Przy wyliczaniu składki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) towarzystwa ubezpieczeniowe szacują ryzyko. W tym celu muszą zgromadzić komplet informacji o kierowcy oraz ubezpieczanym pojeździe. Od 2022 roku firmy te mają dostęp do danych na temat mandatów i punktów karnych zgromadzonych przez kierowcę. Czy oznacza to, że cena ubezpieczenia OC wzrośnie? Czy istnieje zależność między punktami karnymi a wysokością składki OC? Choć zakres obowiązkowej polisy OC jest zawsze taki sam, wysokość składki ubezpieczenia może być różna w poszczególnych towarzystwach, które stosują różne sposoby kalkulacji ryzyka ubezpieczeniowego i uwzględniają odmienne czynniki.
Kluczowe Informacje o Punktach Karnych a OC
- Od 2022 roku ubezpieczyciele mają wgląd do danych na temat mandatów i punktów karnych.
- Osoby jeżdżące bezpiecznie mogą liczyć na atrakcyjniejsze oferty ubezpieczenia, natomiast szkodowi kierowcy zapłacą więcej.
- Ubezpieczyciele sami decydują, czy uwzględnią punkty karne przy szacowaniu ryzyka i obliczaniu wysokości składki OC.
- Zaostrzenie przepisów i udostępnienie ubezpieczycielom informacji o wykroczeniach kierowców ma zadziałać prewencyjnie i mobilizująco, tym samym zwiększając bezpieczeństwo na polskich drogach.
- Punkty karne mogą wpłynąć na cenę OC, jednak nie zawsze, gdyż ostateczna decyzja należy do ubezpieczyciela.
Dostęp Ubezpieczycieli do Danych o Wykroczeniach
Towarzystwa ubezpieczeniowe nie zawsze miały dostęp do informacji o zgromadzonych przez kierowców punktach karnych czy nałożonych na nich mandatach. Taką możliwość uzyskały 17 czerwca 2022 roku. Po podłączeniu do bazy UFG (Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny) uzyskują wgląd do danych, takich jak:
- liczba uzyskanych punktów karnych,
- wystawione mandaty,
- rodzaje wykroczeń oraz przestępstw drogowych, jakich dopuścił się kierowca.
Ubezpieczyciele korzystający z bazy danych mogą zweryfikować, czy kierowca, który chce ubezpieczyć pojazd, jeździ bezpiecznie i czy przestrzega zasad ruchu drogowego. Dzięki informacjom pozyskanym poprzez UFG sprawdzą, czy ubezpieczający nie został ukarany za jazdę pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, spowodowanie wypadku czy jazdę bez wymaganych uprawnień. Zweryfikują również, czy nie dopuścił się wykroczeń przeciwko pieszym lub przekroczenia prędkości. Trzeba jednak pamiętać, że każde towarzystwo ubezpieczeniowe podejmuje indywidualnie decyzję, czy uwzględni te informacje podczas wyliczania składki OC. Zdarza się więc tak, że zgromadzone punkty karne wpływają na wysokość OC, ale i tak, że nie mają dużego znaczenia dla towarzystwa ubezpieczeniowego.
Firmy ubezpieczeniowe mają wgląd do danych o mandatach i punktach karnych maksymalnie sprzed dwóch lat. Dostęp do informacji mają wszyscy ubezpieczyciele, a liczba zapytań do UFG systematycznie rośnie. Po dane sięgają największe i najbardziej znane firmy ubezpieczeniowe, jak Warta, PZU, Link4, Ergo Hestia, Allianz, Generali. Dzięki dostępowi do bazy zakłady ubezpieczeń mogą lepiej dopasować wysokość OC do indywidualnego poziomu ryzyka.
Dlaczego Punkty Karne Wpływają na Cenę OC?
Im większa liczba punktów karnych na koncie kierowcy, tym większe podejrzenie, że jeździ nieostrożnie, nie przestrzegając przepisów drogowych i nie zważając na limity prędkości. Takie zachowanie sugeruje ubezpieczycielowi, że ryzyko ubezpieczeniowe jest w tym przypadku większe. Szacuje się, że osoby z punktami karnymi mają od kilkunastu do kilkudziesięciu procent większą szansę na spowodowanie szkody, zatem i składka powinna być wyższa. Kierowcy wielokrotnie łamiący przepisy zwiększają ryzyko doprowadzenia do kolizji lub wypadku. Ubezpieczenie samochodu dla tych osób może więc kosztować więcej niż dla kierowców jeżdżących ostrożnie.
Udostępnienie ubezpieczycielom informacji na temat popełnionych wykroczeń i nałożonych sankcji ma też pełnić funkcję prewencyjną, mającą zmobilizować kierowców do bezpieczniejszej jazdy. Ma uświadomić, że jazda zgodnie z przepisami nie tylko zapewnia bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, ale też wpływa na obniżenie składki OC.
Dlaczego ubezpieczenie OC jest tak ważne w ubezpieczeniu samochodu?
Rodzaj Wykroczenia a Wysokość Składki
Jeśli ubezpieczyciel zdecyduje się uwzględniać punkty karne przy wyliczaniu składki OC, z pewnością zwróci uwagę, za jaki rodzaj wykroczenia zostały one nałożone. Zapewne inaczej ustosunkuje się do kary za złe parkowanie (np. w niedozwolonym miejscu), a inaczej za wykroczenie, do którego doprowadził kierowca po spożyciu alkoholu. Poważne wykroczenia mogą oznaczać wzrost składki nawet o kilkaset procent. Znaczenie może mieć nie tylko rodzaj i ranga wykroczenia, ale też częstość popełniania wykroczeń. Największym zagrożeniem mogą być kierowcy nagminnie łamiący przepisy.
Ciekawostka: Mandat nie jest już jedyną konsekwencją finansową jazdy niezgodnej z przepisami. Szkodowi kierowcy płacą też więcej za ubezpieczenie OC - powodem jest utrata zniżek, ale też wiedza towarzystw ubezpieczeniowych o popełnianych przez nich wykroczeniach drogowych.
System Punktów Karnych
Kiedy Kierowca Dostaje Punkty Karne?
Punkty karne nakładane są wraz z mandatem. Jest to sposób na karanie kierowców nieprzestrzegających przepisów drogowych. Od 2022 roku obowiązuje nowy taryfikator mandatów i punktów karnych - od tego momentu kierowca może jednorazowo otrzymać aż 15 punktów karnych za jedno wykroczenie. Oto kilka przykładowych przewinień, które skutkują nałożeniem maksymalnej liczby punktów:
- kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających,
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu przez przejście,
- przekroczenie prędkości o 70 km/h,
- niestosowanie się do sygnałów świetlnych,
- spowodowanie wypadku lub katastrofy w ruchu drogowym,
- nieudzielenie pomocy ofiarom wypadku,
- niestosowanie się do sygnałów i poleceń osób uprawnionych do kierowania ruchem i kontroli ruchu drogowego.
Oczywiście kierowca może otrzymać mniejszą liczbę punktów - to, w jaki sposób zostanie ukarany prowadzący pojazd, zależy od rodzaju i kalibru przewinienia.
Jak Sprawdzić Liczbę Punktów Karnych?
Informację o punktach karnych kierowca uzyska na komendzie - musi jednak stawić się tam osobiście. Innym, wygodniejszym sposobem sprawdzenia stanu konta jest skorzystanie z aplikacji mobilnej mObywatel lub portalu GOV.pl. Ubezpieczyciele mogą sięgnąć po informacje na temat mandatów i punktów karnych kierowcy podczas wyliczania wysokości składki ubezpieczeniowej. Kierowca również może zweryfikować, czy ma na koncie punkty i ile ich zgromadził. Jest to ważne, ponieważ limit dla kierowcy, który uprawnienia ma ponad rok, to 24 punkty karne, a dla młodego, początkującego kierowcy, który dopiero wyrobił prawo jazdy, wynosi 20 punktów. Przekroczenie limitu oznacza utratę lub cofnięcie uprawnień i konieczność ponownego zdawania egzaminu. Regularna kontrola liczby punktów karnych pozwoli zapobiec sytuacji, gdy limit zostanie przekroczony i kierowca straci prawo jazdy.
Po Jakim Czasie Kasują Się Punkty Karne i Czy Można Zredukować Ich Liczbę?
Punkty karne kasują się po upływie roku, jednak czas liczony jest dopiero od momentu opłacenia mandatu. Kierowcy muszą pamiętać, że liczbę punktów można zmniejszyć - raz na pół roku można zredukować liczbę punktów o 6. Przywilej ten dotyczy osób, które uprawnienia mają dłużej niż rok. W tym celu należy zapisać się na płatny kurs organizowany przez WORD-y. Kurs składa się z części teoretycznej oraz praktycznej. Szkolenie przeznaczone jest dla kierowców, którzy nie przekroczyli limitu punktów, nie mają wydanej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy lub orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.
Co Jeszcze Wpływa na Wysokość Składki OC?
Towarzystwa obliczając składkę OC, oprócz punktów karnych, biorą pod uwagę wiek kierującego pojazdem, jego doświadczenie, ale też parametry samochodu. Najczęściej podczas wyliczania wysokości OC uwzględniane są następujące składowe:
- wiek kierującego, jego doświadczenie za kierownicą (okres posiadania prawa jazdy),
- miejsce zamieszkania, stan cywilny, liczba dzieci,
- marka, model samochodu,
- pojemność silnika,
- przebieg pojazdu,
- rodzaj paliwa,
- sposób użytkowania samochodu.
Towarzystwa biorą też pod uwagę historię szkód. Istotne jest, czy z OC były likwidowane szkody, ile ich było i w jakich odstępach czasu. Warto pamiętać, że ubezpieczyciele premiują kierowców bezszkodowych, jeżdżących bezpiecznie. Osoby takie mogą liczyć na zniżki z tytułu bezszkodowej jazdy. Niestety nie są one dane raz na zawsze; likwidacja szkody z OC oznacza utratę zniżek i wzrost wysokości składki. Ubezpieczyciela interesuje też, od jak dawna kierowca kupuje polisy i czy zachowuje ciągłość (czy nie było przerw pomiędzy kolejnymi ubezpieczeniami).
Przeprowadzając kalkulację składki, towarzystwo indywidualnie określa, które dane są istotne i mają wpływ na wysokość OC. Z całą pewnością kierowcy jeżdżący bezpiecznie, z długą historią ubezpieczeniową, mogą liczyć na łagodniejsze traktowanie ze strony ubezpieczycieli niż osoby, które łamią zasady ruchu drogowego, mają na koncie mandaty i utraciły zniżki.
Czy Ubezpieczyciel Może Odmówić Sprzedaży Polisy OC z Powodu Punktów Karnych?
Ubezpieczenie OC jest obowiązkową polisą komunikacyjną, którą musi wykupić każdy posiadacz pojazdu mechanicznego zarejestrowanego w Polsce. Żadne towarzystwo ubezpieczeniowe nie może odmówić kierowcy objęcia ochroną OC samochodu - kwestię tę regulują przepisy, a nie wewnętrzna polityka firmy. Nawet jeśli masz na koncie punkty karne, nie musisz się obawiać, że ubezpieczyciel odmówi Ci sprzedaży polisy. Musisz wiedzieć, że towarzystwo może jedynie zaproponować Ci wyższą składkę OC, ponieważ ma możliwość sprawdzenia, czy zgromadziłeś punkty karne, czy dostałeś mandaty i jakich wykroczeń się dopuściłeś. Kierowcy, którzy chcą płacić mniej za polisę, muszą po prostu jeździć przepisowo.
Jak Obniżyć Cenę Ubezpieczenia OC?
Ponieważ zakres OC jest zawsze taki sam, jednak cena bywa różna, warto porównywać propozycje wielu towarzystw. Jednym ze sposobów jest korzystanie z internetowego kalkulatora OC i AC. Wystarczy podać wymagane informacje na temat kierowcy i pojazdu. Nie ma miejsca na wpisanie liczby punktów karnych, można jednak zaznaczyć, czy ubezpieczający ma na koncie jakieś szkody. Dzięki poglądowej kalkulacji, można potwierdzić, że szkodowi kierowcy płacą więcej, z kolei osoby bez szkód otrzymają atrakcyjniejsze oferty.
Jak łatwo zauważyć na przykładzie, niektórzy ubezpieczyciele windują stawki za OC, jeśli kierowca ma na koncie szkody. Towarzystwo Benefia zaproponowało bezszkodowemu kierowcy polisę za 865 zł, jednak kierowcy, który ma na koncie kilka szkód podniosło składkę do ponad 3 tys. zł. Z kolei Trasti przygotowało taką samą propozycję dla obu kierowców. To podkreśla wagę porównywania ofert.
FAQ - Najczęściej Zadawane Pytania o Dostęp do Mandatów i Punktów Karnych przez Ubezpieczycieli
Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wpływu punktów karnych na ubezpieczenie OC.
Co oznacza dla mnie, że ubezpieczyciel ma dostęp do informacji o punktach karnych?
Kontrola stanu liczby punktów karnych leży przede wszystkim w interesie kierowców jeżdżących bezpiecznie. Jeśli należysz do grona tych osób, które nie łamią przepisów i raczej nie dostają mandatów, możesz spodziewać się atrakcyjniejszej oferty OC niż kierowcy, którzy zgromadzili na koncie pewną liczbę punktów karnych.
Skąd ubezpieczyciele czerpią wiedzę na temat punktów karnych kierowców?
Przy pozyskiwaniu informacji o liczbie punktów karnych pośredniczy UFG. Fundusz udostępnia ubezpieczycielom specjalistyczne narzędzie informatyczne, dlatego towarzystwa nie łączą się bezpośrednio z bazą CEPiK, a jedynie wysyłają poprzez platformę zapytanie do CEK (Centralna Ewidencja Kierowców). W odpowiedzi na zapytanie otrzymują informację o historii wykroczeń kierowcy i liczbie punktów karnych.
Otrzymałem punkty karne i mandat za przekroczenie prędkości, czy oznacza to, że ubezpieczyciel podniesie wysokość składki OC?
Każdy zakład ubezpieczeń ma własną politykę i sposób szacowania ryzyka. Nie zawsze punkty karne wpływają na wysokość OC, zwłaszcza jeśli jest to odosobniony przypadek. Warto jednak pamiętać, że ubezpieczyciel ma dostęp do takich danych i może je uwzględniać. Większe ryzyko stanowią kierowcy, którzy łamią przepisy notorycznie - ich składki ubezpieczeniowe mają odzwierciedlać to ryzyko.
Co dla kierowcy oznacza, że ubezpieczyciele uzyskali dostęp do informacji o punktach karnych i mandatach?
W 2022 roku weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym z 2021 roku. Na jej mocy ubezpieczyciele otrzymali dostęp do informacji o punktach karnych i mandatach. Mają one podobny wpływ na wysokość OC jak informacje o przebiegu ubezpieczenia, mogą powodować wzrost składki.