Kalej to wieś położona na wschód od Wręczycy Wielkiej, sąsiadująca bezpośrednio z miejscowością Szarlejka. Miejscowość ta posiada bogatą historię, sięgającą czasów średniowiecza, a jej rozwój był ściśle związany z gospodarką surowcową oraz działalnością instytucji kościelnych.
Rys historyczny i gospodarczy
Historia Kalei jest silnie związana z dziejami klasztoru jasnogórskiego. Wieś została nadana klasztorowi przywilejem wydanym przez Władysława Jagiełłę 2 kwietnia 1414 roku. Przez długi czas miejscowość utrzymywała się z wytopu żelaza. W początkach XVII wieku starosta krzepicki, Mikołaj Wolski, zlikwidował kalejską kuźnię, a zajmowaną przez nią ziemię przeznaczył na folwark. W ten sposób w Kalei powstał dwór szlachecki.
Kalej leży w Częstochowskim Obszarze Rudonośnym, co wpłynęło na późniejszy rozwój przemysłowy regionu. W 1960 roku oddano do eksploatacji kopalnię rud żelaza "Malice".
Życie religijne i parafia
Parafię w Kalei erygował biskup Stanisław Zdzitowiecki 4 października 1923 roku, wyłączając jej teren z parafii kłobuckiej. Kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Aniołów wybudowano w latach 1924-1927 z ofiar parafian oraz dzięki staraniom pierwszego proboszcza, ks. Stanisława Bielskiego. Duchowny ten wybudował również plebanię i dom parafialny. W 1938 roku do parafii dołączono Lgotę, dotychczas należącą do parafii w Białej.
Edukacja i rozwój szkolnictwa
Obecny Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Kornela Makuszyńskiego w Kalei do 2001 roku terytorialnie należał do Szarlejki. Wspólna historia szkolnictwa tych wsi sięga lat 1820-1925, kiedy to na terenie Szarlejki wybudowano drewniany dom z jedną izbą lekcyjną. W szkole tej uczyły się dzieci z Kalei, Szarlejki, Wydry, Gorzelni, Lgoty, Pierzchna, Gruszewni, Grabówki (dziś dzielnicy Częstochowy) i Łojek.
Po II wojnie światowej, podczas rozdziału ziemi, mieszkańcy wsi nie przyznali działki pod budowę szkoły, dlatego placówka działała w XIX-wiecznym drewnianym budynku. Dopiero w 1952 roku, staraniem ówczesnego kierownika szkoły w Szarlejce Stefana Łukaszewicza, wybudowano obecny budynek szkoły, którego otwarcie nastąpiło w 1959 roku. Kilka lat później do placówki dołączono również przedszkole.
Ochotnicza Straż Pożarna w Kalei
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Kalei powstała w 1920 roku z inicjatywy mieszkańców wsi, przy pomocy proboszcza parafii oraz ówczesnego dzierżawcy ziemskiego majątku Kalej. Początkowo pomieszczenie strażackie urządzono w wozowni majątku, gdzie znajdowała się ręczna pompa i beczka z wodą.
Samodzielna remiza i garaż zostały wybudowane po II wojnie światowej, w latach 1948-1953. W latach 80. XX wieku zarząd jednostki podjął uchwałę o modernizacji i rozbudowie remizy. Dzięki zaangażowaniu społeczności rozbudowę udało się ukończyć w ciągu trzech lat. Władze doceniły ten wysiłek, ofiarowując w nagrodę jednostce OSP w Kalei nowy samochód bojowy. W roku 2000 jednostka otrzymała sztandar i została odznaczona „złotym medalem” za zasługi dla pożarnictwa.
tags: #kalej #k #czestochowy #osp