Termin „karta mundurowa OSP” może odnosić się do dwóch odrębnych, choć powiązanych aspektów. Z jednej strony mowa o inicjatywach legislacyjnych mających na celu rozszerzenie ogólnopolskich programów wsparcia dla służb mundurowych, takich jak Karta Rodziny Mundurowej czy programy rabatowe, na strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) oraz ich rodziny. Z drugiej strony, pojęcie to dotyczy również wewnętrznej dokumentacji jednostek OSP, czyli indywidualnych kart umundurowania i ewidencji sprzętu, służących do zarządzania wyposażeniem strażaków.
Karta Rodziny Mundurowej i programy wsparcia dla służb mundurowych
Inicjatywa rozszerzenia zakresu Karty Rodziny Mundurowej o OSP
Klub Parlamentarny PSL zapowiedział zgłoszenie poprawki do projektu ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, która ma poszerzyć katalog osób objętych jej przepisami o strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych oraz ich rodziny. O inicjatywie poinformował podczas konferencji prasowej w Sejmie przewodniczący klubu PSL Krzysztof Paszyk. Według zapowiedzi poprawka ma uzupełnić projekt o grupę strażaków ochotników pełniących funkcje ratownicze, tak aby ich uprawnienia były zrównane z uprawnieniami innych służb mundurowych.
Szef klubu PSL Krzysztof Paszyk poinformował, że do projektu ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej zostanie zgłoszona poprawka, która poszerzy krąg objętych nią osób o strażaków ochotników - ratowników i ich rodziny. Posłowie chcą w ten sposób zrównać uprawnienia wszystkich służb mundurowych. W czwartek podczas konferencji prasowej w Sejmie posłowie Klubu Parlamentarnego PSL-TD ogłosili zamiar złożenia poprawki do procedowanego projektu ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej.
Krzysztof Paszyk podkreślił, że celem klubu jest zapewnienie, aby system ulg i preferencji został rozszerzony o osoby wykonujące działania ratownicze w strukturach OSP oraz ich bliskich. Zaznaczył, że dotychczas przepis wynikający z ustawy o ochotniczych strażach pożarnych dotyczący możliwości nadania strażakom-ratownikom dodatkowych uprawnień nie został wypełniony i ustawa o Karcie Rodziny Mundurowej może to zmienić. Dopisania do ustawy Służby Więziennej chce zaś Ministerstwo Sprawiedliwości, wskazując, że pominięcie tej formacji jest nieuzasadnione merytorycznie i społecznie oraz stoi w sprzeczności z zasadą równego traktowania służb mundurowych.
Argumenty za włączeniem strażaków OSP
Poseł Zbigniew Sosnowski przypomniał, że podczas akcji ratowniczych strażacy OSP podejmują działania o takiej samej skali ryzyka jak funkcjonariusze PSP. Każdego roku podczas interwencji giną strażacy ochotnicy, co - zdaniem posła - uzasadnia objęcie ich rodzin analogicznymi uprawnieniami. „Nie wszyscy w Polsce zdają sobie sprawę z tego, że każdego roku podczas akcji ratowniczo-gaśniczych giną strażacy ochotnicy.”
Przewodniczący sejmowej Komisji Obrony Narodowej Andrzej Grzyb zwrócił uwagę, że poprawka ma odpowiadać na potrzebę ujednolicenia katalogu uprawnień rodzin wszystkich formacji mundurowych, w tym weteranów oraz funkcjonariuszy w stanie spoczynku. Zaznaczył, że obowiązująca ustawa o ochotniczych strażach pożarnych przewiduje możliwość przyznania strażakom-ratownikom dodatkowych uprawnień, jednak dotychczas nie została ona w pełni wykorzystana. „Dla równości wszystkich, którzy w mundurach czuwają nad naszym bezpieczeństwem, w tym również strażacy ochotnicy, którzy są ratownikami, chcemy, aby właśnie w ramach tej poprawki włączyć ich również do kategorii rodzin mundurowych.”
Pierwotny zakres i cel Karty Rodziny Mundurowej
Karta Rodziny Mundurowej w obecnym brzmieniu ma obejmować żołnierzy, policjantów oraz strażaków PSP, a także członków ich rodzin. Pierwsze czytanie projektu odbyło się we wtorek w Sejmie. Procedowany projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej zakłada wprowadzenie systemu szczególnych uprawnień dla służb podległych MON i MSWiA oraz dla członków ich rodzin.
Projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, który jest procedowany w Sejmie, przewiduje objęcie funkcjonariuszy formacji podległych MON i MSWiA - takich jak żołnierze, policjanci czy strażacy - oraz członków ich rodzin systemem szczególnych uprawnień. W odpowiedzi podsekretarz stanu w MSWiA i Wiceprezes Zarządu Głównego Związku OSP RP Wiesław Leśniakiewicz poinformował, że ‘celem ustanowienia Karty Rodziny Mundurowej jest wsparcie żołnierzy oraz funkcjonariuszy, a także ich rodzin. Przedmiotowy projekt ustawy jest wyrazem solidarności społeczeństwa z rodzinami mundurowymi, które na co dzień ponoszą trudy związane ze służbą żołnierza czy funkcjonariusza wykonującego odpowiedzialne zadania w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego’.
Odnosząc się do pytań o beneficjentów, należy podkreślić, że Karta Rodziny Mundurowej ma dotyczyć osób pełniących służbę w formacjach mundurowych. Członkowie OSP nie są funkcjonariuszami, a swoje funkcje pełnią społecznie, co było pierwotnym powodem ich pominięcia w projekcie.
Korzyści wynikające z Karty Rodziny Mundurowej i programów rabatowych
Wśród możliwych przywilejów wynikających z Karty Rodziny Mundurowej wymienia się m.in. bezkolejkowy dostęp do świadczeń zdrowotnych w placówkach wojskowych i resortowych. Projekt zakłada też ustanowienie 15 maja Dniem Rodziny Mundurowej.
Ustawowo zagwarantowano zniżki dla beneficjentów Karty, w tym:
- 37% zniżki na bilety jednorazowe na przejazdy kolejowe
- Inne ulgi wynoszące 49% (szczegóły nieokreślone w pierwotnym tekście)
- Ulgę w opłacie za wydanie paszportu: 50% dla dorosłych oraz 75% dla dzieci.
Program rabatowy "Karta Mundurowa"
Istnieje również program rabatowy "Karta Mundurowa", dedykowany funkcjonariuszom służb mundurowych, który oferuje nielimitowaną ilość zniżek od firm partnerskich. Proces korzystania ze zniżek jest bardzo prosty: wystarczy pobrać aplikację (dostępną w Google Play i AppStore) lub wejść na stronę internetową kartamundurowa.pl, a następnie utworzyć konto i złożyć wniosek o wybrany pakiet. Czas weryfikacji zgłoszenia to maksymalnie 24 godziny. Przykładowym partnerem programu jest COBI - polska firma produkująca klocki konstrukcyjne.
Karty umundurowania indywidualnego i ewidencyjne dla OSP
Potrzeba i poszukiwanie wzorów dokumentacji wewnętrznej
Wielu członków OSP poszukuje wzorów kart umundurowania indywidualnego strażaka, które można by pobrać i dostosować do potrzeb swojej jednostki. Istnieje również zapotrzebowanie na wymianę doświadczeń dotyczących wyglądu i zawartości takich druków. Pojawiają się prośby o udostępnianie plików z gotowymi wzorami, co pozwoliłoby uniknąć indywidualnych zapytań i umożliwiłoby szerszemu gronu strażaków skorzystanie z już opracowanych rozwiązań. W odpowiedzi na te potrzeby, jeden z użytkowników udostępnił dokument w formacie DOC, przeznaczony do modyfikacji i dopasowania do specyfiki każdej jednostki.
Część jednostek opracowała własne karty ewidencyjne, w których zbierane są dane osobowe, informacje o wyszkoleniu oraz odznaczeniach członków. Takie karty, wypełniane przez nowych członków i uzupełniane przez sekretarza, pozwalają na bieżącą aktualizację danych.
Elementy i funkcjonalność karty umundurowania
Na karcie mundurowej warto umieścić wymiary (wzrost, pas, klatka, rozmiar buta itp.) danego strażaka, co stanowi duże ułatwienie przy robieniu zakupów w przyszłości lub dopasowywaniu wyposażenia. Określanie rozmiaru, np. koszarówki czy ubrania specjalnego (UPS) w formatach typu B2, C1, jest przydatne, gdy brakuje kompletów osobistych i trzeba naszykować wyposażenie na szkolenie lub obstawę. Każdy strażak może określić swój rozmiar, dopasowując go "na ciele" lub korzystając z tabeli rozmiarów producentów odzieży, i wpisać go do karty.
W przypadku munduru galowego zaleca się, aby zakup nie odbywał się "na hura" ani bez wiedzy zainteresowanego. Należy również wziąć pod uwagę, że używane mundury galowe często nie posiadają oznaczeń rozmiarów, a mierzenie przez krawcową może pomóc w doborze najbliższej rozmiarówki. Istnieje opinia, że na papierze powinno znaleźć się tylko to, co jest absolutnie konieczne, aby nie zwiększać niepotrzebnie biurokracji w pracy społecznej OSP.
Dostosowanie zawartości karty
Zawartość karty zależy od specyfiki jednostki. Przykładowo, jeśli latarka jest przypisana do wozu, a nie jest to latarka osobista, to nie ma potrzeby umieszczania jej w indywidualnej karcie. Jedni strażacy mogą uznać listę sprzętu za zbyt krótką, inni za zbyt rozbudowaną. Pomysłów na rozszerzenie jest wiele - od aparatów powietrznych, czujników bezruchu, radiostacji po hełmy.
Część członków OSP proponuje dodanie większej liczby kolumn dotyczących wymiany umundurowania, aby można było śledzić historię sortu danej osoby - od daty otrzymania, przez daty wymiany na nowy, aż po zdanie starego. W kontekście wymiany sortu, proponowane są osobne listy, na których zapisuje się imię i nazwisko, datę wymiany oraz podpis członka, któremu sort wymieniono, co ma zapobiegać nieporozumieniom. Inne podejście to karta do jednorazowego wydania munduru, szczególnie dla mundurów koszarowych, które są przechowywane w kompletach i wydawane np. na ćwiczenia, a po użyciu i wypraniu zwracane. Ubrania bojowe często są podpisane i przypisane do konkretnej osoby, co eliminuje potrzebę dodatkowej dokumentacji. Z kolei w przypadku mundurów galowych, niektóre jednostki nie prowadzą żadnych kart.
Alternatywne rozwiązania i dobre praktyki
Jako alternatywa dla indywidualnych kartek, które mogą się gubić lub niszczyć, wskazuje się na "żółtą książeczkę" wydawaną przez ZOSP, zwaną książką gospodarza (inwentarzową). Zawiera ona miejsce, gdzie dla każdego ratownika można oddzielnie zapisać wszystko, co ma na stanie, a wszystko potwierdzone jest własnoręcznym podpisem. Niektóre jednostki używają kilku takich książek, co ułatwia zarządzanie informacjami. Mimo istnienia segregatorów, książeczka często jest preferowanym rozwiązaniem ze względu na swoją trwałość i łatwość w obsłudze.