Ochotnicze straże pożarne (OSP) stanowią kluczowy element systemu bezpieczeństwa, będąc jednocześnie jednostkami ochrony przeciwpożarowej i stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach. Ich podstawowym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli na terenie swego działania, w tym w obrębie miast i gmin, takich jak Gmina Polkowice.
Jednostki OSP ściśle współdziałają z jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz innymi podmiotami i instytucjami. W ramach tej współpracy, komendant powiatowy (miejski) PSP prowadzi ewidencję sił i środków OSP, którymi może dysponować do działań ratowniczych, a odbywa się to we współpracy z właściwym wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta oraz starostą. Ta interakcja podkreśla gminny wymiar funkcjonowania OSP i znaczenie koordynacji na poziomie lokalnym.

Zadania Realizowane przez Jednostki OSP w Gminie
Zadania i organizację OSP szczegółowo określa ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2490). W świetle art. 3 tej ustawy, do zadań realizowanych przez jednostki OSP, a tym samym do zakresu obowiązków nadzorowanych przez ich dowódców w Gminie Polkowice, należy podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, obejmujących:
- prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże;
- udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych poza granicami kraju na podstawie umów międzynarodowych;
- udział w alarmowaniu i ostrzeganiu ludności o zagrożeniach;
- udział w ochronie ludności;
- wykonywanie kwalifikowanej pierwszej pomocy;
- organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty;
- zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym;
- propagowanie zasad i dobrych praktyk w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów;
- organizowanie przedsięwzięć służących krzewieniu sportu i kultury fizycznej;
- organizowanie przedsięwzięć oświatowo-kulturalnych propagujących wiedzę i umiejętności w zakresie ochrony przeciwpożarowej;
- upowszechnianie i wspieranie współdziałania między lokalnymi partnerami społecznymi i gospodarczymi z zakresu ochrony przeciwpożarowej;
- propagowanie zasad udzielania pierwszej pomocy;
- wspieranie gminy w realizacji pomocy na rzecz społeczności lokalnej;
- integrowanie społeczności lokalnej;
- udział we współpracy międzynarodowej gminy.
Rola OSP w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG)
Włączenie jednostki OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) jest uwarunkowane osiągnięciem przez nią wymaganych standardów wyposażenia i wyszkolenia, określonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Normy te reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
Włączenie jednostki do KSRG jest poprzedzone zawarciem porozumienia między właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej, daną jednostką OSP a wójtem gminy, burmistrzem lub prezydentem miasta. Porozumienie to, zawierane na czas określony, powinno szczegółowo określać:
- deklarowaną gotowość operacyjną, w tym siły i środki jednostki przewidziane do wykorzystania w systemie;
- zadania ratownicze przewidziane dla jednostki w ramach systemu;
- wymaganą liczbę i wymagany poziom wyszkolenia ratowników w jednostce;
- sposób utrzymania stanu gotowości jednostki do działań ratowniczych;
- sposoby alarmowania jednostki;
- okres obowiązywania porozumienia;
- warunki rozwiązania porozumienia.
Do systemu może być włączona także jednostka, która jest wyposażona i której ratownicy są wyszkoleni na poziomie pozwalającym na realizację specjalistycznych czynności ratowniczych, jeżeli jej działalność ma zastosowanie w warunkach przewidzianych w planie ratowniczym. Oceny tych warunków dokonuje właściwy miejscowo komendant powiatowy (miejski) i komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, każdy w zakresie swojej właściwości. Ewidencję jednostek włączonych do KSRG prowadzi Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.
Szkolenie strażaków OSP Pogorzałki
Statystyki Rozwoju OSP w KSRG
Liczba jednostek OSP włączonych do KSRG systematycznie rośnie, co świadczy o rosnącym zaangażowaniu i profesjonalizacji tych formacji. Łącznie od 2016 do 2023 roku włączono do KSRG 835 nowych jednostek.
| Rok | Liczba jednostek OSP w KSRG |
|---|---|
| 2015 | 4195 |
| 2016 | 4306 |
| 2017 | 4376 |
| 2018 | 4439 |
| 2019 | 4505 |
| 2020 | 4610 |
| 2021 | 4736 |
| 2022 | 4869 |
| 2023 | 5030 |