Kwileckie Centrum Kultury i Edukacji im. Floriana Mazurkiewicza.
W maju 2011 r. podczas Dni Ziemi Kwileckiej, których Stowarzyszenie było organizatorem, strażacy OSP Kwilcz przekazali na rzecz projektu część zysku z loterii fantowej, wspierając tym samym renowację obiektu. Oficjalne otwarcie Kwileckiego Centrum Kultury i Edukacji im. Floriana Mazurkiewicza, zlokalizowanego w zmodernizowanym budynku „starej szkoły” w Kwilczu, miało miejsce 31 stycznia 2014 r., symbolizując sukces wspólnych wysiłków społeczności.
