Zapewnienie bezpieczeństwa mienia i personelu w Ochotniczych Strażach Pożarnych (OSP) jest priorytetem. Jedną z najlepszych opcji zabezpieczenia remizy jest zamontowanie zamkniętego systemu monitoringu wizyjnego (CCTV). Monitoring pełni przede wszystkim funkcję odstraszającą, a w razie włamania nagra sprawców, co może znacząco ułatwić ich identyfikację.
Znaczenie Monitoringu Wizyjnego w OSP
System monitoringu wizyjnego, składający się najczęściej z kilku rozmieszczonych w różnych punktach kamer, montuje się z zamiarem ochrony mienia oraz przebywających na danym terenie osób. Jest to nie tylko element prewencji, ale również szansa na zidentyfikowanie sprawców potencjalnego przestępstwa, np. włamania, kradzieży czy aktu wandalizmu. Prawnie uzasadnionym interesem administratora danych jest montaż urządzeń rejestrujących obraz w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom danej przestrzeni, zwłaszcza jeśli w obiekcie odnotowano akty wandalizmu, próby kradzieży czy usiłowanie włamania w przeszłości.
Typy Systemów Monitoringu
Unikaj Kamer Wi-Fi i Zapisujących na Karty SD
Na popularnych portalach aukcyjnych często można znaleźć przeróżne kamery na Wi-Fi lub zapisujące dane na karty SD. Niestety, niska jakość obrazu i prostota manipulacji nagraniami stanowią bardzo dużą wadę, która eliminuje taki sprzęt w zastosowaniach profesjonalnych, takich jak monitoring remizy OSP. Kamery nadające po Wi-Fi są również bardzo łatwe do zagłuszenia, ponieważ zagłuszacz sieci kosztuje zaledwie 5-10 zł. Takie kamery nadają się jedynie do monitorowania mniej istotnych obiektów i nie zaleca się marnowania na nie pieniędzy w przypadku ochrony mienia OSP.
Kamery IP (Cyfrowe)
Kamery cyfrowe to przede wszystkim kamery IP. Wymagają one sprawnej sieci wewnętrznej, dobrej jakości switchy oraz zasilania PoE (Power over Ethernet), czyli wysokiego napięcia. Jakość obrazu jest bardzo dobra, o ile nie występują żadne zakłócenia w torze skrętek internetowych. Do zarabiania kabli potrzebne są specjalne praski zaciskające RJ-45. Konfiguracja zestawu jest dość skomplikowana i wymaga sporej znajomości zagadnień związanych z konfigurowaniem sieci LAN.
Kamery Analogowe (HDTVI)
Alternatywą są kamery analogowe, w tym systemy HDTVI. Po "analogu" można bez problemu nadawać sygnały w rozdzielczości Full HD 3 Mpx. Zarabianie kabli odbywa się za pomocą nożyka i śrubokręta, a konfiguracja zestawu jest zazwyczaj w trybie Plug&Play, co znacznie ułatwia instalację. Instalacja monitoringu analogowego nie jest trudna, a każdą kamerę podłącza się przewodowo do rejestratora, co praktycznie uniemożliwia zakłócenie sygnału bez fizycznej ingerencji w okablowanie czy samą kamerę.
Instalacja i Konfiguracja Systemu
Koszty Instalacji i Gotowe Zestawy
Firmy instalatorskie za założenie 4 kamer i konfigurację rejestratora liczą od 600 do ponad 2 tys. zł za samą "robociznę". Ze względu na małą ilość poradników dostępnych w sieci, niewiele osób decyduje się na samodzielne podłączenie zestawu. Na rynku dostępne są gotowe zestawy do montażu monitoringu, zawierające rejestrator, dysk, niezbędne końcówki i kamery. Koszt podstawowego zestawu monitoringu HD ECO 4 składającego się z 4 kamer HD, rejestratora i dysku 1 TB zaczyna się już od około 1290 zł.
Praktyczne Aspekty Montażu Kamer
Większość kamer na zewnątrz powinna być wyposażona w obiektywy szerokokątne i spore podświetlenie do pracy w nocy (np. modele i8-61, i8-88F). Kamery wraz z okablowaniem powinny znajdować się na wysokości powyżej 2,5-3 metrów. Okablowanie powinno być jak najlepiej ukryte i niedostępne dla osób postronnych, aby zapobiec zerwaniu lub przecięciu. Ważne jest także strategiczne rozmieszczenie kamer, tak aby wzajemnie się "widziały" i pokrywały jak największy obszar, minimalizując martwe punkty.
Podłączenie Kamer Analogowych
Kamery analogowe można podłączyć za pomocą kabla koncentrycznego z zasilaniem (specjalny kabel do CCTV) lub skrętki. W przypadku kabla koncentrycznego potrzebne są wtyki typu F oraz nakręcane przejściówki F - BNC, które zazwyczaj są w zestawie. Na kabel zasilający (2x 0,5mm2) przykręca się wtyki zasilające. Na części zasilającej jest tylko 12V napięcia stałego, co jest niegroźne dla życia i zdrowia, dlatego nie są wymagane uprawnienia SEP do 1 kV. Kabel zazwyczaj ma żyły w kolorach brązowym (plus zasilania) i niebieskim (minus). Po skręceniu końcówek i zamontowaniu kamery, połączenia należy umieścić w puszkach instalacyjnych (z ochroną co najmniej IP44). Końcówki kabla koncentrycznego przy rejestratorze również "zarabia się" wtykiem F i F-BNC.
Rozdzielnik zasilania dla kamer jest zazwyczaj wyposażony w dwa złącza zasilania 12V (wtykowe i skręcane). Pod zielone kostki wkręca się kable zasilające biegnące do kamer.
Konfiguracja Rejestratora
Rejestratory dostępne na rynku często posiadają już podłączony dysk twardy. Po pierwszym włączeniu rejestratora uruchamia się konfigurator, w którym należy ustalić hasło do logowania się do rejestratora i programu komputerowego. Następnie konfiguruje się połączenie sieciowe. Najprościej jest kliknąć DHCP, odczekać chwilę i odznaczyć DHCP. Adresy IP, maski sieci i porty powinny ustawić się automatycznie. Pozostawienie włączonej opcji DHCP spowoduje, że za każdym razem zmieni się adres IP rejestratora, co utrudni logowanie z poziomu przeglądarki lub programu (np. IVMS). Ważne jest, aby zapisać sobie ten adres IP. Ostatnim krokiem jest inicjalizacja (sformatowanie i przygotowanie) dysku, po której nagrywanie rozpoczyna się samoczynnie. W przypadku chęci odtwarzania materiału zdalnie, należy dodatkowo skonfigurować chmurę.
Statyczny adres IP czy DHCP - Jak ustawić poprawnie adres dla kamer IP!
Wymogi Prawne i RODO dla Monitoringu w OSP
Monitoring wizyjny podlega regulacjom RODO - Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. Zapis z urządzeń monitorujących jest rozpatrywany w kategorii danych osobowych (wizerunku). Podstawowym kryterium legalności monitoringu jest jego jawność.
Obowiązek Informacyjny
- Zarząd OSP, jako administrator danych, ma obowiązek poinformowania użytkowników o prowadzeniu rejestracji obrazu, w tym ich wizerunku.
- Informacja powinna być czytelna, widoczna i intuicyjna w odbiorze. Najczęściej są to piktogramy z napisem „OBIEKT MONITOROWANY”.
- Na 14 dni przed uruchomieniem Zarząd powinien ogłosić pisemną informację o zamiarze monitorowania obiektu, podając przyczynę (np. ochrona obiektu).
- Każde pomieszczenie objęte monitoringiem powinno zostać oznakowane minimum jeden dzień przed jego uruchomieniem.
- W pojazdach wyposażonych w rejestratory oraz w remizie OSP objętej monitoringiem wizyjnym należy umieścić widoczną informację.
Administrator Danych i Cel Przetwarzania
Administratorem danych osobowych przetwarzanych przy użyciu systemu monitoringu wizyjnego jest zazwyczaj Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej. Dane osobowe w postaci wizerunku mogą być przetwarzane w celu i w zakresie koniecznym do:
- Zapewnienia bezpieczeństwa strażaków oraz użytkowników remizy OSP.
- Ochrony mienia będącego w dyspozycji OSP.
- Zabezpieczenia mienia przed uszkodzeniem lub zniszczeniem.
- Ustalenia ewentualnej odpowiedzialności majątkowej z tego tytułu.
Podstawą prawną przetwarzania danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. c i e RODO.
Okres Przechowywania Danych i Dostęp do Nagrań
- Dane na rejestratorze zapisywane są w sposób ciągły. Ich okres przechowywania nie powinien przekraczać 30 dni, chyba że prawo nakazuje dłuższe przechowywanie danych (np. gdy stanowią materiał dowodowy w sprawach karnych).
- Informacja o monitoringu powinna zawierać, kto ma prawo do przeglądania nagrań. Dostęp powinien być ograniczony, np. do Prezesa i/lub wiceprezesa OSP. Należy określić procedurę dostępu do nagrań dla uprawnionych osób.
- Kopia nagrań sporządzona na pisemny wniosek osoby zainteresowanej jest przechowywana w zamkniętym pomieszczeniu i udostępniana uprawnionym organom (np. Policji, sądom).
Dozwolone i Niedozwolone Strefy Monitoringu
Rozmieszczenie urządzeń monitorujących powinno w możliwie najmniejszym stopniu ingerować w prywatność użytkowników danej przestrzeni, z poszanowaniem ich dóbr osobistych.
- Kamery nie mogą być zamontowane w pomieszczeniach socjalnych, przebieralniach, toaletach, czy sanitariatach, chyba że zarząd poda istotną i prawnie uzasadnioną przesłankę.
- Monitoring garaży OSP jest dozwolony, ponieważ mienie o najwyższej wartości często znajduje się właśnie tam. Należy jednak zadbać, aby strefy z szafkami strażaków lub innymi osobistymi przestrzeniami były wydzielone lub ich obraz był maskowany (opcje "zaczernienia" danych miejsc).
- Kamery na wejściach i wyjściach z obiektu są zawsze w porządku.
Prawa Osób, których Dane są Przetwarzane
Osobie, której dane osobowe są przetwarzane, przysługuje prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (00-193 Warszawa, ul. Stawki 2). Przetwarzanie podanych danych osobowych nie powinno podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.